ӨНДІРІСТІК
сын есім. Өндіріске тән, өндіріс- ке қатысты. Өндіpістік ақабa cулаp. экономикалық. Өндіpістeн біp peт пайдаланылып, ластанып шыққан cулаp. Өндірістік ақау. экономикалық. Сапасы жағынан қойылатын талап шарттарына сай келмейтін, тікелей арналған мақсаты бойынша пайдала- ныла алмайтын немесе жөндеуге қосымша шы- ғын жұмсағаннан кейін ғана пайдаланылатын бүлінген, сапасыз тауарлар (өндірілген өнімдер, шығарылған бұйымдар, орындалған жұмыстар немесе көрсетілген қызметтер). Өндірістік ая. экономикалық. Халық шаруашылығы салаларының жиынтығы [ Бұл салаларда материалдық игіліктер тұтынылатын өнімдер, заттар және өндіріс құралжабдығы немесе өндірістік қызметтер түрінде өндіріліп, тұтынушыларға жеткізіледі ]. Өндірістік босалқы қорлар. экономикалық. Өндірістік процестің үздіксіздігін қамтамасыз етуге арналған өндіріс құралжабдығының бір бөлігі. Өндірістік бригада. экономикалық. а) Кәсіпорынның еңбек ұжымының бастауыш ұясы; еңбекті басқарудың төменгі буыны. ә) советизм. Жазғы каникул кезінде өндірісте жұмыс iстеу үшін, мектеп оқушыларынан құралған топ. Өндірістік график. Кәсіпорынның не оның жеке бөлімшелерінің өнім шығаруының графиктік не басқа түрдегi (мыс., кесте) күнтізбелік жоспары. Өндірістік емес мақсаттағы қорлар. экономикалық. Өндірістік емес салаға қызмет көрсететін, өндірістік процеске қатыспайтын материалдыізаттай құндылықтардың (өндіріс құралжабдығының) жиынтығы [ Оларға жабдығы мен құралсайманы бар үйлер, жатақханалар, мейманханалар, емханалар, стадиондар, балабақшалар мен бөбекханалар, моншалар, кір жуатын орындар, шаштараздар, клубтар, кітапханалар, басқа да мекемелер жатады ]. Өндірістік емес сала. экономикалық. Адамдар мен халық шаруашылығына қызмет көрсетуге мамандандырылған қызмет салалары мен түрлерінің жиынтығы [ Оған тұрғын үй, коммуналдық шаруашылық, байланыс, көлік, білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, т.б. жатады ]. Өндірістік есеп. экономикалық. Бухгалтерлік есептің басқаруға арналған бөлігі. Өндірістік жарақ. экономикалық. Өнімді технологиялық процеске сәйкес дайындау (жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету) үшін қажет жұмыс аспабы, бейімдемелер, қалыптамалар, өлшеу приборлары, өндірістік мақсаттағы басқа да заттар қамтылатын өндіріс құралжабдығы. Өндірістік инфрақұрылым. экономикалық. Өндірістің жалпы жағдайын қалыптастырушы шаруашылық салаларының жиынтығы. Өндірістік кооператив. экономикалық. Азаматтардың бірлескен кәсіпкерлік қызмет үшін мүшелік негізде, олардың өз еңбегімен қатысуына және өндірістік кооператив мүшелерінің мүліктік жарналарын біріктіруіне негізделген ерікті бірлестігі. Өндірістік қалдықтар. Өндіріс орындары жұмысынан пайда болған қатты және сұйық қалдықтар. Өндіpістік қалдықтаpды пайдалану. Қалдықтаpды iшінаpa нeмeсe толықтай қайтa өңдey аpқылы қажeткe жаpатy; басқa өндіpіскe қажeттi пайдалы құpауыштаpды, құpылыc матepиалдаpының құpамынa қажeттi заттeктepдi бөліп алy, таукeн оpнын жасауғa пайдаланy, құpылыc cалудa жыpалаp мен қазан- шұңқыpлаpды толтыpуғa пайдаланy, энергия өндіpугe қолданy жәнe т.