ОРЫН
зат есім. 1. Бір нәрсені қоятын, орналастыратын кеңістік; отыратын, тұратын, жататын жер. 2. Бір нәрсенің баламасы, соған парапарлығы. 3. Бір нәрсені екінші нәрсемен салыстырғанда алатын қатары, реті. 4. Бір нәр- сенің реті, қисыны, жөні. 5. Белгілі бір мәртебе, қызмет, дәреже, мансап. Орны бөлек. Басқадан ерекше, жөні басқа. Орны біткен ескі жара. Қасіреті, күйігі ба- сылған ескі әңгіме. Орны келгенде. Ыңғайы келгенде. Орныма егін [ жуа, пияз ] ек. сөйлеу. Кеткенімді қалап тұрса, жүргенімді жақтырмаса деген мағынада айтылады. Орнына келді. Өз қалыбына түсті, тәртіпке келді. Орнынан алды [ алынды ]. Қызметінен түсірді. Орнынан босатылды. кіта б и. Қызметінен кетті. Орнынан тұрғысыз етті. Қатты ұялтты, масқаралады. Орнынан түсті. Қызметінен босатылды, төмендетілді. Орнын басты. Орнына ие болды, орнын жоқтатпады. Орнын жапты. Кемін толтырды, аздығын білдірмеді. Орнын сипап [ сипалап ] қалды. Орнында жоқ болып шықты, таба алмай қалды. Орнын тапты. а) Сәтті орналасты, қалыптасты. ә) Теңін тауып, тұрмысқа шықты. Орныңа жалғыз [ қуыс ] қурай. сөйлеу. Қолынан ештеңе келмейді, бары да, жоғы да бір. Орны толмас. Жоқтығы білініп тұратын, бітпейтін. Орны үңірейді. Жоқтығы білінді, сезілді. Орын алды. а) Белгілі бір өзіндік сипатқа ие болды. ә) қалыптасты, бекіді. б) қандай да бір жарыс, сайыс т.б. жүлделі орынға ие болды. в) Өзіндік үлесі, маңызы болды. г) жағымсыз. Орнады, болды, өтті. Орын берді. Ығысып, отыруға мүмкіндік жасады. Орынға таласты. Сый-құрмет, атақ үшін бә- секелесті, қызмет орнына ала көз болды. Орын қағыспау. Орын таппау, орын теппеу. Орын тепті. а) Бір жерге тұрақтады, қоныс- танды, қалыптасты. ә) Қалыптасты, орын алды.