АЙЫР
1омоним зат есім. 1. Шөп, сабан, егін жинауға керектi құрал; аша. 2. ауыспалы мағына. сөйлеу. Шанышқы.
Значение слова
АЙЫР
2омоним зат есім. түйе шаруашылық. Таза қанды айырдан немесе айыр мен қоспақтың арасынан туған қосөркештi түйе тұқымы. Айыр бота. Бура мен iнгеннен туылған бота; айыр түйенің қос өркештi ботасы. Айыр қалпақ. этнографиялық. Екі жақ күнқағары айыр болып тігілген қалпақ. Айыр қоспақ. түйе шаруашылық. Атасы – таза бура, енесi – мырза қоспақтың қан араласуынан туған түйенің түрi. Айыр өркеш. Екi өркешінің аралығына екi адам еркін сыйып отыратындай, таза тұқымды түйелердің өркеш атауы. Айыр өркештi түйе. зоологиялық. Түбі тұтаса келіп ұшы екі тармақталған өркеші бар түйе туысына жататын сүтқоректi жануардың тү рi.
АЙЫР
3омоним зат есім. өсімдік. Шаянот тұқымдасына жататын тамыр сабағынан эфир майы алынатын көпжылдық шөптесін өсімдік; иіртамыр.
АЙЫР
4омоним сын есім. Қос тармақты, екi ашалы, екіге жарылған. Айыр балақ. Балағын сән үшін екi аша етіп тіккен жырма балақ (шалбар). Айыр балақ шал бар. этнографиялық. Балағының сырт жағынан арнайы қал дырылатын жырығы бар шалбар. Айыр көмей [ айыр көмей, жез таңдай ]. поэтикалық. Шешен, тілмар. Айыр қалпақ. этнографиялық. Екі жақкүнқағары айыр болып тігілген, киізден жасалған еркектің баскиімi; ұлттық баскиім үлгісi. Айыр сақал. Екi тарам сақал. Айыр тайлақ. Таза нәсілді айыр бура мен айыр інгеннен туған қос өркешті, үлпек жүнді, көз қызығатындай тайлақ.
АЙЫР
= етістік. 1. Бiр бүтін нәрсенi екіге бөлу, жару. 2. Киімдi, қағазды, матаны т.б. дар екізу, жырту. 3. Ұрыпсоғып, қақ жару, бөлу. 4. Әртүрлi тәсілмен бір заттың бойынан басқадай бір затты бөліп шығару, тазарту, ажырату. 5. Жердi жырту, айдау, тілу. 6. ауыспалы мағына. Адамдар арасындағы қарымқатынасты бұ зу, ажырату. 7. ауыспалы мағына. Баланы емшектен шығару; төлдi енесінен бөлу. 8. ауыспалы мағына. Қол үздіру, құр тастау. 9. ауыспалы мағына. Ара түсіп алып қалу, құтқару, арашалау, ажыратып алу. 10. ауыспалы мағына. Бiрдей көрмеу, алалау. 11. ауыспалы мағына. Танып білу, ажырату, анықтау; сырын ұғу, түсіну. 12. ауыспалы мағына. Үнем қылу, күн көрісіне, қажеттi азықтүлігіне қаржы бөлу. 13. сөйлеу. Кесек ақшаны ұсақтау, уату, майдалау. Айырған май. Сары майды қайнатып, торта сынан бөлген май түрi. Айырып алғысыз. а) Өте ұқсас, егіздің сыңарындай. ә) Бөлектеуге бол май тындай.
Слова из толкования
Ещё слова (98)
өркештіқалпақэтнографиялықекіжаққоспақмырзақанөркешадамеркінтұқымдызоологиялықбарөсімдікшаяноттамырэфиркөпжылдықшөптесіниіртамыртармақтыашалыбалақсәнжырмашалбаршалсыртарнайықалкөмейжезтаңдайпоэтикалықшешентілмаркиізденұлттықбаскиімсақалтарамтайлақнәсілдіүлпекжүндікөзбірбүтінбөлужарукиімдідаржыртуқақәртүрлібасқадайзаттышығарутазартуажыратуайдаутілубұзуемшектентөлдіқолүздіруқұрараалыпқалуқұтқаруарашалауалубірдейалалаубілуанықтауұғутүсінуүнемқылукүнқажеттіқаржыкесекұсақтаууатумайдалаумайсарытортаалғысызөтеұқсасбол