МАҢДАЙ
зат есім. 1. Бастың жоғары жағының алдыңғы бөлігі. 2. ауыспалы мағына. Есіктің жоғары жағы. 3. ауыспалы мағына. Бір нәрсенің ең жақсысы, таңдаулысы. 4. ауыспалы мағына. Тағдыр, пешене. 5. ауыспалы мағына. Қолдағы бары, жиғантергені. Маңдай алдында. Тура алдында, қарама-қарсы. Маңдайға біткен. Пешенесіне жазылған, бұйырған. Маңдайға біткен шырақтай. бейнелі сөзқолданыс. Сүйенер, сенер, қамқор адам туралы. Маңдайға біттi. Тағдырдан бұйырды, маңдайға жазылды. Маңдайға жазбады. Бұйыртпады, пешенесіне жазбады. Маңдайға жазған. Өзіне тән, бұйыртқан. Маңдайға [ маңдайына ] жазды. Тағдыры осылай болды, бақталайына осы түсті; тағдырдың дегені. Маңдайға сыймады. Бұйыртпады, тұрақтамады, айырылды деген мағынада. Маңдайға тиді. Таісіретін тартты, қиыншылығын көрді. Маңдайдағы құндызым. экспрессивті. Қуанышым, сүйенішім, тірегім деген мағынада. Маңдайдағы сызық [ қыртыс ]. Әжім. Маңдайдан сипады. Жақсы көріп, іш тартты. Маңдайларың ашылсын! б а та. Жолдарың болсын. Маңдай салды. Алға түсті, қол бастады. Маңдай тер. Істеген адал еңбек, жұмсалған күш. Маңдай термен күн кешті [ күн көрді ]. Адал еңбегімен күн кешті. Маңдай тері ақталды. Еңбегінің жемісін көрді, бейнетінің зейнетін көрді. Маңдай тері ақты [ моншақтады, саулады, сорғалады, шұбырды ]. Қара терге түсті, тер басты. Маңдай терімен тапты [ маңдай терін сыпырды, төкті ]. Аянбай еңбектенді, бар күшжігерін салды, бейнеті сіңді. Маңдай түзеді. Бағыт алды, бет алды. Маңдай терін [ бес ] сыпырды. Бейнеттенді, еңбек етті, еңбек сіңірді. Маңдай терін тамшылата төктi. Аянбай еңбек етті, еңбектенді. Маңдай тіреді. Бір нәрсеге таяу келіп тоқтады. Маңдай шашын ағартты. Шашының маңдай тұсына ақ түсірді. Маңдайы жарқырады. а) Ұнасымды біткен кең ақ маңдайы көз тартты. ә) Бағы ашылды. Маңдайы жарылды [ жарылып тұрды ]. Жолы болып, бағы ашылды, сәті түсті. Маңдайы кере қарыс. Маңдайы кең, ашық. Маңдайы күнге күйді. Азап көрді, мехнат шекті, қиналды. Маңдайына басқан. Ардақтаған, аялап сақтаған. Маңдайына дақ тимедi [ салмады ]. Бетінен ешкім қақпады. Маңдайынан иіскедi. Жақсы көрген жақын адамын бауырына тартып, маңдайына мұрнын тақап иісін алды, еміренді, мейірленді, аймалады. Маңдайынан көрді. Талайыңнан, бағыңнан көрді. Маңдайынан күн өтті. Азап, мехнат шекті, қиналды. Маңдайынан [ басынан, басын ] сипады. Мүсіркеп аяушылық етті, жаны ашып, қамқорына алды. Маңдайына сор қатты. Сорлады, қиындық көрді, азап шекті, қатты қиналды. Маңдайынан шертіп жүріп. Таңдапталғап. Маңдайына сыймады. Жоқ болды, өлді, жоғалды. Маңдайына шертпедi. Қарсы келмеді, айтқанын істеді. Маңдайында қырсық [ сор ] бар. Бақытсыз, соры қалың. Маңдайын таңдырды. Басын байлатып алды. Маңдайын тосты. Қарсы тұрды. Маңдайының қырыстырысы жазылды. Реніші, кейісі тарқады; көңілденді, жадырады. Маңдайының соры қалың [ бес елі ]. Барып тұрған бақытсыз, бағы жанбаған. Маңдайының сорына. Бақытсыздығына, сорына қарай. Маңдайы солқылдады. Басы шағып ауырды. Маңдайы тасқа тиді. а) Бейнет көрді, азап шекті, қиналды. ә) Беті қайтты, тауы шағылды. Маңдайы терлеп көрмеді. Шынтуайттап жұмыс істемеді, бейнет көрмеді. Маңдайы [ Шып-шып ] тершіді. Қиналғаннан терлеп кетті. Маңдай із. іздің беталысын білдіретін, шыққан бағыты.