КҮРДЕЛІ
сын есім. 1. Неше түрлі бөліктен тұратын, көп құрамды. 2. Негізгі, басты, көрнекті, ірі, қомақты. 3. Елеулі, маңызды, қиын, өзекті. 4. Оқиғаға толы, ауыртпалығы мен қиыншылығы көп, шым-шытырық. 5. жергілікті сөз. Қалың, мол. 6. ауыспалы мағына. Оңай емес, қиын. 7. ауыспалы мағына. Ауыр, қауіпті. 8. ауыспалы мағына. Кең, іргелі. Күрделі еңбек. Еңбеккерлердің мамандануын, арнайы дайындықты қажет ететін еңбек. Күрделі етістік. лингвистикалық. Сөз тіркесімен берілген етістік. Күрделі жанартау. геологиялық. Бірнеше шошағы мен кратері бар жанартау құрылысы. Күрделі жиынды командалары бар компьютер. информатикалық. Күрделі мәшинелік командаларды жүзеге асыратын процессор. Күрделі жөндеу. Толық, түгелдей қайта жөндеу. Күрделі жұмсалым. экономикалық. Негізгі және айналым қорларының көлемін ұлғайтуға және құрылымын жақсартуға жұмсалатын бір жолғы шығынның сомасы. Күрделі жұмсалымды қорғау. экономикалық. Мемлекетаралық деңгейде ресімделетін шетелдік инвесторлардың мүдделерін қорғау жөніндегі экономикалық, құқықтық және ұйымдық шаралар жүйесі. Күрделі жұмсалымның ұдайы өндірістік құрылымы. экономикалық. Күрделі жұмсалымның негізгі қорлардың ұдайы өндірісіне жұмсалатын шығындардың сипатына тәуелді құрамы. Күрделі жұмсалымның экономикалық тиімділігі. экономикалық. Негізгі құралжабдықты құруға немесе дамытуға арналған күрделі жұмсалымдардың шамасы мен алынған нәтижелердің арасалмағы. Күрделі жүйе. информатикалық. Дәл сипаттамасы ғылыми мәселені білдіретін жүйе. Күрделі зат есім. химиялық. Молекулалары әртүрлі элементтердің атомдарынан құралған заттар. Күрделі зерттеу. Жан-жақты, толық түрде терең, байсалды зерттеу. Күрделі интервал. музыкалық. Октавадан жоғары тондардың арақатынасы. Күрделі кен жұмыстары. кен ісі. Ашық әдіспен қазу кезінде ашатын (күрделі орлар) және жарма (жарма орлар немесе қазаншұңқырлар) кен қазбаларын жүргізу, пайдалы қазылым шоғырын жауып жатқан және жанартаужыныстарды әкету және алғашқы үйінді тұрғызу жөніндегі бүкіл жұмыс кешені. Күрделі қазба. кен ісі. Жер астында қазылған кенді сыртқа шығару, жұмыс орындарын жер үстімен және шахта оқпанымен байланыстыру, жұмысшылардың және кен қазғыш, тасығыш мәшинемеханизмдердің қатынасы үшін жүргізілетін қазбалар. Күрделі қаражат салымы. су шаруашылық. Суармалы жерге жұмсалатын ақша қаражаты, жаңа суармалы жерді пайдалану кезінде су құрылыстарын қалпына келтіруге арналған қаржы термині. Күрделі қаржы термині. а) экономикалық. Ірі құрылыстарға бөлінген ақша. ә) экономикалық. Негізгі капиталға (негізгі құралжабдыққа) жұмсалатын инвестиция, экономика салаларында негізгі қорларды жасауға, ұдайы қалпына келтіруге жұмсалатын материалдық, экономикалық және қаржы қорларының (құндық, ақшалай бағамен) жиынтығы. Күрделі құрылыс. а) құрылыс. Өндірістік және бейөндірістік негізгі қорлардың қайта жаңғыртылуынқамтамасыз ететін әзірлік жүйесі, өзінің барлық нышандарында мемлекет тарапынан барынша қатаң тәртіпке бағындырылған құрылыс түрі. ә) экономикалық. Экономиканың өндірістік және өндірістік емес мақсаттағы негізгі қорлардың ұлғаймалы ұдайы өндірісін қамтамасыз ететін саласы. Күрделі минералдық тыңайтқыштар. химиялық. Қатты немесе сұйық кешенді минералдық тыңайтқыштар. Күрделі нәруыздар. биологиялық. Нәруыздардың нәруыз емес заттармен биологиялық белсенді кешендері. Күрделі сөз. лингвистикалық. Сөзжасамның аналитикалық тәсілі арқылы жасалатын екі немесе одан да көп түбірден құралған сөз. Күрделі тас. спорт. Шахматтағы фрезь бен ладья фигураларының жиынтық аты. Күрделі эфирлі конденсация. химиялық. Сілтілікортадақұрамда рындаактивтелген метилен немесе метин топтары бар карбон қышқылдары эфирлерінің екі молекуласының арасында жүретін химиялық реакция.