КЕМЕ
1омоним зат есім. Өзен, көл, теңіздерде жүретін су жолының қатынас құралы. Кеме авиациясы. әскери сөз. Әскеритеңіз күшінің кемелерінде және қосымша кемелерде орналасатын ұшақтар мен тікұшақтар. Кеме аумалылығы. навиг. Кеменің сыртқы күштердің әсері салдарынан тепе-теңдік қалпынан ауытқып, ол әсерлер тоқталған соң бастапқы күйіне қайта келу қабілеттілігі. Кеме десанты. әскери сөз. Жеке нысаналарды алу немесе талқандау және құрлықтағы әскермен байланыс орнату мақсатымен кеменің штаттағы құрамынан құрылған әскери бөлім. Кеме жабдықтары. Кеменің жүзуі мен оның навигациялық мақсаттарына пайдаланылатын механизмдер мен құрылғылардың жиынтығы. Кеме жасау. Ауыр өндірістің кемелерді жасайтын және жөндейтін саласы. Кеме жаттығулары. әскери сөз. Кемедегі жеке құрамның жауынгерлік дайындығы. Кеме жүзетін канал. Жер бедерін тиімді пайдалану мақсатында жүргізілген белгілі қимадағы жасанды канал. Кеме жүзетін тереңдік. Кемелердің суға белгілі мөлшерде бата отырып өтуі мүмкін болтын су жолының тереңдігі. Кеме жүргізу. әскери сөз. Кеменің жүзу қауіпсіздігі мәселелерін практикалық тұрғыда шешу мен маневр жасауын зерттейтін құрамына навигация, теңізде жүзу астрономиясы, маневр жасау, кеме жүргізудің техникалық құралдары, гидрометеорология, жүзу құралдары секілді бірқатар пәндер кіретін қолданбалы ғылым. Кеме иммунитеті. әскери сөз. Халықаралық құқықта мемлекеттік кемелердің дербес құқықтылығы, олардың шетел мемлекеттерінің юрисдикциясынан жартылай немесе толығынан босатылуы. Кеме кестесі. әскери сөз. Ұрыс немесе күнделікті өмір жағдайында кеменің жеке құрамының басқару мен қызмет көрсету ісіне бөлінуі. Кеме көтеру. Суға батып кеткен кемені су түбінен жоғарыға шығару және жүзіп жүрген кеменің су астындағы бөлігін тексеру, жөндеу не кемені тайыз сумен өткізу кезінде оны біраз жоғары көтеру жұмыстарының жиынтығы. Кеме қатынасы. көлік қатынасы. Кеме арқылы су жолымен жасалатын барыскеліс. Кеме қозғалтқышы. техникалық. Кемені қозғалысқа келтіретін басты, негізгі механизм. Кеме құрты. зоологиялық. Кеме тоқтайтын жердегі бөренелерде, кемелердің ағаштан жасалған су асты бөлігінде, теңіз өсімдіктерінің сабағында, ал тропиктік аймақта мангр ағаштарында, суға батқан кокос жаңғағында тіршілік ететін, мекендеген жерінде ағашты тесіп, зиян келтіретін қосжақтаулы моллюскілердің бір тұқымдасы. Кеме қызметі. әскери сөз. Соғыс жағдайында және күнделікті жағдайда кемені басқару мен оған қызмет көрсетуге арналған кеме экипажының (жеке құрамының) ісқимылы. Кемелер дәрежесі. әскери сөз. Кемелерді тактикалық, техникалық элементтеріне, қарулануына және судағы салмағына байланысты саралау. Кемелерден басқарылатын зымырандар. әскери сөз. Соғыс кемелеріндегі су үстіндегі, әуедегі, жағадағы және жердегі нысандарды жоюға арналған зымырандар. Кемелерді күзету. әскери сөз. Қарсыластардың кемелері мен ұшақтарының шабуылын дер кезінде анықтайтын, күзеттегі кемелерге қарсыластардың тұтқиылдан жасайтын шабуылын, шабуыл әдісін ескертіп отыратын құрамалардың, жасақтардың және жекелеген кемелердің ұрыс әрекетін қамтамасыз етудің бір түрі. Кемелердің жіктелуі. әскери сөз. Әскеритеңіз флоты кемелерінің мақсатміндеттеріне қарай бөлінуі. Кемелер құрамасы. әскери сөз. Ортақ әскери міндеттерді орындау мен белгілі бір мақсаттағы әскери дайындық үшін ортақ басшылыққа біріккен әскери кемелер тобы. Кемелер сапы. әскери сөз. Бірге жүзу мен маневр жасау барысында кемелердің өзара біркелкі арақашықтықта орналасуы. Кеменің батпауы. әскери сөз. Бұзылып қалған жағдайда да кеменің өз жүзуін ісінде қолданылатын әртүрлі аспаптары. Кеменің орталық артиллериялық посты. әскери сөз. Артиллериялық атысты басқаратын негізгі құралдар жинақталған, соғыс кемесіндегі жақсы қорғалған әрі герметизацияланған орын. Кеменің сапалылығы. әскери сөз. Жүк көтеру мөлшері, жүзу жылдамдығы, беріктілігі, тұрақтылығы, төзімділігі, басқарылуы, батпауы және тағы басқа. кемені жүзгіш инженерлік құрылғы ретінде сипаттайтын көрсеткіштер. Кеменің теңізде жүзуге жарамдылығы. әскери сөз. Кеменің жүзу қабілетіне, икемділігіне, жел және теңіз толқыны жағдайында өз қаруын тиімді қолдануына негізделетін кеменің негізгі ұрыс сапаларының бірі. Кеменің төзімділігі. әскери сөз. Кеменің құрылымына, қорғаныс жүйесіне, техникалық құралдарына, олардың дұрыс орналасуы мен жұмыс істей алуына, күнделікті іске қосуда, ұрысқа даярлықты және оны жүргізуде жеке құрамның шебер ісәрекетіне, өмір үшін күрес жүргізуге даярлығына байланысты сапасы. Кеменің ұйымдастырушылық құрылымы. әскери сөз. Ұрыс уақытында да, күнделікті өмірде де кеменің біртұтас құрылымда болуы. Кеме өткізетін шлюз. Өзендегі немесе каналдағы кемені және салды бір деңгейдегі судан екінші деңгейдегі суға өткізуге арналған гидротехникалық құрылыс. Кеме рубрикасы. Кеменің жоғарғы палубасында (борт жиегіне жуықтау) немесе үстіңгі құрылыстарында орналасқан жабық бөлме. Кеме шайқалысы. Әртүрлі сыртқы күштің әсерінен кеменің тербелуі. Кеме шырақтары. Кеменің орнын, қозғалыс бағытын көрсету және кеменің күйін білдіру мақсатында қараңғы түсісімен жағылатын сигналдық шырақтар.