Wonder Words
WONDER WORDS · Казахский язык

ақ

Значение слова

АҚ

1омоним сын есім. 1. Қардың, сүттің түсіндей аппақ түс. 2. ауыспалы мағына. Адал, кінәсыз, жазықсыз. // Шаш, сақалмұрттың бозаң тартқан талшықтары. // Жұмыртқаның сарысын қоршап тұрған уызы. // Көздің қарашығын қоршап тұрған бөлігi. // Көзге түскен шел. // Ақырет кебін. // Айрансүт. // Пат ша үкіметін жақтаушы әскер. // Дойбының тасы, шахматтың фигурасы. Ағы ақ, қызылы қызыл. Реңбетi, өңi ажарлы, шырайлы. Ағынан жарылды. а) Шынын айтты, сыр жасырмады. ә) Шын пейілін білдірді. Ағын қарайтты. Оң iсіңдi теріс еттi, жамандық iстедi. Ақ адыр. Төбесінде ақшыл қатты тау жыныстары бар оқшаулау көрінетін дөңес, шоқылар тізбегi. Ақ айыл. а) Көп мініліп, ертоқымның табы кетпеген мінгi көлік. ә) сөйлеу. Бетпақ, көк езу, азулы. Ақ ала. Ағы басым аралас түс. Ақ алабота. өсімдік. Сабағының биіктігi 10300см, тік өсетін бұтақты өсімдік. Ақ алмас. а) Жүзi мұқалмайтын, суарылған өткір қылыш. ә) бейне. Өжет, өткір, қайратты. Ақ алтын. газеті. Мақта туралы. Ақ алып шығу. этнографиялық. көнерген сөз. Көшіп келе жатқан ауылға сабадағы қымыз, дастарқандағы ет т.б. астан дәм татқызу рәсімi. Ақ арақ. сөйлеу. Арақ. Ақ арулап қойды [ ақ жауып арулады ]. Қадірқастерлеп өлік жөнелтудің барлық кәдесімен жерледi. Ақ астық. жергілікті сөз. Ақ егін. Ақ ауыз болды [ еттi, қылды ]. а) Қолдағысынан айырылып қалды, бұйырмады, құрқол қалды. ә) Алдап, отырғызып кеттi. Ақ ауыз қой. малшаруашылық. Жасамалы, семіз шар қой. Ақ аю. зоологиялық. Солтүстік мұзды мұхитында мекендейтін, сүтқоректілер тобына жататын, ақ түстi жыртқыш аң. Ақ аяз. Жылы ауамен бумен араласқан, аппақ, будақ-будақ аяз. Ақ байлау. этнографиялық. Ескi наным бойынша киелi орын деп саналатын жерге (айдалада өскен дарақ, бұлақ, бастау басында өскен тал, терек, ақ тікен т.б.) матаның жыртындысын байлау ырымы. Ақ бақай. Малдың (жылқының) бақайындағы түс белгi. Ақ балта. этнографиялық. а) Ақ түстi болаттан жасалған, сабына күміс жалатқан айбалтаның түрi; ұрыс, соғыс қаруы. ә) Өткір, ағашты мүсіндейтін балта түрi. Ақ балтыр. поэтикалық. а) Толық, сымбатты, күн шалмаған түзу балтыр. ә) Әдемi, түзу өскен қайың, терек т.б. туралы. Ақ банды. тарихи. Кеңес өкіметіне қарсы күрескен қарулы топ. Ақ бас. а) Бас түгi, жүнi ақ малдың, аңның, өсімдіктің түрi, тұқымы. ә) Сақалшашына ақ кірген, қартайған. б) Жасы келген, қартайған. Ақ бас атан. Ақ бас үлкен түйе. Ақ бас бура. поэтикалық. Бас түгi, жүнi ақшыл бура. Ақ басқұр. жергілікті сөз. Үлкен басқұр. Ақ бата. этнографиялық. а) Оң бата, оң тілек. ә) көнерген сөз. Құдалық салтқа сәйкес келісім нәтижесіндегi уәделi байлам. Ақ баталы. этнографиялық. Бата жасалып, некесi қиылған; некелi. Ақ баталы жар. этнографиялық. Бәтуаласып, айттырып қойган немесе алған қосағы, некелескен, баталасқан адамы. Ақ батаны аттады. Атаананың, елжұрттың тілеуін орындамады, опасыздық жасады, салтты бұзды. Ақ бауыр. Аңның, құстың көкірек тұсының ақ түстi болуы. Ақ бауыр құрық. Қол табы түскен, әбден ұсталғанқұрық. Ақ бауырсақ. этнографиялық. а) Күймей піскен бауырсақ. ә) тамақ өнеркəсібі. Ең жоғары сапалы ақ ұннан май құйып илеп, қойдың құйрық майына қуырылатын бауырсақ. Ақ безер де көк безер [ болды ]. Ант-су iштi, аттонын ала қашты. Ақ белбеу. этнографиялық. Қаралы үйдің адамдары беліне байлайтын орамал. Ақ берен. этнографиялық. көнерген сөз. а) Асыл, берік болаттан