АЛЛА
[ араб тілі. ] зат есім. діни. Барша жанды-жансыз дүниенің, ғаламның иесi, ешкімнен туылмаған, ешкімдi тумаған, құдіреттi күш, 18 мың ғаламды, қияметқайымды, осы дүние мен о дүниенi, күллi әлемдi жаратушы, Құдай, адамның табынатын раббысы. Алла ақырын берсін. тілек. Құдай iсін оңғарсын, қайырлы болсын. Алла атымен. Құдай атымен, Аллаға сиынып. Алла атымен ант еттi. Құдай атымен уәде еттi, сөз бердi. Алла бағын ашты. Құдай жолын оңғарды, жарылқады. Алла басқа салды. Құдай солай ұйғарды. Алла бердi. Құдай бұйыртты, нәсіп еттi. Алла бетіңнен жарылқасын. тілек. Құдай қолдасын, жар болсын, жолың болсын, iсің оңға бассын деген мағынада. Алла бұйырса. діни. Сәтi түссе, орайы келсе; Тәңір жазса. Алла біледi. Құдай біледi; адамға түсініксіз, белгісіз, не болатыны белгісіз. Аллаға ақсары қойын айтты. Құдайдың ризашылығы үшін құрбандыққа қой атады. Аллаға аманат. Бiр Құдайға тапсырдым деген мағынада. Аллаға аян. Жаратушыға белгілi. Аллаға бас ұрды. Құдайға сиынды, жалбарынды, құлшылық еттi. Аллаға дұға айтты. Құдайға құлшылық етіп, жалбарынды. Аллаға жазды. Күнәһар болды, күнә жасады, жазықты болды. Аллаға [ Алла тағалаға ] жалбарынды. Құдайдан, жаратушыдан қолдау тіледi, құдірет иесіне құлшылық еттi. Аллаға иман келтіру. діни. Алла тағаланың бар екеніне, жалғыздығына, оның құдіретіне сену, соған ғана құлшылық етіп, белгілі сипаттары мен есімдерін мойындау негізіндегі мұсылмандықтың, иман келтірудің ең басты шарты. Аллаға мақұл болсын. тілек. Құдай әміріне қарсы келмесін, оң, орынды болсын. Аллаға мінәжат. Құдайғақұлшылық. Аллаға мінәжат еттi. Құдайға сиынды, жалбарынды. Аллаға разы. Көңілi көншіген, көңілi толған, Құдайға риза. Аллаға [ Алла тағалаға ] сиынды. Құдайға жалбарынды, бас ұрды. Аллаға [ Құдайға, Тәңірге, аруаққа ] сиынды. Құдайға, Жаратушыға жалбарынды, мінәжат қылды. Аллаға [ Алланың өзіне ] тапсырды. Құдайға аманат еттi. Аллаға тәубе қылды. Күнәсін мойындады, кешірім сұрады. Аллаға тәуекел қылды. Қиын iске бел буып, Құдайға жалбарынды. Аллаға тілi тимеген. Тақуа, діндар. Аллаға шүкір. Құдайға шүкір. Аллаға шүкір [ шүкірлік ] айтты. Құдайға ризалық білдірдi, рақмет айтты. Аллаға шүкірлік қылды. Құдайға ризалығын білдірдi, рақмет айтты. Алладан болды. Құдайдың ықтиярымен, Құдайдың бұйрығы бойынша. Алладан дәрмен сұрады. Құдайға жалбарынып, көмек сұрады. Алладан иман сұрады. діни. Сенімін кәміл етуді өтініп, Құдайға құлшылық етті. Алладан медет келдi. Құдай қолдады, iсін оңғарды. Алладан медет [ мәжет ] тіледi [ сұрады ]. Құдайға жалбарынып, көмек сұрады, тілек еттi; Алладан қолдау тіледi. Алладан пәрмен тіледi [ сұрады ]. Құдайға жалбарынып, көмек, қуат сұрады. Алладан [ Алла тағаладан ] сұрады [ тіледi ]. Құдайға жалбарынып, тіледi. Алла деп. Құдайға сиынып. Алла жазды [ қосты ]. Құдай бұйыртты, нәсіп еттi. Алла [ Құдай ] жазса. сөйлеу.