ЖЫЛҚЫ
зат есім. 1. Төрт түлік малдың көлік үшін пайдаланылатын тақ тұяқты түрі, ақ мал. 2. этнографиялық. Соғымға, үлкен астарға, тойға, үлкен, қадірлі кісінің өліміне сойылатын, қазы, қарта, жаясы бағаланатын, еті дәмді, кәделі мал. 3. зоологиялық. Тақтұяқтылар отрядының бір тұқымдасы. 4. Жылқының үйірі, табыны. 5. Жүйрік ат, тұлпар, бәйгеге қосу, көкпарға міну үшін жаратылатын ат. 6. этнографиялық. Сүті, қымызы үшін қолда ұсталатын үй жануары, мал, бие. 7. этнографиялық. Қазақтың дәстүрлі қоғамында байлығы, үстем тап арасындағы орны, беделі өлшенетін бірлік. 8. Бәйгеге, бас бәйгеге тігілетін құнды сыйлық. 9. Айырбасқа, ақша орнына жүретін бағалы пұл. 10. этнографиялық. Өлтірілген адамның құнына алынатын мал. 11. этнографиялық. Барымталанатын мал. 12. этнографиялық. Қалыңмал ішіндегі бас тоғызға беретін негізгі мал. 13. поэтикалық. Берекебірліктің, жайма-шуақ жайлылықтың, байлықтың, тыныштықтың нышаны. Жылқы айдады. Жылқыны үйірүйірімен қайырып, айдап, үстінен өтіп кетті. Жылқы айдап әкетті. Зорлықпен, барымтамен жылқы үйірін алып кетті. Жылқы аурулары. â етістік. Жылқы ағзасының қалыпты жағдайының бұзылуынан болатын ауру. Жылқы бақты. Жылқыны үйірүйірімен қыста, көктемде тұяғымен қарды аршып, шөп тауып жайылатын, тау, бөктер, ықтасын жерлерде, ойға түспей, жайылымда бақты. Жылқыға салды. Жылқы бақтыруға жіберді, жылқы бақтырды. Жылқыға түсті. Ұрлық қылды деген мағынада айтылады. Жылқыдан қыл құйрық қалмады. Жылқы малы түгел қырылды. Жылқы еті. а) Сойылған жылқы еті. ә) Сойылған жылқы етінің асылған, пісірілген түрі. Жылқы жылы. Жылан жылынан кейін, қой жылынан бұрын келетін мүшел есебінің жетінші жылы. Жылқы зауыты. Тұқымдық, спорттық, міністік және жегіс жылқыларын өсіретін арнайы шаруашылық. Жылқы малы. Төрт түліктің ішіндегі жылқыға қатысты айтылатын ерекше қастерлегенді білдіретін атауыш. Жылқы мінезді [ кісі, ел ]. Төзімді, шыдамды, көнбіс. Жылқы мінезді [ мінездес ]. Өзгермелі, құбылмалы. Жылқы өсіру. Жылқы санын көбейту, сапасы мен өнімін арттыру, әртүрлі мақсаттарға тиімді пайдалану бағытындағы малшаруашылығының негізгі бір саласы. Жылқы суарды. Жылқыны үйірімен суатқа, тоған, өзен, көлдерге түсіріп, су ішкізді.