соғылған ұзын ұңғылы пистонмен атылатын мылтық. ә) Берік металл шығыршықтардан жасалған батырлар киетін сауыт. б) Мықты, берік, асыл болаттан жасалған қылыш, семсер. Ақ бесік. экспрессивті. поэтикалық. а) Бесіктi қадірлеу, қастерлеу, қасиет тұту мағынасында айтылатын сөз. ә) Туған жер, кіндік қаны тамған жер. Ақ бет. поэтикалық. а) Сұлу, ақша жүз, ақ құба өң. ә) Пәк, таза көңіл. Ақ боз. Ақшыл қылаң түс. Ақ боз ат. Түгінің ағы басым жылқы. Ақ боз үй. а) Жамылғысы ақ киізден жасалған салтанатты, сенді киіз үй. е) этнографиялық. Жаңа некелескен қыз бен жігіттің отауы, ақ отау. Ақ болат. көнерген сөз. экспрессивті. Берік, асыл болаттан жасалған қылыш. Ақ болды [ жүрдi ]. Таза жүрдi, жамандық iстемедi. Ақ болып кеттi. Мал мезгілсіз суалды. Ақ боран. Алай-түлей, түтеген боран. Ақ боранды. Қарлы, аязды, суық. Ақ борық. поэтикалық. Борық (сулы жерде өсетін жұмсақ, ақсүйрік тамырлы, қамыс тәріздi өсімдік). Ақ борықтай. Борық тәріздi, аппақ. Ақ босаға. Ынтымақты, ақ пейілдi отбасы. Ақ бота. экспрессивті. а) Түйенің жасқа толмаған әдемi, сүйкімдi төлi. ә) Сүйіктi баласы, туған ұлқызы. Ақ бөпе. экспрессивті. Сәбидi, нәрестенi жақсы көру, еркелету, әлдилеп ұйықтату кезінде айтылатын сөз. Ақ бөрте. а) Ағы басым көкшіл түс. ә) Толық, бетінің шырайы қайтпаған. Ақ бура толқын. поэтикалық. Көбік шашқан өркеш-өркеш толқын. Ақ бурыл. Ағы басым, бурыл. Ақ бұғақ. поэтикалық. Сұлу қыздың иегінің асты деген мағынада. Ақ бұйра. Ақ түстi бұйра (шаш, жүн). Ақ бұлақ. а) Ағысы қатты мөлдір бұлақ. ә) бейне. Емшек сүтi. Ақ бұлт. сөйлеу. Ақша бұлт. Ақ білек. поэтикалық. Жұмыр, сымбатты, күн шалмаған білек. ә) Қара жұмыстан қашатын мырза шора. Ақ білекте тербелдi. Аялы ананың тәрбиесінде болды, мәпелендi. Ақ білектi. Ақша, аққұба (қыз). Ақ білектің күшi, ақ найзаның ұшы. Қарулы күш, қара күш. Ақ гвардияшы. тарихи. Кеңес үкіметіне қарсы күрескен қарулы топқа қатысқан контрреволюционер. Ақ дастарқан. а) Тағам, ас қоятын кіршіксіз таза жайма. ә) Таза көңілмен берілген дәмтұз. Ақ дән. Дақыл, астық. Ақ дегені алғыс, қара дегені қарғыс. Дегені болып, әмірі жүрді деген мағынада. Ақ дидар. экспрессивті. Сұлу келбет, аққұба жүз. Ақ домбыра. Ескi, киелi, қасиеттi домбыра. Ақ жібек. экспрессивті. Сапалы жібек. Ақ жілік болған. Енесі сауылмай, құлын күнінен өзі емін-еркін еміп өскен жылқы. Ақ жіп. этнографиялық. Малды бауыздар алдында қолданылатын ақтық жіп. Ақ зер. Күміс зер, күмісті оқа. Ақ егін [ егіс ]. Бидай, арпа сияқты негізгi дәндi дақылдар егісi. Ақ еділ. жергілікті сөз. Ақ көңіл. Ақ ерке. поэтикалық. Қылықты, пәк сезімдi сұлу. Ақ етек. Күнәсіз, адал, таза. Ақ етіне ащы таяқ тидi. Жазықсыз таяқ жедi, нақақ күйдi. Ақ жағал. а) Ақ жолақ аралас. ә) Қажалып ағарған. Ақ жайма. Төсекорынға жаю үшін енді бөзден ұзынша етіп тігілген жұқа төсеніш. Ақ жалау. Соғысушы екi жақтың бірi қарсыласымен келіссөзге шыққандықтың белгісi ретінде көтеретін ту. Ақ жал толқын. Екпінi қатты ақ көбіктi толқын. Ақ жалын. Түтінсіз, қызуы қатты лаулаған от. Ақ жалын бүріктi. поэтикалық. Аяз қарыды. Ақ жамбы. Таза күміс құймасы. Ақ жамбыдай. бейнелі сөзқолданыс. Жамбы тәріздi, күмістей жарқыраған. Ақ жамылды. Қар басты, түстi. Ақ жан. Кiршіксіз таза, адал көңіл. Ақжапа. Күн жеп, әбден кепкен тезек. Ақ жарылды. Шынын айтты, сыр жасырмады. Ақ жарылқап күн туды. Жақсылық болды, молшылық орнады. Ақ жаулық. бейне. Әйел, қосақ, жұбай. Ақ жаулықты