діни. Құдайдың қалауы солай болса, бұйыртса, иншалла, ыңғайы келсе деген мағынада. Алла жаратты [ жасады ] Құдай жасады, жоқтан бар еттi. Алла [ тағала ] жар болды. Құдай қолдады, iсін оңғарды. Алла жар болсын [ жарылқасын ]. тілек. Көңілi түскенге жанашырлық білдіру мәніндегi Алла қолдасын, Алла көмектессін деген мағынадағы тілек сөз. Алла жолы. Құдай жолы, хақ жолы; түзу, дұрыс, ақиқат, сара жол, бағыт. Алла жолына көже. Ертедегi метеорологиялық магияға қатысты жасалатын рәсім, жаңбыр тілеп тасаттық жасағанда пісірілетін көже түрi [ жаңбыр шақыру үшін жүгерi немесе бидайдан жасап, әркімнің пісіріп әкелген көжелерi бір қазанға құйылып, біріктіріледi. Рәсім үлкен жолдың бойында жолаушылар көп жүретін жерде өткізіледi ]. Алла жіберген ақ бұйрықты өлім. Ажал, өлім сағаты. Алла қабыл еттi. Құдай қош көрдi. Алла қабыл қылсын. тілек. Құдай қабыл етсін, ниетіңіз қабыл болсын. Алла қайырын берсін. тілек. Құдай қолдап, iсi оң болсын. Алла қаһар [ кәр ] қылды. Құдай жазалады, жазасын бердi. Алла қош [ лайық ] көрдi. Құдай бұйыртты, сәтін салды, қолдады. Алла қуат бердi. Құдай жар болды, қолдады. Алла маңдайына жазды. Құдай адам тағдырын пешенесіне жазып қояды деген мағынада. Алла [ тағала ] нәсіп еттi [ қылды, тіледi, айдады, айлады ]. Құдай бұйыртты. Алла нәсіпке бұйырды. Құдай нәсіп еттi, бұйыртты. Алланы ауызға алды. Алланы атады, сиынды. Алланы [ Жаббар Алланы ] жад қылды. Құдайды есіне тұтты, есіне ұстады. Алланың ақ өлімi [ ақ бұйрығы, ақ бұйрықты өлімi ]. Өлім сағаты, ажал. Алланың аманатын бердi. Өлдi, жан тәсілім еттi, о дүниелік болды. Алланың аяны. Құдайдың пендесіне түсірген ашық белгісi, болашақтың барысы туралы ескертуi, хабары, ишарасы. Алланың аяуы. Құдайдың жарылқауы, Алланың шапағаты. Алланың әмірi. Құдайдың үкімi, ұйғаруы, басқа салғаны. Алланың бергенi. Құдайдың бұйыртқаны, нәсіп еткенi. Алланың, [ Алла тағаланың, Құданың, Құдайдың ] бұйрығы. діни. Алла тағаланың басқа салғаны, нәсіп еткенi, тағдыр бұйрығы, жазмыштың қалауы, Құдайдың ұйғаруы деген мағынада. Алланың бұйрығымен. Құдайдың дегенімен, пәрменi-мен. Алланың бұйырғаны. Құдайдың жазғаны, көрсеткенi. Алланың бірлігi. Құдайдың жалғыздығы, даралығы. Алланың демеуi. Құдайдың қолдауы. Алланың жазасы. Құдайдың қаһары, зауалы. Алланың жазуы. Құдайдың маңдайға жазғаны, тағдыр, пендесіне бұйырғаны, нәсіп еткені. Алланың кәрі тиді. Құдайдың қаһарына ұшырады. Алланың көрсеткенi. Құдайдың бұйыртқаны, пешенеге жазғаны. Алланың қалауы. Құдайдың еркi. Алланың [ тағдырдың ] қатал бұйрығы. Жазмыш, адамды еріксіз бағындырып мойындатқан сыртқы құдіретті күш. Алланың құдіретi. Құдайдың кереметi. Алланың құлы. Дүниенің, қызықтың ақшаның т.