АРАМ
[ араб тілі. ] сын есім. 1. діни. Шариғат бойынша, iшіпжеуге болмайтын, тыйым салынған, адал емес. 2. ауыспалы мағына. Пайдасыз, қажетсіз. 3. ауыспалы мағына. Қара ниеттi, сұм, жауыз. 4. ауыспалы мағына. Адал еңбекпен келмеген, жеңіл жолмен табылған. Арам айла. Қулықсұмдықты ойлайтын айла. Арам ақша. Еңбексіз, теріс жолмен табылған ақша. Арам ақыл. Қулықсұмдықты үйрететін ақыл. Арам ас. а) Ішіпжеуге жарамсыз, адал емес тамақ өнеркəсібі. ә) Адал еңбексіз табылған тамақ өнеркəсібі. Арам без. а) Қу, сұм мағынасында. ә) Керексіз, пайдасыз, жарамсыз нәрсе. Арам болды. а) діни. Ислам дінінің канондары бойынша жеуге жарамсыз болды, адал болмайды. ә) Текке зая кеттi. Арам болсын. қарғыс сөз. Бұйырмасын, желкеңнен шықсын деген мағынада. Арам етті. Жарамсыз етті, бүлдіріп қойды, бүтіндігін жойды. Арам жемтік. Қорлыізорлықпен жиналған мал, дүние. Арам көңіл. Жаман пиғыл, зұлым ой. Арам қатқыр [ өлгір ]. қарғыс сөз. Арам өлгір, бұйырмағыр, өлім келгір, қата қалғыр! (малға айтылатын кейіс сөз). Арам қатты [ өлдi ]. а) Тек тентекке, бекерге өлді. ә) Мал бауыздаусыз, ауырып өлді. Арам қол. Қаскүнем, арамза, сұғанақ қол. Арам ниет. Теріс пиғылды, жаман пікірлi. Арам ниетті. Жаман пиғылды, жақсылық бермейтін. Арам ниеттік. Діті бұзылғандық, жаман пиғылдылық. Арам пиғыл. Теріс ниет, жаман ой. Арам су. Ішімдік, арақ. Арам тер болды. Еңбегi зая кеттi, еңбегi еш болды, босқа әурелендi. Арам тер қысты. Арам тері шықпай қиналды, терлей алмады. Арам тері шықты. Бой-бой боп терледі, терге малынды. Арам iс. Әділетсіз iсәрекет, қулық, сұмдық.