ана [ әже ]. Сыйлы, қадірлi апааналар, әжелер. Ақ жауып арулап қою [ көму ]. этнографиялық. Қайтыс болған адамның мәйітін жуып, тазалап ақ кебінге орап жерлеу. Ақ жәмшi. Қымбат бағалы маталармен оюлап iстелген төсекжапқыш. Ақ желек. Ақ торғын орамал. Ақ желкен. а) Теңізге шығатын жел қайық ә) поэтикалық. Таза, кіршіксіз. Ақ желімсабақ. өсімдік. Қалампыр тұқымдасына жататын көпжылдық, кейде бір не екіжылдық шөптесін өсімдік; желімсабақтың түрi. Ақ жерден қара болды. Босқа күйді, жазықсыз жапа шекті. Ақ жолға салды. Дұрыс жолға салды, бағыт бердi. Ақ жол тіледі. Оң сапар болсын айтты. Ақ жорға. этнографиялық. Алтай, Сауыр, Жетісудың таулы аймақтарында қыс кезінде түрлi амалдар кезінде күшейетін қысқы аязда жоннан ойға қарай соғатын қарлы бұрқасын, боранның атауы. Ақ жуып, арулап жерледі [ қойды ]. Таза жуып, құрметпен жерледі. Ақ жұлық болды. Желіндi, тозды. Ақ жүрек. Адал ниет, ақ пейіл. Ақ жүз [ дидар ]. поэтикалық. Ақ бет. Ақ жүздi. а) Әдемi, келбеттi. ә) Жүзi жарқын, мерейi үстем. Ақ жүзін [ дидарын ] шаң шалды. Көңілін мұң басты, мұңайды. Ақ жүрек. Адал ниет, ақ пейіл. Ақ жүрек адалдық. Тазалық, пәктік, адалдық. Ақ етек ишан болды. а) Адалниет кісі, арамдығы жоқ жан болды. ә) мысқыл. Адал көрінетін кісі болды, сүттен ақ, судан таза бола қалды. Ақ кебін. поэтикалық. Қыстыгүнгі жер бетін басқан аппақ қар. Ақ кебінге оранды [ орады ]. а) поэтикалық. Өлді, о дүниеге кетті. ә) Ақ қар басты, қар жамылды. Ақ келбет. Аққұба, сұлу жүз. Ақ кемік болды. Бабына келіп семірдi. Ақ кемік бота. Көп жегіліпмінілген iнгеннің шілдетамыз айында туылған ботасы. Ақ керіш. Ақ балшық, әктастардан қатқан керіш. Ақ кеуім. Таза, адал. Ақ киіз. Қойдың ақ (ашық) жүнінен басылған киіз. Ақ киізге көтерді [ салды ]. тарихи. этнографиялық. Халық болып сайлаған ханды боз биенің сүтіне шомылдырып, ақ киізге орап, ұлықтады, той қылды, хан сайлау рәсімін жасады. Ақ көбейсін. тілек. Мал төлдi болсын деген мағынада. Ақ көбігін ағызды. Қара терге батырды, әбден терлеттi. Ақ көбігi шықты. Терледi, қара терге түстi. Ақ көбік. а) Жанжануарлардың аузынан көпіршіп ағатын сілекей. ә) Ұзақ шабыстан кейін көліктен шығатын тұзды тер. б) Өзен, көл, теңіз суларының толқып, тасу кезінде пайда болатын көпіршік. Ақ көздi. Түк білмейтін, бейхабар, надан. Ақ көйлек. жергілікті сөз. Ақ көңіл, аңқылдақ. Ақ көкірек. Ақпейіл, ақкөңіл, ашық, мейірімді, адал ниетті. Ақ көмдi. Арулап, жөнжоралғысымен жерледi. Ақ көрпе. поэтикалық. Жерді түгел жапқан қар; қыс кейпі. Ақ күн тусын! б а та. Жолың болсын, бағың ашылсын. Ақ кірдi [ ендi, шалды, түстi ]. Шаш, сақал-мұрт ағара бастады. Ақ кіреуке. этнографиялық. көнерген сөз. а) Кеудесінде, арқасында, білек үстінде қорғаныс үшін жасалған ақ шарайналары бар, соғысқа киетін оқ өтпес сауыттың түрi. ә) Жүйрік атқа жамылғы тігетін ақ жібек мата. Ақ кіріш. Ақ балшық, әк. Ақ қағаз. а) полиграфиялық. Тегіс, ақ түстi, баспа бояуы жақсы жұғатын, жазусызуға арналған қағаз түрi. ә) Қағаздың жазылмаған таза бетi. б) поэтикалық. Жерге түскен қар. Ақ қағаз бен қара сияны ермек қылды. бейнелі сөзқолданыс. Ойын қағазға түсірумен, жазба шығармашылықпен, ой еңбегімен айналысты. Ақ қағаз жайылды. поэтикалық. Ақ қар түстi, аппақ жамылғы жамылды. Ақ қайық. поэтикалық. Желкендi қайық. Ақ қайың. поэтикалық. Өркендері бұралып өскен, діңі інжумаржаннан немесе ақ түсті сутастан жасалған әшекейі. Ақ мұрат. Адал