БҮЙІР
зат есім. 1. Дененің оң не сол бүйрек тұсы, қыры. 2. Бiр заттың орта тұсы. 3. Бiр нәрсенің жақын тұсы, жағы, маңайы. 4. ауыспалы мағына. Оқшау тұс, бұрыс. Бүйір әңгіме. Бөтен сөз, сырт әңгіме. Бүйірден бөлек біткен бұтақ. Бөгде, бірге тумаған адам, көлденең келген кісi. Бүйірден бөлек біткен бұтақ сияқты. Бөгде, бірге тумаған адам тәріздi, көлденең келген адамдай. Бүйірден соғу. әскери сөз. Жауды толық талқандау үшін бір жақ қанатынан күйрете соққы беруi. Бүйірден тидi [ қадалды ]. Кенеттен, ойламаған жерден тидi. Бүйір таужынысының ойылымы. кен ісі. Таужынысты механикалық құралмен бұзу кезінде байқалатын құбылыс. Бүйірi бұрды. Көңілi ауды, iш тартты. Бүйірi бүлк етпедi. Мыңқ етпедi, сескенбедi, қаймықпады. Бүйірi бүлк еттi. Секем алды, ойланып қалды. Бүйірi қызды. Еліріп, делебесi қозды. Бүйірімен жүзушілер. зоологиялық. Буынаяқтылар типінің шаянтәрізділер табына жататын жоғары сатыдағы шаяндар. Бүйірімнен көр қысты. Қорқыныш, үрей биледi. Бүйірін бүлк еткізгендей болды. Түрткендей болды, селт еткіздi. Бүйірін таянды. а) Екi қолын бүйіріне қойды. ә) Қасірет тартып, қатты қайғырды. Бүйірi шыққан емес [ шыққан жоқ, шықпады ]. а) Аузы асқа жарып көрмедi, тойып тамақ жемедi. ә) Жарымады, жетіспедi. Бүйірi шықпағыр! [ Бүйірің шығып, ас iшпегір; бүйірің томпаймағыр! ]. қ а рғ. Бойыңа шыр бетпей, тойып ас iшпей өткір! Бүйірi шықты. а) Қарнықампиып, лықия тойды. ә) Қоңданды, семірдi. Бүйір эрозиясы. су шаруашылық. Өзен бойының жағалау беткейлерінің су әрекеттерінен бұзылуы.