ҰЛЫ
сын есім. 1. Ұлан-асыр, аса үлкен, ауқымы зор. 2. ауыспалы мағына. Асқан маңызды, теңдесі жоқ, ғаламат. 3. Асқан кемеңгер, данышпан; атақты, озық ойлы. // Ұлы адам, ұлы тұлға. 4. Асқақ, биік. Ұлы ата. Үлкен ата, әулеттің негізін қалаған арғы ата. Ұлы әңгіме. әдеб. Роман-эпопея, бір ұлттың тұтас бір тарихи кезеңін кейіпкерлері тағдыры арқылы сипаттайтын ауқымды прозалық көркем шығарма жанры. Ұлы бесін. а) Күннің қақ маңдайға келген кезі. ә) Бесін намазын оқитын уақыт, түс маңдайдан ендi ауған кез. Ұлы дала. көтеріңкістил ь. Кең байтақ, аса ауқымды жердi алып жатқан киелi мекен (қазақтың тарихи жерi туралы). Ұлы достық. поэтикалық. Биік, жоғары сезім. Ўлы дүбір. а) Бүкіл қауым жиналып өткізетін қызықты да думанды жиын-той, жарыс т.б. ә) Жалпыхалықтық үлкен іс, қозғалыс. б) экспрессивті. Жанкүйер көп жиналатын спорттық ойындардың шешуші жарыстары деген мағынада. Ұлы жеңіс. Үлкен, орасан, зор табыс. Ұлы жол. Дұрыс бағыт, оң, адал жол. Ұлы жүз. этнографиялық. Қазақ халқының этникалық құрамына енген рулар мен тайпалардың саяси, экономикалық және мәдени бірлестігі; негізінен, Оңтүстік, Оңтүстік-Шығыс Қазақстандағы рутайпалар бірлестігі. Ұлы жібек жолы. Еуразия құрлығындағы сауда, керуен жолдарының жалпы атауы. Ұлы керуен. поэтикалық. Үлкен, ұлы көш, өзгеріс, дәуір. Ұлы кеуде. Тәкаппар, кісілік. Ұлы күмбез. сәулет. Ғимараттың ең үлкен, негізгі күмбезі. Ұлы Октябрь социалистік революциясы. тарихи. сов. Россияда пролетариат диктатурасын орнатқан тарихтағы алғашқы социалистік төңкеріс. Ұлы Отан соғысы. тарихи. 1941–1945 жылдарда КСРО-ның фашистік басқыншыларға қарсы жүргізген, кеңес халқының жеңіспен аяқтаған Отан қорғау соғысы. Ұлы Отан соғысының ардагері. советизм. 1941-1945 жылдарда фашистік басқыншыларға қарсы жүргізілген отан қорғау соғысына қатысқан адам. Ұлы сәске. этнографиялық. Күн арқан бойы көтерілген (түс мезгіліне таянған) кез. Ұлы сезім. поэтикалық. Адам баласын жақсылыққа жетелейтін асқақ ой, терең толғаныс. Ұлы сөз. Мағыналы да мәнді, ойлы сөз. Ұлы той. Үлкен мереке, ұлан-асыр той. Ұлыстың ұлы күні. а) көнерген сөз. Қазақтың ескі күнтізбесі бойынша жаңа жылдың басы (22 март) наурыз. ә) Салтанатты, қуанышты, мерекелі күн. Ұлы түс. Тал түс, шаңқай түс.