борыш, игi тілек, ниет. Ақ найза. этнографиялық. Жебесі болаттан, алмастан жасалып, көбінесе екі қырлы, жалпақтау болып келетін найза түрі. Ақ найзаның [ найзаның ] ұшымен, ақ білектің [ білектің ] күшімен. поэтикалық. Өз тәуелсіздігі, бостандығы мен еркіндігі, өмірі үшін жан алмай, қолына қару алып күресудің жолы. Ақ нан. тамақ өнеркəсібі. Сапалы, ақ, бидай ұнынан пісірілген нан. Ақ нәсіл. антропологиялық. Адамзат баласының өңіне қарай жіктелген түрi; еуропалықтар. Ақ неке. экспрессивті. Ер адам мен әйелдің ерлi-зайыпты болып жұп құруы. Ақ некелi. Некесi қиылған, адал (жар). Ақ нөсер. Ұзақ уақыт жауған, желді, қатты жаңбыр. Ақ нұр. поэтикалық. Жүректің жылуы, шапағат. Ақ олимпиада. спорт. Спорттың қысқы түрлері бойынша төрт жылда бір өтіп тұратын халықаралық жарыс. Ақ Орда. а) тарихи. Оңтүстік пен Орталық Қазақстан жерін мекендеген тайпалардың ортағасырлық мемлекеттік одағы. ә) Еңселі, үлкен киіз үй. Ақ орда. тарихи. а) Бай, ауқатты адамдардың еңселi, салтанатты үйi. ә) Ел билеген хан, сұлтандардың тұрақты отыратын орны, көп қанатты (он екi не одан да көп) ақ үйi. Ақ отау. а) этнографиялық. Жаңа некелескендерге арнап тігілген жабыны ақ киізден жасалған еңселi, әсем үй. ә) бейнелі сөзқолданыс. Ынтымақты, адал пейілдi отбасы (үй). б) поэтикалық. Құтты мекен. в) Ақ киізден жасалған отау. г) п о эт. Жаңа тұрмыс құрған отбасының отауы, жас отау. Ақ өзен. поэтикалық. Ақ толқын, ақ көбік болып аққан тау өзенi. Ақ өлең. әдеб. Буын саны әртүрлi боп келген, ырғағы бар, ұйқассыз өлең. Ақ [ ақ бұйрықты ] өлім. Жасы жетіп, өз ажалымен қайтыс болу; тағдырдың дегенімен болған тура қаза. Ақ өткел. Ағынды өткел. Ақ парақ. Жазылмаған, таза бір бет қағаз. Ақ патша. көнерген сөз. экспрессивті. Орыс патшасы, мәртебелi патша ағзам. Ақ пен қара. Жақсыжаманы, дұрысбұрысы. Ақ пен қараны [ аққарасын ] айырды. Жақсы мен жаманды таныды. Ақ пен қызыл арасы. бейне. Ымырт алды, күн әлi бата қоймаған кез. Ақ періште. Күнәсіз, тап-таза. Ақ сабан. Егін орылып, астық жиналып жатқан кез. Ақ сабын. а) Ақ түстi кір сабын. ә) Иiс сабын. б) бейнелі сөзқолданыс. Аттың ақ көбік болғандағы терi. Ақ сабын болды. Ақ көбік болып терледi. Ақ сазандай. экспрессивті. Жұп-жұмыр, аппақ. Ақ сайтан. м и ф. Адамға біткен ерекше күш, арқа. Ақ сайтаны ұстады. Ашуызасы келді, арқасы қозды деген мағынада. Ақ сақалды. а) экспрессивті. Сақалына ақ кірген қарт, қария. ә) стиль. Ақын бұл жерде қыстың бейнесін сақалы аппақ қудай болған кісіге теңеп отыр. Ақ сақалды, сары тісті. Үлкейген, қариялық кезге келген. Ақ самайлы [ самай ]. Самай шашына ақ кірген (адам). Ақ [ сары ] самауыр. экспрессивті. Болыскей самаурын, үлкен, сапалы металдан жасалған самаурын. Ақ сандық, ақ сандықтың iшінде көк сандық. Түбi жоқ, бірінің iшінде бірi. Ақ саңдақ жүйрік. Жолы боп озып жүрген саңлақ жүйрік, ақын т.б. Ақ саңырауқұлақ. өсімдік. Жапырақты және қылқанды ормандарда, ашық алаңда және орман шеттерінде, жас шыршалар арасында, ылғал топырақта өсетін, сабағы түбіне таман жуандай түсіп, сарғыш, ақ жолақ реңі бар саңырауқұлақтың түрі. Ақ сарғыл [ сарғылт, сарғыш ]. Сарысы басым ақшыл түс. Ақ сары. Өңі ақшыл сары түсті (адам). Ақ сары. Сарғыш түстi. Ақ саусақ. поэтикалық. Сұлу, құлын мүсін, нәзікаққұба қыз. Ақ сауыт. этнографиялық. көнерген сөз. Сапалы болаттан жасалған берік, батырлардың қорғануға арналған киімі. Ақ сәлем. Таза көңілді, ықыласты білдіретін