БАТЫР
1омоним зат есім. 1. Ел қамы үшін жаумен шайқаста ерлік көрсеткен қаһарман адам, елін сүйетін ержүрек азамат. 2. тарихи. Дәстүрлi қазақ қоғамында әскери жорықтарда жеке ерліктерi үшін құрметтi атаққа ие болып, ел басқару iсіне де араласу құқығын иемденген әлеуметтік жік өкілi. 3. Ел қорғаудағы асқан батырлығы, әскери жорықтардағы ерекше ерлігi үшін берілетін атақ. 4. Соғыс, шайқас ұрыстардағы жауынгер, ұрысшеберi. 5. жағымсыз. Көзсіз ерлік, қатыгездік иесi, «барып кел, шауып келге» тұратын адам. 6. жағымды. Бiреудi мадақтау, көтермелеу, дәріптеу, қошеметтеу мәнінде айтылытын сөз. 7. сөйлеу. эксп. Бiреудi кемсіну, менсінбеу, мысқылдау мағынасында айтылатын сөз. Батыр аңқау [ аңғал ]. Батырлар аңғырт, қам сыз келедi деген мағынадағы сөз. Батыр бастас болады. Батырдың мүддесi, тілегi бір, мақсаты ортақ. Батыр [ ер ] болсаң бопсаға шыда! Ер болсаң, сырттай жасалған сеске шыда, қандай қиындық (БӘЛЕ-ЖАЛА ) болса да төзіп бақ деген мағынада. Батырдан сауға, мергеннен сыралғы. этнографиялық. Батырдан араша, мер геннен олжа сұра. Батырды бәрекелдi өлтіредi. Мақтаншақтық ер адамның түбіне жетедi. Батыр қандас. Намысы бір, қанды көйлек жолдас, майдандас. Батырлар жыры. әдеб. Халық тарихындағы елi мен жерін басқыншы жаудан қорғаған батырлардың ерлік iстерін жырлаған фольклорлық шығарма, ұзақ дастан. Батыр тұлғалы [ пішіндi ]. Зор денелi, сом тұлғалы, алпамсадай.