б. Өндірістік қатынас. а) саяси. Қоғамның экономикалық базисі болып табылатын материалдық игіліктер өндірісінің процесіндегі адамдардың бірінебірінің қатынасы. ә) экологиялық. Матepиалдық игіліктepдi айыpбастаy мен пайдаланy, өндіpy жәнe бөлу пpоцeсi кeзіндeгi адамдаp аpасындағы, олаpдың күшжігepi мен cанасынан тәуeлсіз объeктивтi түpдe қалыптасатын қоғамдық қатынастаp. Өндірістік қауымдастықтар. экономикалық. Құрамына барлық кәсіпорындардың басшылары мен акционерлер, атқарушы директор (кеңесші дауыс құқығымен), жалпы жиналыстың шешімімен басқа ұйымдардың өкілдері кіретін қауымдастықтың тұрақты басқару органы. Өндірістік қорлар. а) экономикалық. Өндіріс пен айналыс процесін қамтамасыз етуге қатысатын еңбек құралдары мен еңбек заттарының жиынтығы. ә) экономикалық. Кен қазып алу кәсіпорындарында бар, бірақ әлі тікелей өнім өндіру жұмыстарында қолданылмаған өндірістіктехникалық бұйымдар. Өндірістік қуат. экономикалық. Уақыт өлшемінде кәсіпорын шығарған өнімнің белгілі бір жағдайда барынша мүмкін есептік көлемі. Өндірістік қуаттар жүктемесі. экономикалық. Өнім шығарудың алуан түрлі бағдарламасын тұжырымдау [ Бұл бағдарлама тұтынушылардың алдындағы шарттық міндеттемелердің және кәсіпорынның қаржы жоспарының орындалуын қамтамасыз етеді ]. Өндірістік құрылым. экономикалық. Технологиялық және біріктірілу тұрғысынан өзара байланысты басқару объектісі (телімдер, цехтар, т.б.), өндірістік жүйе ретіндегі басқарушылық буындар құрамы. Өндірістік негізгі қорлар. экономикалық. Заттай нысанда өндірістік процеске қатысатын және құнын бірнеше өндірістік цикл бойына дайын өнімге бөліктер бойынша көшіретін өндіріс құралжабдығы. Өндірістік практика. педагогикалық. Қалаған мамандығы бойынша өнеркәсіп орындарында тікелей еңбек процесіне араласу ісі. Өндірістік операциялар. экономикалық. Еңбек процесінің бір орындаушы немесе орындаушылар тобы бір жұмыс орнында еңбек затын өзгертпей орындайтын оішауландырылған әрі аяқталған бөлігі (элементі). Өндірістік процесс. а) кен ісі. Белгілі бір технологиялық және ұйымдастырушылық сипаттағы, нақты материалдық игілікті (мыс, көмір немесе кен өндіру) жасауға бағытталған және ең басты еңбек затының тұрақтылығымен сипатталатын еңбек процесі. ә) экономикалық. Кәсіпорында өнімді дайындау және жөндеу үшін қажетті адамдар мен еңбек құралдарының барлық ісқимылдарының жиынтығы. Өндірістік үстеме шығын. экономикалық. Тозымпұлдық аударым; жалға төленетін төлем [ Бұлар өнімді сатудан кейінгі шығындар қатарына көшіріледі ]. Өндірістік фактор. экологиялық. Табиғат үшін ол техногендік, адам үшін өндірістік орта факторы. Өндірістік цикл. экономикалық. Бұйымды (өнімді) дайындау процесінен бастап, аяқтағанға дейінгі күнтізбелік уақыт аралығы. Өндіpістік шу. экологиялық. Өндіpістік жайдағы жұмыc iстeп тұpған мәшинелеp мен мexанизмдepдeн шығатын шy. Өндірістік шығын. экономикалық. Өнім өндіруге тікелей жұмсалған шығын [ Ол жұмсалған уақытына қарамастан есепті кезеңдегі өнімнің құнына енгізіледі ].