амандық тілексөз. Ақ сәуле. поэтикалық. Жоғарыдан түскен жұмсақ жарық, күннің нұры. Ақ селдір бөз. Ақ түстi жұқа мата. Ақ семсер. экспрессивті. Сапалы, өткір қылыш. Ақ сирақ болды [ еттi ]. Жұтады, малдан айырылды, тақыр кедей болды. Ақ сирақ жұт. Малды түгел қырып кететін үлкен жұт. Ақ собық. Қатпаған, сүттеніп тұрған жас собық. Ақ сойыл. Сүйретесүйрете әбден ағарған сойыл. Ақ сөздi. Шын сөйлейтін, өтірік айтпайтын, шыншыл. Ақ сөйледi [ ақтан тигіздi ]. Анық сөйледi, турасын айтты. Ақ сөңке жұт. сөйлеу. Ақ сирақ жұт. Ақ стрептоцид. медициналық. Әртүрлi iріңдi жараларды емдеуге қолданылатын иісi жоқ, ақшыл сары кристалды ұнтақ. Ақ суоты. өсімдік. Астық тұқымдасы суоты туысына жататын малазықтық шөптесін өсімдіктің ақшыл түстi түрi. Ақ сұр. Ағы басымырақ сұр түс, сұрғылт. Ақ сүйек жұт. Тігерге тұяқ қалмай малы қырылып қалған жұт. Ақ сүңгi. экспрессивті. Сапалы жасалған ұшы үшкір, өткір найза. Ақ сүңгі. Асыл болаттан жасалған сүңгі. Ақ сүңгідей. а) Жарқ етіп, асыл болаттай. ә) Ұзын, салалы, аппақ (саусаққол). Ақ сүт. а) Ана сүтi. ә) Ананың баласына сіңген еңбегi. Ақ сүт бердi. Аялап өсірді, әлпештеді, мәпеледі. Ақ сүттендi. Таң білініп, төңірек бозғыл тарта бастады. Ақ сүтімнің айы ұрсын! қарғыс сөз. Ананың қарғысы тисін, сүті атсын! Ақ сүтін ақтады. Шешесінің бағыпқағып өсірген еңбегін, балалық парызын өтедi. Ақ сүтін аспанға [ көкке ] сауды. этнографиялық. Анасы қарғады, теріс бата бердi. Ақ сүтін емдi. Ана сүтін еміп өсті, мепеленді, елпештенді. Ақ сүтін кештi. Ата-ана ризалығын білдірдi. Ақ [ ана ] сүтін көкке сауды. Теріс батасын берді, назаланды, қарғады. Ақ сұр. а) Ақшыл сұр түсті. ә) Аққұба, ақшыл. Ақ табан ат. Жылқының табанындағы белгімен байланысты атау. Ақ табан болды. а) Табанынан таусылды, көп жүріп шаршады. ә) Елжұртынан айырылып, басқа жаққа босты. Ақ тамақ өнеркəсібі. поэтикалық. Қыздың әдемi, сұлу тамағы, иектің асты. Ақтан бездi. Шындықтан қашты, әділдіктi ұмытты. Ақтан күйдi. Нақақ кінәлi болды. Ақ таң. поэтикалық. Таңғы шапақ. Ақ тары. өсімдік. < латын тілі. pаnісum mіlіасeum> Астық тұқымдасы тары туысына жататын дәнді дақыл. Ақ тас. Құрамында ақ қиыршықтары бар тас. Ақ таяқ. Көп ұсталған таяқ. Ақ таяқты ат қылды. Ат орнына таяқ ұстады. Ақ теңге. Кiшкене ақшыл түйме. Ақ теңіз. поэтикалық. Ұшықиырына көз жетпейтін ұлан-ғайыр су кеңістігi. Ақ тер, көк тер болды. Аяғынан сабылды, қара терге түстi. Ақ теріні қара қылды. Көбінесе бірдібірге алмастырып, ауыстырды, соқтығыстырды деген мағынада. Ақ тон. жергілікті сөз. а) Иленген теріден тігілген, и жағылған терінің табиғи ақ түсін сақтау үшін ешқандай бояумен боялмаған тон түрі. ә) Бидайдың қабығы, қауызы. Ақ төс. экспрессивті. а) Ананың омырау, көкірек тұсы, кеудесi. ә) Судың айдыны. б) Таудың басына таманғы беткейi. Ақ төсек. экспрессивті. Жар төсегi. Ақ ту. тарихи. Ақ жалау. Ақ тұш, ақ сиырдың сүтін [ майын ] iш! этнографиялық. тілек. Түшкірген кезде айтылатын ырым сөз, ақ тілеу – адамның саулығының мықты болуын, амансаулығын тілеу. Ақ түйе. этнографиялық. Қазақтың көне салты бойынша ерекше үлкен жиын-той, салтанатта сойылатын түйе. Ақ түйенің қарны жарылды. Қуанышқа кенелді, қарық болды. Ақ тіледi. Жақсылық тіледi, оң ниет білдірдi. Ақ тілексөз. Адал, ізгі ниет. Ақ тілеу. Адал ниет; кіршіксіз таза көңіл, ықыласы. Ақ ұлпа. а)Үлпілдеген жұп-жұмсақ, мамық. ә) Жапалақ қар. Ақ [ аппақ ] ұн. Сапалы, құнар-

