АРУАҚ
[ араб тілі. ] зат есім. діни. 1. Жан денеден бөлек өмір сүредi деген көне ұғымнан туатын наным бойынша өлген кісінің тіршіліктегi адам дарды желепжебеп жүретін рухы. 2. ауыспалы мағына. Қаусаған қу сүйек, құр дене. 3. ауыспалы мағына. Қасиеттi, киелi деп танылған мекен, орын, жер. 4. ауыспалы мағына. Ерекше рухты, арқалы күш. Аруағы аспандады. Мерейi өстi, рухы биіктедi. Аруағы асты. Күшi басым болды, мысы басты, жеңдi. Аруағы атсын! қарғыс сөз. Қатты кейігенде жазасын берсін деген мағынада айтылатын сөз. Аруағы басты. Мысы басты, өктем болды. Аруағы басым [ артық ]. Аруағы күштi. Аруағы қожырады. стиль. Қарқыны қайтты, мысы басылды. Аруағы қозданып, елірген кәрі бақсыдай. бейнелі сөзқолданыс. Аруағы, делебесі қозып, еліріп. Аруағы қозды. Жыны келді, ашу шақырып, жанжал шығарды. Аруағына сиынды. діни. Аллаға тілегімдi жеткізсін деп ата-баба рухынан медет сұрады. Аруағын көтерді. Рухын, беделін арттырды. Аруағын сыйлады. Өлген адамның рухын құрметтедi. Аруағыңнан айналдым [ садаға кетейін ]. Аруақты құрметтеп еске алған кезде айтылатын сөзқолданыс. Аруағы риза болды. діни. Ата-баба рухы қолдайтындай iс атқарды. Аруағы ұстады. а) Жыны келді, ашу шақырып, жанжал шығарды. ә) Шабыты күшейдi, күш алды, арқасы ұстады. Аруағы ұшып кеттi. Құты қашты, үрейлендi. Аруақ алдында жүгіндірді. этнографиялық. Аруаққа сиындырды, ата-баба аруағына жалбарындырды. Аруақ атқыр [ атсын ]. қарғыс сөз. Құдай ұрғыр, жолың болмағыр. Аруақ аттады [ аяққа басты, сындырды ]. Аруақты сыйламады, ата-баба әдетғұрпын бұзды, ата жолдан тайды. Аруақ атып, Құдай қарғасын. қарғыс сөз. Бақытың ашылмасын, жолың болмасын. Аруақ егіз, Құдай тақ. Аруақ жалғыз болмайды, Алла жалғыз. Аруақ жар болсын [ жебесін, қолдасын ]. тілек. Аруақ жәрдем берсін, жолыңды желепжебесін деген мағынадағы сөз. Аруақ көштi. Бойындағы қасиет, қадірден айрылды. Аруаққа шет болмады. Аруаққа шүбә келтірмедi, жолдан таймады, біреудің обалына қалмады. Аруақ қонды. Байырғы наным бойынша бұрынғы атабабаларының iшіндегi рухы биік әулие адамның қасиетi бойына дарыды деген мағынада. Аруақ, құдай айтысты. сөйлеу. Ант iштi. Аруақ қысты. Атабабасының рухы еркіне қоймай, бойын биледi. Аруақ орнады. діни. Аруақ қонды, атабабаларының рухы қолдады. Аруақ сатты. Қасиеттен аттады, рухты аяққа басты. Аруақты ауызға алды. Аруақтан көмек сұрады. Аруақты күңірентті. Аруаққа тіл тигізді, шектен шықты. Аруақты қорлады. Өлген адамның рухын құрметтемедi. Аруақ ұрсын! қарғыс сөз. Ата-баба рухы атсын, жолың болмасын деген мағынада. Аруақ үстін басты. Сұсы басты, мысы жеңдi. Аруақ үшіндi. Аруақ атты, жолы болмады. Аруақ шақырды. Пiр тұтқан атабабалар аруағына сыйынды, та бынды.