ТІС
1омоним зат есім. 1. анатомиялық. Адамның, жанжануарлардың шайнауға немесе тістеп үзуге бейімделген, ауыз қуысындағы қатар тізілген сүйек мүшесі. 2. Ауылшаруашылық сайман, техникалардың жүзі, тарақтың ұшы. 3. ауыспалы мағына. Өмірдің қиындығы, азабы, зардабы. Тiс ауруы. медициналық. Тiс ұлпасы мен қызылиектің қабынуы салдарынан тіс түбірлерi жалаңаштанып, iріңдеп тіс қағының орнығуы сияқты ауру түрлерi. Тіс басқан. жергілікті сөз. Тоқтасқан, жасы келген, кәрі. Тiс батырысты. Күш қолданысты, қаттырақ күш қолданды. Тіс емдеу. медициналық. Тіс, жақ, ауыз қуысы ауруларын емдеумен айналысатын медицина саласы. Тіс жарды. а) Сәбиге тіс шыға бастады. ә) Үн қатты, сөйледі, сыр ашты. Тіс жармады. Сөйлемеді, үн қатпады, үндемеді. Тіс жарып тырс етпеді [ тырс етіп тіс жармады ]. Үндемеді, еш нәрсе айтпады, тіл қатпады. Тіс жарысқан жоқ. Өзара үндемеді, тіл қатпады. Тіс жуатын сықпа. Тіс жууға арналған, фтор қосылған құтыдағы паста. Тіс кариесі. медициналық. Тістің қатты тіндерінің бұзылуынан тісте қуыстың пайда болуы; өте көп тараған ауру. Тіске сыздық етті. Јнемдеді, тіс тиерлік алданыш етті. Тіс қағу. этнографиялық. Сойылған малдың тісін қағып түсіру салты (қазақтардың түсінігі бойынша, егер бұл салтты орындамаса, тазалық сақталмаған болып саналады). Тіс қобысы. Түйе тісіндегі жарыншақ, түйе жасын анықтауға болатын өлшем. Тіс қыртысы. Тіс тілігінен (етінен) шығып тұрған тіс тұрқы. Тіс мойны. Тіс сауыты мен тіс түбірін бір-бірінен бөліп тұрған жіңішке аралық. Тіс өзегі. анатомиялық. Тіс түбіріндегі канал. Тіс салды. Тістеді, тісін батырды. Тіс сауыты. Тістің ауыз қуысына шығып тұрған бөлігі. Тістері тістеріне тимей [ тісі тісіне тимей ] сақылдады. қатты тоңды. Тіс тимеген. Мал жемеген. Тіс түбірі. Тістің тіс ұяларына кіріп тұрған бөлігі. Тіс, тырнағымен жабысты. Жата жармасты, өлердей жабысты. Тісті қамады. Жас алма, қышқылтым жемісті жеп, тіс тұтылып қалды, ауырды. Тістің мөрі. ветеринарлық. Тістің жұлар бетіндегі шұңғылдау келген өңезді, қақты бедер өрнегі. Тістің суындай. Сайлы, сайдауыт. Тісті тіске қойды. Аштыққа әрең көнді, шыдады, тарықты. Тіс шұқыр қылтанақ жоқ. Шөп шықпаған тақыр. Тісі бақаланды. Бір нәрсені өзі жеместен арнап, сақтап қойды. Тісі батпады. Батылы жетпеді, ойындағысын айта алмады. Тісі батты. Батырып сөйледі. Тісі кетиді. Кетік тісі көрініп күлді. Тісі қаладай. Тісі біркелкі ірі, мықты. Тісі қалмады. Тістерінің бәрі түсіп қалды. Тісі қаусады. Ауызда сау тіс қалмады, түгел түсіп қалды. Тісін басты. Егесті, өштесті, жауласты. Тiсін батырды. Әлімжеттік керсеттi. Тісін батыру. Зорлық-зомбылық көрсету, күштеу. Тісін бұрша ұра бастады. түйе шаруашылық. Түйенің 9 жасар кезінде айырдың қасқа маңдайы үшкілденіп, тоза бастауы. Тісіне басты [ сыздық қылды ]. Азық етті, үнемдеп талшық қылды. Тісінен шықпады. Ешкімге айтпады, тіс жармады, жан баласына білдірмеді. Тісін жасырды. Арам ойын ішке тықты, қастық ойлады. Тісін қайрады. Өшікті, өштесті, кектенді. Тісін салды. Жыртқыш аң талады, далдұлын шығарды. Тісін тісіне қойып сақтады. а) Біреуге арнап, тәтті дәмін өзіне қимай сақтады. ә) Аманатты берік сақтады. б) Сыртқа сыр шығармады. Тісінен шығармады. Ішкі сырын, құпиясын ешкімге айтпады, білдірмеді, жария етпеді. Тісінің сыздығына сақтады. Сырды берік, бекем, құпия ұстады; жария етпеді. Тісің барда ысқырып қал. Қайратың барда көріп қал; қолыңнан келіп тұрғанда дегеніңді істеп қал деген мағынада. Тісі өтпеді. а) Қатты нәрсені тіспен сындыра алмады. ә) Айтқанын істете алмады, сөзі жүрмеді. Тісі сақылдады. Тоңғаннан, қайрағаннан қалш-қалш етіп, тістері бір-біріне тиді. Тісі сары қайрақ. Әбден қартайған деген мағынада айтылады. Тісі сойдиды. Тісі ырсиып, ақсиды. Тіс ісігі [ қанжел ]. медициналық. Пародонт ұлпаларының жеткіліксіз қоректенуінен туындайтын созылмалы ауру. Тісі түсті. а) 6 жасқа келген баланың сүт тістері түсті. ә) Ағзадағы әртүрлі аурудан, кальций жетіспеуден, тісжегі әсерінен тіс түбірінен босап қалды. Тісі тісіне тимеді. Қатты тоңды, қалш-қалш етті, діріл қақты. Тісі шыққан. Тәжірибесі бар, ысылған. Тісі шықты. а) Тіс жарды. ә) Есейді, ер жетті.