ҚЫМЫЗ
зат есім. этнографиялық. Бие сүтінен, арнайы ыдыста (сабада) ашытылып жасалатын қазақ халқының көне замандардан бергі дәстүрлі тағамы, қадірлі асы, емдік қасиеті мол сусын. Қымыз алды. этнографиялық. Бие байланып алғашқы қымыз ашыған күні берілетін қымыз. Қымыз аңдыды. Ойын-сауық іздеді, есіл-дерті сауық-сайран құру болды. Қымыз байыды. этнографиялық. табусөз. Қымыз түгелді, қымыз таусылды [ Қымыз – қадірлі ас, әрі көптің асы болғандықтан, қымызды бітті деп ашық айтуға болмайтын, сондықтан қымыз байыды деп кері мағынада тұспалдап түгелгені туралы хабар беретін ]. Қымыз батасы. этнографиялық. а) Қымыз ішіліп болғаннан кейін берілетін бататілек. ә) Бие байлағанда, қымызмұрындық тойында, сондай-ақ бие ағытқанда, сіргежияр дастарқанында айтылатын бататілек. Қымызбен емдеу. Қымыздың шипалық қасиетін ем үшін пайдалану. Қымызбен таңдай жібітті. бейнелі сөзқолданыс. Қымыз ішіп, құмары қанды. Қымызға бөртті. Қымызға әбден тойып, қызып қалды. Қымызды кім ішпейді. Қызықты думанды кім жақсы көрмейді, бәрінің басынан қызықты жастық шақ өтеді. Қымыздың қоры. этнографиялық. Қымыздың алғашқы ашытқысы. Қымыздың тұнбасы. Қымыз түбінде тұнып қалған қоюы, тосап қымыз. Қымыз жаудың таңдайында кетті. бейнелі сөзқолданыс. окказ. Елжұрты басыбайлы болды, жау қолына түсті. Қымыз құймай, айран берді. Сараңданды, сараңдығы ұстады. Қымыз орнына қымыран ішкендей. бейнелі сөзқолданыс. Қанағаттанбай, ойдағы дәметкені болмай, көңілі көншімей. Қымыз сапырды. этнографиялық. а) Ашуы жеткен қымызды ұсынар алдында ауамен қанықтыру үшін ожаумен қайта-қайта араластырып, жоғары-төмен қарай ағызып құйды. ә) Қонақ күтуге дайындалды, ас әзірледі. Қымызы жоқ сабадай. бейнелі сөзқолданыс. Қаңсыған; мәнмазмұны, мәртебесінен айырылған.