АҚ

5омонимлығы жоғары, бұрқылдақ ұн. Ақ үй. көнерген сөз. Баймырзалардың қонақ күтетін үйi. ә) этнографиялық. Қаңқасы (сүйегi) құрастырылып ажыратылатын, ақ реңк беру үшін бор қосып басылған ақбоз киізбен жабылатын, жылжымалы тұрғынжайдың киіз үйдің көп тараған жетілдірілген нұсқасы. Ақ үйек мал. Адал мал, құтты мал. Ақ үрпек. а) Жүні жаңа шығып келе жатқан, сары ауыз (балапан). ә) Бойы өсіп, бұғанасы қатпаған, жас (бала). Ақ үстінен қара таныды. а) Өз бетi-мен сауатын ашты. ә) Жөнжосықты білдi, жақсыжаманды айырды. Ақ шағала. бейнелі сөзқолданыс. Әппақ қардай. Ақ шай. сөйлеу. Сүт қосқан шай. Ақ шайтан. стиль. экспрессивті. Жайсыз мінез. Ақ шалды. Ақ киім киінді, ақ жамылды (шалқып жүрді). Ақ шаңқан. Сүттей ақ, аппақ. Ақ шарбы бұлт. Ашық күнгi жұқа, селдір бұлт. Ақ шатыр. Жеңіл ақ мата жабылған уақытша баспана. Ақ шаш. Үлкейіп, қартайған кездегi ағарған шаш. Ақ шаш абыройын сатты. Өмір бойы жиған қадырқасиетін, жасын міндет қылды. Ақ шашты ана. экспрессивті. Жасы ұлғайған қарт ана. Ақ шашымен. Үлкен басымен. Ақ шәйнек. Шай демдейтін ыдыс. Ақ шәулi. Ақ түстi еркек бүркіт. Ақ шегір. Бүркіттің ақ араласқан шегір түсi. Ақ шелегің шағылғыр. қарғыс сөз. Түйе малына емшегің суалғыр деген мәнде айтылады. Ақ ши. қолөнер. Жүн оралмай, қабығынан тазартылған, шидің өзінен ғана тоқылған, көбіне құрт, ірімшік, т.б. жаю үшін қолданылатын ши. Ақ шуақ. экспрессивті. а) Ағарып түскен күн сәулесі. ә) Ақ көңіл. Ақ шуда. Ақ бұлттар. Ақ шудалы. а) Басын қар шалған. ә) Көпіршіген, ақ көбіктенген. Ақ шулан. Ақ түске жақын, ағы басым түс. Ақ шұбар. Араласып шұбарланған түстердің ішінде ақ түстің көбірек кездесетін түрі. Ақ шұнақ боран. Бiр мезгіл соғатын шыңылтыр аяздағы қарлы боран. Ақшыл көк түстi қасқырдың ұрғашысы. Ақ шың. поэтикалық. Таудың қар басқан биік шыңы. Ақ халат. бейне. Дәрігер туралы. Ақ iс. Әділ, таза тірлік.

