ҚАТАЛ
сын есім. 1. Талап қойғыш, талабының орындалуын қатты қадағалағыш, ешбір ағаттық, шалыс басушылыққа жол бермейтін талапшыл. 2. Өр мінез, бірбеткей, алған бетінен қайтпайтын. 3. Қатыгез, рақымсыз. 4. Өзгертуге ешкімнің құдіреті жетпейтін, мызғымас, бұлжымас (заң, салт). 5. Қатты, жайсыз, қолайсыз (табиғат). // Мүлтіксіз, бұлжытпай. 6. Аса жауапты, тым қиын да күрделі. Қатал болды. Аяушылық жасамады; қаһары қатты болды. Қатал заман [ күндер, уақыт, жылдар ]. Аумалытөкпелі, сұрапыл, тұрақсыз, қиындығы, азабы көп кез, заман. Қатал қол. Кәрі қатты, тәртібі қатаң (адам) басшы, билеуші. Қатал қолмен. Қатаңдықпен, өктемдікпен. Қатал тағдыр. Мехнаты мен бейнеті, қиындығы көп қатыгез өмір.