Wonder Words
WONDER WORDS · Казахский язык

төбе

Значение слова

ТӨБЕ

1омоним зат есім. 1. Топырақтан, құмқиыршық тастан үйіліп қалған, дөңгелене біткен биіктеу, дөң жер. 2. этнографиялық. Байырғы қазақ қоғамында әлеуметтік саяси, мәдени мәні жоғары мәселелерді талқылайтын, жұрт жиылып маңызды шешімдер шығаратын орын. 3. а р х. Археологияда ежелгі қоныстар мен ортағасырлық қалалардың, елді мекендердің орындарында қалыптасқан жасанды биіктік. Төбе би. этнографиялық. Негізгі шешімді айтатын басты би. Төбеге шықты. Мәнсапқа, атақдаңққа ие болды. Төбеден түспеді. Ағалық, үлкендік, қариялық көрсетуден бас тартпады. Төбені бекіту коэффициенті. кен ісі. Қазба төбесіндегі орнатылған бекітпе ауданының оны ұстап тұратын төбе ауданына қатынасы. Төбені құлату қадамы. кен ісі. Өзінің және үстінде жатқан таужыныстар массасының әсерімен мезгіл-мезгіл өздігінен құлайтын, бір жағы тіреусіз асылып тұрған төбе таужынысының ең төменгі ұзындық шамасы. Төбені [ табанды ] қопару. кен ісі. а) Қазбаның үңгілеу және шегендеу төлқұжатымен белгіленген көлденең қимасының контуры шегіндегі пайдалы қазылым қатының төбе (табан) таужыныстарын қазып (үңгілеу комбайнымен, уатқыш балғамен, бұрғылап жару жұмыстары арқылы) алу [ Мұнда алдымен пайдалы қазылым қазып алынады, ал төбе (табан) таужыныстарын қазып алу екі ашық таужыныстық беттер болған ретте жүргізіледі ]. а) Лавада қазу жабдықтарын орналастыруға арналған қажетті биіктіктегі жұмыс кеңістігін жасау мақсатында жұқа көмір қаты табанының таужыныстарын қазып алу. Төбені отырғызу. кен ісі. Тазартып қазып алу қазбаларындағы кені алынған кеңістіктің төбесіндегі таужыныстарды шегенді әкету арқылы, кейде ұңғылап оған салынған жарылғыш заттарды жарып, жасанды түрде қопарып құлату. Төбені отырғызу қадамы. кен ісі. Үңгубеттің ілгерілеп жылжу бағытында төбе таужыныстарын отырғызу аралығындағы қашықтық. Төбені табиғи отырғызу. кен ісі. Тазартып алу үңгубетінің жылжуына сәйкес, оның ізінше кені алынған кеңістік төбесі таужыныстарының өздігінен құлауы. Төбені шабақтау. кен ісі. Жер асты қазбасы төбесінен таужыныстардың қопсыған кесектерінің тосыннан құлап түсуін болдырмау үшін үңгу жұмысында алдын ала жасалынатын қауіпсіздік шаралары. Төбе шегені. зат есім. кен ісі. Арқалықтардан тұратын шеген [ Олардың екі жақ ұшы қазба қабырғаларында жасалынған арнайы шұңқырларға тіреледі немесе фермаларда тордан қаланған ағаштардың үстіне орнатылады. Бұл әдіс, әдетте, қатты және орнықты таужыныстарда дайындық қазбаларын жүргізу барысында қолданылады ].