АҚ

3омоним [ араб тілі. ] зат есім. сөйлеу. Хақ (шын, күмәнсіз, ақиқат деген мағынадағы Алла тағаланың 99 қасиеттi есімдерінің бірi). Ақ адал. Таза, бүкпесіз, бөтен пиғылсыз. Ақ адал еңбек еттi. Бейнеттендi, маңдай терін төктi. Ақ адал мал. Маңдай терімен, таза еңбекпен табылған мал-мүлік. Ақ Алла. поэтикалық. Хақ тағала. Ақ бұйрық. діни. Алла тағала, Хақ тағаланың ұйғаруы, нәсіп еткенi, басқа бергенi. Ақ бұйрықты өлім. діни. Уақытымен келген қаза, ақ өлім. Ақ пұл. жергілікті сөз. Адал ақы. Ақтан келдi. діни. Аян бердi. Ақтан өлдi. Жазықсыз жапа шектi. Ақтан тіледi. Алладан тіледi.

АҚ

= етістік. 1. Судың өз арнасымен төмен қарай жылжуы, бір орында тұрмай iлгерi қозғалып отыруы. 2. Адамның не басқа бір заттың судың ағысының ықпалымен кетуi, батып кетуi. 3. Су, жас, тер, қан, сілекей сияқты сұйық заттардың сорғалауы, құйылуы, төгілуi. 4. Сөл, нәр, ет сияқты нәрсенің бірте-бірте таусылуы, құруы. // Семіз аттың қатты қинау көргендіктен, қызылмай болуы, күйзелуi. 5. ауыспалы мағына. Тез, жылдам жүру, зулау, жылдамдығына көз iлеспеу. 6. ауыспалы мағына. Молшылықтың асыптөгіліп жатуы. 7. ауыспалы мағына. Кен байлықтарының шығуы, өндіріліп алынуы. Ағызып жіберу. этнографиялық. Малдың ұрығын, іштегі төлін ағызып жіберуі, іш тастап қоюы. Ағып тұр [ ағып тұрған ]. а) Сөзге, тілге шебер, жетік. ә) жағымсыз. Өтірік, өсек айтуға еп тi, сөзi берекесіз, пәтуасыз (адам). Ағысықатты. Таудан сарқырап құлайтын, екпіні күшті [ су ]. Аққан жұлдыз. Түнде аспанда жарқ етіп көрініп, жоқ болып кететін ұсақ метеорлардың халық арасындағы атауы.

