Wonder Words
WONDER WORDS · Казахский язык

жүз

Значение слова

ЖҮЗ

1омоним зат есім. көтерің. Адамның беті, өңі, түрі, түсі; ажар, көрік, шырай. Жүз аудармады. Бетін, назарын бұрмады. Жүз бермеді. Ыңғай бермеді, көнбеді. Жүз жиырма төрт мың әнбие [ пайғамбар ]. діни. Күллі пайғамбар деген мағынада. Жүз жылғы. Баяғыдағы, есте жоқ заманғы. Жүз жыртысты. Ұрысты, айтысты, тартысты, араздасты, ренжісті. Жүз көрсетті. Келіп кетті, жолықты, кездесті. Жүз көріс қылды. Танысты, дидарласты. Жүз көріспеді. Араз болды, араздасты. Жүз көрісті. Кездесті, біріменбірі бетпе-бет жолықты. Жүз пара. Жақынға, бет көрсе, жүз ұялар ағайынға тартар билік. Жүз салды. Беттің суын бес төкті, өтінді. Жүз салдырды. Кiріптар қылды, басын игіздірдi, дәрежесін төмендеттi. Жүз тайдырды. Бетін теріс бұрды, теріс қарады, бетіне қарамады, жақтыртпады. Жүз таныс. Бір жерде көрген кісі, таныс сияқты; күнде көріп жүрген, танымал. Жүз таса қылу. Бойын аулаққа салу, безу. Жүз тоқтатты. Көңіл аударды, қарады. Жүз тұтты. жергілікті сөз. Бетке ұстады, арқа сүйеді. Жүз шайысты. Бірбірімен сөзге келді, ұрысты. Жүзі ашық. Жылы жүзді, жайдары, жақсы ниетті. Жүзі ду етті. Беті қызарып кетті. Жүзі [ гүл-гүл ] жайнады. Реңі құлпырды. Жүзі жайнап сала берді. Қатты қуанды, шаттанды. Жүзі жанбады. Қысылыпқымтырылмады, тайсалмады, шімірікпеді, ұялмады. Жүзі жанбай отырды. Міз бақпады, бет-аузы шылп етпеді, ұялмады. Жүзі жапырылды. жергілікті сөз. Қысылды, ұялды. Жүзі жарқ етті. а) Бетәлпеті көріне кетті. ә) Қуанып кетті, бетінде шаттық оты ойнады. Жүзі жарқын. а) Ақжарқын, ақкөңіл, жақсылық ойлағыш, ниеті таза. ә) Мерейі үстем, ел бетіне қарайтын жағдайда. Жүзі [ өңі, кескіні ] жүдеу. Көңілсіз, қаяулы; арық. Жүзі жылы. Жайдары, жылы шырайлы, мейірімді. Жүзі жылыды. Түсін жылытты, жүзіне қан жүгірді, қатуланғанын қойды, райынан қайтты; мейірленді, көңілденді. Жүзі күйгір. қарғыс сөз. Қарабет болғыр. Жүзі күймеді. Шімірікпеді, ұялмады. Жүзі қайтты. а) Тайсалды, қаймықты. ә) Орақ, ұстара, пышақ т.б. жүзі жапырылып, өтпей қалды. Жүзі қара. қарғыс сөз. Ұятсыз, арсыз, қара бет. Жүзі қуарды. Өңі қашты, түсі бозарып кетті. Жүзі қуқылданды. Түсі қашты, беті құп-қу болып кетті. Жүзі құлпырды. Жүзі гүлдей жайнады. Жүзін аударды. Бетін басқа жаққа бұрды. Жүзін бір көрді. Соңғы рет көрісті; бір көріп арманына жетсе. Жүзінде мұң бар. Көңілі жабырқау, қаяулы, мұңды. Жүзіне жылы қарады. Жылы шырай танытты. Жүзіне қан толды. Жүзі күреңітті. Жүзінен әр тайғанда. Бетінің қызылы кеткен, өңі тайған кезде, қартайғандар. Жүзінен оқыды. Өңіне қарап бәрін түсінді. Жүзіне нұр жүгірді. Көңілденді, жүзі жылыды. Жүзінен ұялды. Жүзіне қарауға ұялды. Жүзінен нұр таймаған. Өңін бермеген, ажарын жоғалтпаған. Жүзінен шайлықты. Бетіне қарауға шыдамады, тайсалды, қаймықты. Жүзіне тура қарады. Именбеді, ұялмады, жүзі шімірікпеді. Жүзін жасырды. э т н. Бетін жапты, көмді [ Өлікке байланысты айтылады ]. Жүзін өрт шалды. Жүзі өрт сөндіргендей болды, түтікті, ызаланды. Жүзін салқындатты. Түсін суытты, салқын қабақ танытты. Жүзінің суын төкті. Бетінің суын бес төкті, масқаралады. Жүзі солды. а) Жүдеді. ә) Ұятқа қалды, назары төмен болды. Жүзі суық. Шырайы салқын, ызғарлы. Жүзі сынық. а) Сыпайы, инабатты, ұятты. Жүзі түнерді. Қабағы түйілді, жүзін салқындатты, түрін қатайтты. Жүзі шыдады. Именбеді, ұялмады. Жүзі шыдамады [ шыдаған жоқ ]. Дәті жетпеді, именді, ұялды, қаймықты. Жүзі шімірікпеді [ шіміркенбеді ]. Еш нәрседен именбеді, ұялмады. Жүзі шіркеулі. Біреудің алдында ұятты, айыпты, кінәлі.

