СӘЛЕМ
1омоним [ араб тілі. ] зат есім. 1. Адамды алғаш көргенде сыпайылық әдебі бойынша қимыл ишарат және сөз арқылы амандық, есен-саулық сұ расып амандасу рәсімі немесе осы рәсімде қолданылатын тілек, лебіз сөз. 2. Біреуге айт деп тапсырылатын ауызша ықыласты тілек хабар, амандығы туралы аманат хабар. 3. діни. Алдымен оң иығына басын бұрып, сонан соң сол иығына бұрылып, «Ассаламаумағалейкүм уа рахматуллах» деп айтып, намаз соңында орындалатын қимыл ишарат [ Діни аңыз бойынша, адамның оң иығында оның сауапты істерін, сол иығында күнәларын амал дәптеріне жазып отыратын екі періште болады, намаз соңында мұсылман адам оларға сәлем беру арқылы ғибада тын аяқтайды ]. Сәлем айтқызды. Біреу арқылы амандық-саулық білдірді, хабар айтқызды. Сәлем айтты. а) Біреуден тілек, ниетін білдіріп жіберді. ә) Амандықсаулығын, есендігін тілеп, хабар айтты. Сәлем алды. Берген сәлемдi қабылдады, амандасты, амандық сұрасты. Сәлем берді. а) Әдеп бойынша күні бойына бірінші көрген адамға амандасты, есендік-саулық сұрасты. ә) этнографиялық. Алыстан келген немесе жасы үлкен адамға сыйқұрметінің белгісі ретінде қазақтың әдетғұрпы бойынша әдеп сақтап арнайы жолығып амандасты. б) этнографиялық. Үйдің келіні күні бойы бірінші рет көргенде атасына немесе қайын әпкелері мен қайын ағаларына, қайын жұртының басқа да жасы үлкендеріне қазақтың дәстүрлі әдеп сақтау ғұрыптары бойынша, сыйқұрметінің нышаны ретінде иіліп, амандасты. в) діни. Періштелерге сәлем беріп, намаздың соңғы қимыл ишаратын орындады. Сәлем бере алмады. Алдына бара алмады, қатынаса алмады. Сәлем беру. этнографиялық. Алыс жолдан келген жо лаушының немесе сол елдің адамының ауыл ақ сақалдарына, белгілі адамдарға әдейі іздеп келіп амандасуы. Сәлем дәметкіш. Амандасқанын тілегіш, сәлемдесуін күткіш. Сәлем дәметтi. Амандасады деп ойлады, сәлемдесуін күттi; біріншi амандық-саулық сұраса ма деп қарады. Сәлем етті [ салды ]. этнографиялық. Үйдің келіні күні бойы бірінші рет көргенде атасына немесе қайын әпкелері мен қайын ағаларына, басқа да жасы үлкен қайындарына қазақтың дәстүрлі әдеп сақтау ғұрыптары бойынша сыйқұрметінің нышаны ретінде иіліп, тізе бүгіп, амандасты немесе сый табақ қайтқанда, табақты аларда үлкен кісілерге иіліп тағзым жасады. Сәлем жеткізді. Біреудің амандық сұрасқан жылы тілектерін айтып барды. Сәлем жолдады [ жіберді ]. Сәлем айтып жіберді, біреу немесе хат-хабар арқылы ықыласын білдірді. Сәлемнің де сәті бар. Әдеп сақтап амандасудың да реті, лайықты кезі болады деген мағынада. Сәлемі түзу. Ниеті, көңілі, ілтипаты дұрыс.