ҚҰРЫҚ
зат есім. 1. Өрістегі жылқыны ұстау үшін, ұшы аттың құйрық қылынан жасалатын ілмек жіп бекітілген ұзын сырық. 2. ауыспалы мағына. Азап, бейнет, қасірет. Құрығы жеткен жер. этнографиялық. Қарамағына алған, қол астындағы жер. Құрығынан кеткен [ құтылған ] жоқ. Құтыла алмады, сытылып кетпеді. Құрығына түсті [ ілінді ]. Қолға түсті, айдауына көнді, ұсталды. Құрығынан [ құрықтан ] құтылды. а) Құтылып, сытылып кетті. ә) Бостандық, еркіндік алды. Құрығы ұзын. Әмірбилігі күшті, жұмсар қолы көп, айласы мол, қолы ұзын. Құрық әкетті. Басым түсті, үстем болды. Құрық берді. а) Бір нәрсеге итермеледі, себепкер болды. ә) Тоқтатпады, еркіне жіберді. Құрық бойламады. Тереңдігі құрықтан асты. Құрық бойы жер. этнографиялық. Құрықтың бойымен бірдей ұзындықты білдіретін халықтық өлшем. Құрық бойы көтерілді. этнографиялық. Күннің жерден шамамен құрықтың бойындай көтерілгенін білдіретін халықтық өлшем. Құрық бойындай жер. этнографиялық. Шамамен 45 метр жердей қашықтықты білдіретін өлшем. Құрық көрген. Талай рет құрық түскен, құрыққа үйренген. Құрық көрмеген. Қайтпайтын, асау, еркі өзінде. Құрық мойын. Ұзын мойын. Құрық салды [ тастады ]. а) Асау жылқыны ұстау үшін мойнына ұзын тұзақ салды. ә) Ұстамақ болды, қолға түсіруге әрекет етті. б) Біреуді айналдырды, қолға түсіруге бел байлады. Құрық созым жер. Асауға құрық тастауға болатындай арақашықтықты білдіретін халықтық өлшем. Құрық түскен асаудай болды. Еркінен айырылды, біреуге кіріптар болды. Құрыққа сырық жалғады. Өсіріп айтты, түймедейді түйедей қылды. Құрыққа тоқтамады. Айтқан тілді алмады, ырыққа көнбеді. Құрыққа [ құрығына ] түсті. Алдауарбауына көнді, мойынсұнды. Құрықтан шығу. Біреудің билігінен босану, айтқанымен жүруден қашу. Құрықтың қарымынан көрдi. Бір нәрсені іске асыра алмағанын өзінен емес, өзге қосалқы нәрселерден көрдi, соларды сылтау еттi. Құрық ұстатты. бейнелі сөзқолданыс. Мал соңына салып қойды, мал бақтырды.