ЖҮЗ

3омоним зат есім. Бір нерсенің беті, бет жағы.

ЖҮЗ

4омоним санесім. Тоқсан тоғыздан кейінгі есептік сан, он ондық. Жүз батпан. Өте салмақты, ауыр; маңызды. Жүзден бірі. Тең бөлінген жүз бөліктің бір бөлігі. Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар. Таңдаулы, озат, ерен. Жүзден озған. Көптен озған. Жүзден озған жүйрік. Топтан, жұрттан суырылып, шыққан өнерлі, елден ерек. Жүзден озған жүйріктей. Бәйгеден келген аттай, жаратылған жүйрік ат сияқты. Жүзді айдап, бірді жетеледі. Дүниені алшысынан басар, мыңғырған бай болды. Жүздің белін сындырды. бейнелі сөзқолданыс. Жүз жасады, жүз жасқа келдi деген мағынада. Жүз жиырма. этнографиялық. Қалың малға берілген малдың ұзын саны. [ Әдетте «жүз жиырманы» дәулеттi байлар ғана бере алған. Тарата айтқанда: қырық нар, қырық қысырақ, қырық жорға (немесе жылқы), жиыны – жүз жиырманы құраған ]. Жүз жиырма төрт мың әнбие [ пайғамбар ]. діни. Күллі пайғамбар деген мағынада. Жүз келіп, жүз кетті. Көп рет келді, көп әуре болды. Жүз қайтара [ қабат ]. Әлденеше рет, қайта-қайта. Жүз қаралы [ қаралыдай, шамалы ]. Жүзге жақын, жүзге жуық. Жүз саққа соқтырды [ жүгіртті ]. Құбылтты, түрлентті. Жүз толғанды. Мың бұралды; шиыршық атты. Жүз құбылды. Әлденеше өзгерді.

ЖҮЗ

= етістік. 1. Балықтың су ішінде жүзуі, қанатқұйрығының күшімен арлыберлі қозғалуы. 2. Су құстарының су бетінде бауырын төсеп, аяғын қозғап, арлыбері қалқуы. 3. Адамның қолаяғының қимылымен батып кетпей, су бетімен ілгері жылжуы, малтуы. 4. Қайықтың, кеменің су бетінде қозғалып жылжуы. Жүзіп өтті. Арғы бетке өтті. Жүзіп ішті. Қанып ішті, еркін сімірді.

Слова из толкования

Ещё слова (177)
бетпе-бетпарабеттартарбиліксуынбескіріптарбасынтерістанысбіркөргенкісікүндетанымалтасақылусалубезукөңілжергіліктісөзарқаашықжылыжүздіжайдарыжақсыниеттідуеттігүл-гүлсалақаттымізбет-аузышылпжарқкөрінешаттықжарқынақжарқынақкөңілжақсылықойлағыштазаүстемелжүдеукөңілсізқаяулыарықшырайлымейірімдітүсінқанқарғысқарабетболғырорақұстарапышаққалдықараұятсызарсызқұп-қугүлдейбасқасоңғыретмұңбаржабырқаумұңдыәркездеқарапнұртурабайланыстыөртсалқынқабақтөменсуықызғарлысынықсыпайыинабаттыұяттытүрінешшіркеуліалдындаайыптыкінәлікесунешабуөткіртоқсанкейінгіесептіконондықбатпанөтесалмақтыауырмаңыздыжүздентеңжүйріктұлпартаңдаулыозатеренозғанкөптентоптанөнерліерекаттайаталшысынанбасармыңғырғанбайбейнеліжасқаэтнографиялыққалыңұзынәдеттедәулеттібайларалғанқырықнарқысырақжорғажылқыкөпәуреқайтарақабатәлденешеқайта-қайтақаралышамалыжақынжуықшиыршықаттыберуқайтыскүнасалыпқұраноқытутарихибайырғыжерқарайаптаайжылсубетіменілгеріөттіарғыіштіеркін

Конспект

Открыть словарь →

ДОБРО ПОЖАЛОВАТЬ

Войти в аккаунт

Играйте со словами и следите за прогрессом.

Восстановление пароля

Введите email вашего аккаунта. Ссылка для нового пароля придёт на почту.