Слова из толкования

Ещё слова (750)
сыршынағыноңтерісеттіжамандықадырақшылқаттытаубароқшаулаудөңесайылкөптабымінгікөліксөйлеубетпақкөкезуазулыалабасымараласалаботаөсімдіктікбұтақтыалмасөткірқылышбейнеөжетқайраттыалтынмақтаалыпшығуэтнографиялықсөзкелеқымызетдәмтатқызуарақөлікбарлықастықжергіліктіегінауызқалдықұрқолқоймалшаруашылықжасамалысемізшараюзоологиялықсолтүстікмұздысүтқоректілертүстіжыртқышаңаязжылыбудақ-будақбайлауескінанымкиеліорынөскендарақбұлақбастаубасындаталтеректікенбақайбелгібалтакүмісұрыссоғысағаштыбалтырпоэтикалықтолықсымбаттыкүнтүзуәдеміқайыңбандытарихикеңесқарсықарулытопбасжасыатанүлкентүйебурабасқұрбататілекқұдалықсәйкескелісімуәделібайламбаталынекеліжаралғанопасыздықсалттыбауыркөкірекқұрыққоләбденбауырсақтамақжоғарысапалымайқұйрықбезерант-суіштібелбеуқаралыорамалберенасылберіксоғылғанұзынұңғылымылтықметаллсауытмықтысемсербесікэкспрессивтібесіктіқадірлеуқастерлеуқасиеттұтутуғанжеркіндікбетсұлуақшажүзқұбаөңпәктазакөңілбозқылаңатжылқыүйкиізденсалтанаттыкиізжаңақызотауболатмалмезгілсізбораналай-түлейборандықарлыаяздысуықборықсулыжұмсақтамырлықамыстәріздіборықтайбосағаынтымақтыпейілдіотбасыботажасқасүйкімдісүйіктібаласыбөпежақсыкөруеркелетуұйықтатукезіндебөртекөкшілтолқынкөбікөркеш-өркешбурылбұғақастыбұйражүнмөлдіремшексүтібұлтбілекжұмырқаражұмыстанмырзашорабілектеаялыбілектікүшгвардияшыконтрреволюционердастарқантағамаскіршіксізжаймадәндақылалғысқарғысдидаркелбетдомбырақасиеттіжібекжілікқұлынөзіемін-еркінжіпмалдыалдындаақтықзеркүмістіоқаегісбидайарпанегізгідәндіеркеқылықтысезімдіетеккүнәсізащытаяқжедінақақжағалжолақағарғанжаюендібөзденұзыншажұқатөсенішжалаусоғысушыекітужалкөбіктіжалынотжамбыжамбыдайбейнелікүмістейқарбастыжанақжапатезекжақсылықмолшылықжаулықәйелқосақжұбайжаулықтыанаәжесыйлықадірліқоюкөмуқайтысжерлеужәмшіқымбатбағалытөсекжапқышжелекторғынжелкенжелқайықжелімсабаққалампыркөпжылдықкейдебірнешөптесінбосқажапашектідұрысбағытжолсапаржорғаалтайсауыртаулықыстүрліамалдарқысқыаяздақарайбұрқасынқұрметпенжұлықжеліндіжүрекниетпейілжүздікелбеттіжарқынүстемшаңмұңадалдықтазалықпәктікишанкісіжоқмысқылсүттенсуданболакеміккерішбалшыққатқанкеуімашықхалықтойхансайлаутөлдітергешықтысілекейұзақтұздытерөзенкөлтеңізтасупайдакөпіршіккөздітүкбейхабарнаданкөйлекаңқылдақақпейілақкөңілмейірімдіниеттікөрпетүгелсақал-мұрткіреукеүстіндеқорғанысоқжүйрікжамылғыматакірішәкқағазтегісбаспаермекойынжазбаойжелкендімұратборышигінайзакөбінесеқырлыжалпақтауөзөміріқарунаннәсілантропологиялықадамзатнекеерадамерлі-зайыптыжұпнөсеруақытжелдіжаңбырнұршапағатолимпиадаспорттөртжылдахалықаралықжарысордаоңтүстікорталыққазақстанжерінортағасырлықмемлекеттікеңселібайауқаттыелтұрақтықанаттыоноданарнапәсемқұттымекентұрмысжасаққанөлеңбуынәртүрлібопұйқассызбұйрықтыөлімболутурақазаөткелағындыпарақпатшаорысмәртебеліағзамымырталдыәлікезперіштетап-тазасабансабынкіриістерісазандайжұп-жұмырсайтанерекшеарқасақалдықартқариястильақынқудайотырсарытістіқариялықсамайлысамайсамауырболыскейсамаурынметалдансандықсаңдақсаңлақсаңырауқұлақжапырақтықылқандыалаңдаорманарасындаылғалтамансарғышсарғылсарғылтсаусақмүсінсәлемкөңілдіықыластыамандықсәулежарықселдірбөзсирақмалдантақыркедейжұтқырыпсобықсойылөтірікшыншылақтананықсөңкестрептоцидмедициналықіріңдікристалдыұнтақсуотысұрбасымырақсұрғылтсүйектұяқсүңгіүшкірсүңгідейжарқболаттайсалалысүттаңтөңірекбозғылтартасүтінбалалықөстіата-анатабанбайланыстыатаубасқабездікінәлітаңғышапақтарылатынтастаяқтытеңгекішкенетүймекөзұлан-ғайырсутонтабиғитүсінсақтауешқандайтөсомыраутөсектұшішкездеырымтілеукөнежиын-тойқарықізгіұлпажұп-жұмсақмамықжапалақұнқұнарбұрқылдаққонақреңкберуборжылжымалытарағанүйекүрпекбалапанбойыбалаүстіненаштышағалаәппаққардайшайшайтанжайсызмінезкиімшаңқансүттейшарбыкүнгішатыржеңілуақытшабаспанаөміржасынміндетшаштышәйнекыдысшәуліеркекбүркітшегірмәндешиқолөнеркөбінеқұртірімшікшуақшудашудалыбасыншуланжақыншұбаркөбірекшұнақмезгілшыңылтыршыңбиікшыңыхалатдәрігерісәділтірлікарабхақкүмәнсізақиқаталлабүкпесізбөтенеңбекмаңдаймал-мүліктағалабұйрықнәсіппұлақыаянкүшейтуталғаудемеуліктөменорындаілгеріқансұйықсөлнәрбірте-біртеқинауқызылмайтезжылдамжүрузулаукенжіберуіштегітұршебержетікжағымсызөсекепберекесізпәтуасызкүштіжұлдызаспандаұсақ

Конспект

Открыть словарь →

ДОБРО ПОЖАЛОВАТЬ

Войти в аккаунт

Играйте со словами и следите за прогрессом.

Восстановление пароля

Введите email вашего аккаунта. Ссылка для нового пароля придёт на почту.