ТАБАН
1омоним зат есім. 1. Аяқтың жерге тиетін, жер басатын бөлігі. 2. Аяқкиімнің адам табаны тиіп тұратын бөлігі. 3. Аяқасты. 4. Заттың жерге тиіп тұратын астыңғы жағы. 5. геометриялық. Фигураның төменгі бөлігі. 6. Өзеннің, сайдың, өзектің су ағатын арнасы, төменгі етегі, іші. Табан аңдыды. Қыр соңына түсіп, iзін бақты, жау болды. Табан аңдысты. Бірініңбірі ізін бақты, жауласты. Табан асты. кен ісі. Домна пеші табан тасының жер астындағы бөлігі. Табан аудармады. а) Тапжылмады, қозғалмады, тырп етпеді. ә) Алған бетінен қайтпады; тайсалмай төтеп берді. Табанға басты. Аяқ асты еттi. Табанға жықты. Таптады, қорлады, басынды. Табанға салды [ таптады ]. а) Жауын жеңіп, бас игізді, бағындырды. ә) Қорлады, азаптады. Табандағы тұяқ. Сүйеніш, көмекші, тірек. Табан елі. этнографиялық. Төрт саусақ пен басбармақты біріктіре ұстағандағы қалыңдық (көбіне жылқы қазысының өлшемі ретінде қолданылады) білдіретінхалықтықөлшем. Табан ет, маңдай тері. Өз еңбегі, адал еңбегі, жатпай-тұрмай істеген бейнеті. Табан жазбай [ серіппей ]. Тапжылмай, тырп етпей. Табан жолын көрмеді. Аяғының астын көрмеді (қартайып, көз жанары суалған кісі туралы айтылады). Табан қарыс. этнографиялық. Кере қарыс деген мағынадағы халықтық өлшем. Табан қышыры. зат есім. Малдағы табанның сыртындағы қысаң қатты жұқа қабаты. Табан тіреді. а) Бір жерге тұрақтап орнықты, жайғасты. ә) Тапжылмай төтеп берді, қайсарлық көрсетті. б) Бір тоқтамға, шешімге келді; негіз, тиянақ етті. Табан тіресті. Өліспей беріспеді, асқан ерлікпен қасарып, қайсарлық көрсетті. Tабан шөгуі. с у. Бөгeт табанының, басқa да гидpотexникалық құpылыc бөлшeктepi элeмeнттepінің шөгуi. Табаны алты қарыс. Табанды, байсалды, жұмысқа төзімді кісі. Табаны жаудан таймаған. поэтикалық. Мықты, батыл, ержүрек. Табаны жерге тимеді. а) Әлпештелген, жаяу жүріп көрмеген, бұлы болып өскен деген мағынада. ә) Құстай ұшты, зымырады, зулады. Табаны күректей. а) Сақадай, сайдың тасындай, таңдаулы. ә) Дәл, нақ, аттай, бақандай. Табаны қызды. Делебесі қозды, шабыты келді. Табаны ойылды [ тесілді ]. Өмір тауқыметін тартты; қажыды. Табаны тайғақ. Ісіне, сөзіне берік емес, тұрақсыз. Табаны тайды. а) Өлді, қаза тапты. ә) Тұрақсыздық білдірді, тайсақтады, төтеп бере алмады. Табаны тасқа тиді. Өмір тауқыметін тартты, қажыды. Табанында иледі. Таптады, биледі. Табаны тесілді. Өмір тауқыметін тартты; қажыды. Табанын алдырды. Көп жүріп не аяқкиім жайсыз болып, табаны қолдырап ойылды. Табанын жалады. а) Құлдық ұрып, жалыныпжалпайды. ә) Жағымпазданды, жарамсақтанды. Табанын жалтыратты. Тайып тұрды, кетіп қалды. Табанын жерге тигізбеді. Дедектетті, жанын қоймады. Табанын күйдірген. Бір жайдың ызасы, зары қатты өткен; жанына тиер ызасы бар. Табанын тайдырды. Қуды (бұл жерде орнынан алды деген мағынада). Табанын тасқа алдырды. Аяғы ойылды. Табанын тілді. Рақым етпеді, аямады. Табанын тіліп, тұз құю. Ауыр жазаның бір түрі. Табанын үш тартып жеді. Тарығып зарықты, жүдепжадады. Табанына кірген шөгір [ тікен, шөңге ] маңдайыма қадалсын! Ең жақын, жақсы көретін адамына жақсылық тілеу, қорғау мағынасында, оған келген ауырлық т.б. маған келсін деген мағынада айтылады. Табанына [ табанының астына ] салды. а) Аяғымен басты, таптады. ә) Толық жеңіп, басып алды. Табанынан жарылған. Ағып тұратын су жорға, таймас жорға; жарамды ат. Табанынан сарылды [ таусылды, сарсылды, тозды ]. Босқа әуре болды, титықтады, сандалды. Табанынан тік тұрғызды. Барынша аянбай қызмет еткізді. Табанының бүрі [ табанында бұдыр ] жоқ. Тұрақсыз, айтқанында тұра алмайтын жалтақ, табансыз. Табанының бүрi кеттi. а) Тұрақсыздық, табансыздық көрсеттi. ә) Күшқайраттан айырылды. Табаныңнан таусылғыр! қарғыс сөз. Бармасаң бадал деген мағынада көбіне тілазар балаға айтылады.