ТӨБЕ

2омоним зат есім. 1. Бастың ең үстіңгі бөлігі. 2. Бас киімнің, кимешектің үстіңгі жақ бөлшегі. 3. Үйдің үсті, жабылған жағы. 4. Бір заттың ұшар басы, ең жоғарғы жағы. 5. геометриялық. Геометриялық фигуралардың ең үстіңгі нүктесі. Төбе жастанды. Жерленді, көз жұмды. Төбе көрсетті. Жай келіп көрініп қайтты. Төбе құйқасы шымырлады [ шымырлап кетті ]. Жаны түршікті, шошынды. Төбе қызар от. Маздатып жаққан от. Төбеге секірдi. Еркінсіп, басынып алды, төбесіне шықты. Төбеммен жер қазсам да табамын. Қайтсем де табамын деген мағынада. Төбелерінде бишік ысқырды. Бишіктi қайта-қайта сермедi. Төбемнің шұңқыры көрсін! тіле к. Қайта кездеспейін, көріспейін, Құдай оны көрсетпесін деген мағынада. Төбеңді көрмегір! Жай ғана айтылған жеңіл-желпі қарғыс. Төбеңнен ұрғыр! қарғыс сөз. Тәңір атқыр, оңбағыр, Құдайдың қаһары соққыр! Төбесі көкке бірақ [ екіақ ] елі жетпеді [ жеткен жоқ ]. Мәз болды, қатты қуанды; мақтаныш кернеді. Төбесі көкке екі елі жетпеді [ тимеді ]. қатты қуанды, мәзмайрам болды. Төбесі көкке жетті [ тиді ]. Ойындағысы орындалып, шектен тыс масаттанды, мәре-сәре болып, қатты қуанды. Төбесі көкке тигендей [ тиердей ] қуанды [ риза болды ]. Бар арманы орындалғандай, ойындағы ісі жүзеге асқандай қуанды, мәз болды. Төбесі көрінді. Елес берді, көзге шалынды, қылт етті. Төбесіне әңгір таяқ [ ат ] ойнатты. Ұрыпсоқты; зорлық көрсетті, қорлады. Төбесіне жаңғақ шақты. жергілікті сөз. Әкіреңдеп, тынышын алды. Төбесіне көтерді. Қадірлеп құрметтеді, сый көрсетті. Төбесіне ойнады [ шықты ]. Зорлық көрсетті, басынды, қорлады. Төбесінен ділда құйды. Јлде мен бүлдеге орап, баптап күтті. Төбесінен [ төбеден ] жай түскендей [ болды ]. а) Аяқ астынан болған жағдайдан кенет қатты сасып, есі шығып, есеңгіреп қалды. ә) Ауыр соққы алғандай сілейіп қатты. Төбесінен құй қазды. Мазасын алды, тынышын кетірді, азапқа салды, қинады. Төбесінен түсті. Дәл тапты, үстінен түсті. Төбесі тесік. Өзі тілінен басқа тілді де біледі деген мағынада. Төбесін тесті. Мазасын кетірді, зықын шығарды; айыптады, қателігі үшін жазасын берді. Төбесінен тік тұрды. Қатты құрметтеді, бар бейілімен жүгіріп жүріп күтті, қатты сыйлады, құрметтеді; мадақтады. Төбесі тесік [ жарық ]. Өзге тілді түсініп қалатындай хабары бар деген мағынада. Төбе шашы тік тұрды. Тұла бойы түршікті, қатты қорықты.

Слова из толкования

Ещё слова (144)
бинегізгішешімдібастышықтыиеағалықүлкендікқариялықбасбекітукенқазбабекітпеқұлатуүстіндемезгіл-мезгілөздігіненбіртіреусізтөменгіұзындықшамасытабандықопаруүңгілеушегендеукөлденеңпайдалытабануатқышжаруалумұндаалдыменалекіашықреттеқазуқажеттіжұмысжасаужұқакөміротырғызушегендіәкетукейдеоғанжарылғышжарыпжылжуқашықтықтабиғисәйкесізіншекеңістікшабақтауастытосыннанболдырмауүңгуалақауіпсіздікшегенжақарнайыүстінеәдісәдеттеқаттыорнықтыдайындықжүргізубарысындаүстіңгіүстіұшаржоғарғыгеометриялықкөзжайжанықызароталдыбишікқайта-қайтатілеқайтақұдайжеңіл-желпіқарғыссөзтәңіратқыроңбағыреліжоқмәзмақтанышшектентысмәре-сәреризабарелесқылтеттіәңгіртаяқатзорлықжаңғақшақтыжергіліктісыйаяқкенетқалдыауырсоққықұйқаздытүстідәлүстінентесікөзібасқатілдітікжарықөзгетұлабойымалдыхалықғұрыпқайтысзаттайақшалайүлес

Конспект

Открыть словарь →

ДОБРО ПОЖАЛОВАТЬ

Войти в аккаунт

Играйте со словами и следите за прогрессом.

Восстановление пароля

Введите email вашего аккаунта. Ссылка для нового пароля придёт на почту.