б. емес, Құдайдың құлы болған адам, пенде. Алланың нұры. діни. а) Бүкіл ғалам, жанды, жансыз дүние, адам баласы жаралған Алла тағаланың құдіретті қуаты. ә) Адамға Алланың берген қуаты, сұлулығы т.б. ерекше қасиеті. Алланың нұры [ нұр ] жауды. а) Жаңбыр жауды. ә) Басына бақыт қонды; құт-береке болды. Алланың пәрменi. Құдайдың бұйрығы, әмірi. Алланың пейілi. Құдайдың дегенi, ойлағаны, ниетi. Алланың пендесi. Адам; Құдайдың пендесi. Алланың рақматы [ рақметi ]. Құдайдың мейірімi, рақымшылығы, рақымы, жақсылығы. Алланың рақымы. Құдайдың жақсылығы, мейірімi. Алланың сүйген құлы. Құдайдың жарылқаған пендесi. Алланың [ басқа, маңдайға ] салғанын [ жазғанын ] көтердi [ көрдi, көндi ]. Құдайдың дегеніне мойынсұнды, төздi. Алланың хақ [ ақ ] жолы. Құдайдың тура, дұрыс жолы, имандылық. Алланың хақы. Құдайдың еркi. Алланың хикметi. Жаратушының кереметi, ғажап iсi. Алланың [ Алла тағаланың ] хұзырында [ еркінде ]. Жаратушының билігінде. Алланың iсi. Құдайдың дегенi, маңдайға жазғаны. Алла оңғарды [ оңдады ]. Құдай жарылқады, қолдады. Алла разы [ риза ] болсын. тілек. Көңіліне жаққанда, хош көргенде айтылатын Құдай мақұл көріп, iсін қолдасын деген мағынадағы тілек сөз. Алла рақым қылды. Құдай кешірдi. Алла сақтады. а) Құдай қақты, қауіпқатерден аман қалды. ә) Жаратқан нәсіп етті, бұйыртты. Алла сақтасын. тілек. Жаманшылықтың бетін әрi қылсын деген мағынада. Алласына сендi. Құдайға, тәңірге сендi, жаратушыға иланды. Алла тағала. д i ни. Ислам дінi бойынша күллi ғаламды, өлi-тірi дүниенi жаратушы, өмірінің мәнi Өзіне табыну болып табылатын адамдар мен жындарды жер бетіне жаратып, барша жаратылыс иелерінің iшінде адамды ерекше сүйген Ұлы құдірет иесi. Алла тағалаға қарсы жасалатын зұлымдық. діни. Алла тағалаға сенбеу және оның аяттарын астамшылдықпен аяқасты ету, мешіттерді қирату; жаратушының есімін ұмыттыруға тырысып, зорлыізомбылықпен адамдарды діннен тайдыру т.б. Алла тағала қабыл еттi. Құдайдың мейірімi түстi. Алла тағала маңдайын [ бағын ] ашты. Құдай iсін оңғарды, қолдады. Алла тағаланың әмірi [ бұйрығы ]. Құдайдың, тәңірінің бұйрығы, қош көргенi. Алла тағаланың бұйырғанына көнбедi. Құдайға қарсы шықты, күпірлік еттi. Алла тағаланың дидары. Жаратушының нұр сипаты. Алла тағаланың көзi тура. Алла тағала бәрін көріп, біліп отыр деген мағынада. Алла тағаланың сәлемi. Құдайдың жолдауы, өсиетi. Алла тағала сәтін салды. Құдай бұйыртты, нәсіп еттi, оңғарды. Алла тағала тұзын көтердi. Сапарға шықты, дәмтұз алыстан бұйырды.