ЖАҚ
1омоним зат есім. 1. Адамның, жанжануарлардың бас сүйегінің астыңғы бөлігі. 2. кен ісі. Кен өндіруде қолданылатын жақты уатқыштың негізгі бөлшегі. 3. Кимешектің екі бетін бойлай иек астына дейін ешекейленген кестелі жиегі. 4. Жүгеннің жақтауы, екі жағындағы жақ тұсына келетін жүгеннің бөлігі. 5. ауыспалы мағына. Адамның сөйлеу мүшесі, ауыз. Жағы жағына жұқпады. Зуылдатып тез сөйледі. Жағы жағына тимеді. Дір-дір қақты, қатты тоңды. Жағы жоқ. Суырыла жөнелетін шешен, ақпа жүйрік. Жағы қарысты. а) Аузы ашуға келмей, тістеніп қалды. ә) Дыбыс шығармай, үн-түнсіз қалды. Жағына пышақ жанығандай. Құр сүлдері қалған, жүдеу, арық. Жағын аша алмады. Жұмған аузын аша алмады; сөйлей алмады. Жағын ашты. Сөйледі, үн шығарды. Жағын ашырмады. Сөйлетпей қойды, үндетпеді. Жағын сауды. Тіл мен жағына сүйенді, зар қақсады. Жағыңа жылан жұмыртқалағыр! қ а рғ. Аузыңа құм құйылғыр, тілің кесілгір! Жағыңа жылан жұмыртқаласын! қ а рғ. Аузыңа құм құйылсын, тілің кесілсін! Жайсыз хабар, жаман сөз айтқан кісіге айтылады. Жағың қарысқыр! қ а рғ. Тілің кесіліп, үнің өшкір! Жағыңнан алғыр! қ а рғ. Тілің үзіліп түскір! Беле жағыңнан келсін, жағың қарысқыр! Жағың түспей, жамандық көрме! тілек, өле-өлгенше бейнет, таісірет тартпа деген мағынада. Жағы сембеді. Безектеп зар қақсады; дамыл таппай көп сөйледі. Жағы солды. Жүдеп, жадау тартты. Жағы суалды. Еті сылынып, жүдеді; жадау тартты. Жағы талды. Сөйлейсөйлей, айтаайта қажыды, шаршады. Жағы тиыш таппады. Жағы тынбады, сарнады, ауыз жаппады. Жағы түскір! қ а рғ. Үні өшкір, бар болғыр деген мағынада. Жағы түсті. Қаусап, ебден қартайды. Жағы түсіп өлді. Әбден қартайып қайтыс болды. Жағы тынбады. Сарнап, ауыз жаппады. Жақ ашпады. Тіс жарып сөйлемеді, үндемеді. Жақ жаппады. Аузы тынбай, зар қақты. Жақ жүні үрпиді. а) Тоңды, дірдектеді. ә) Өңі қашып, жүдеді. Жақ моншақ. Алтын, күміс қозалармен, асыл тастармен бұршақтап, үзбелестіріп жасаған салпыншақ, бет моншақ сияқты моншақ түрі. Жақ сүйек. Бастың тістер орналасқан сүйегі.