WONDER WORDS · Казахский язык

күй

Значение слова

КҮЙ

1омоним зат есім. музыкалық. этнографиялық. Негізінен, домбыра, қобыз, сыбызғы сияқты халық аспаптарында ойнауға арналып жазылатын музыкалық шығарманың бір түрі. Күй ақты. экспрессивті. Күй төгілдi, күй тартылды. Күй аңызы. әдеб. Қазақ фольклорындағы өзгеше бітімді жанрлық түр. Күй аспабы. музыкалық. Күй орындалатын домбыра, қобыз, сыбызғы т.б. сияқты аспап. Күйге бөледi. Тебіренттi, толқытты. Күй кешті. Бір күйге түсті, өзгеше сезімде болды. Күй қайырды. жергілікті сөз. Күй тартты, домбырамен күй орындады. Күй тартты [ шертті ]. Күй орындады. Күй төкті. Күйді үсті-үстіне шертті, төгілтіп тартты. Күй [ ән ] шалқыды. поэтикалық. Әннің, күйдің тербелген даусы шықты; ән айтылып, күй тартылды. Күй шертті. а) Күй тартты, күй ойнады. ә) Сырын тарқатты, жеткізді. Күйі тасыды. Шабыттанды, шабыт алды.

КҮЙ

2омоним зат есім. 1. Адамның өмірді сезінуінің тұтас қалпы, күн көрісі, жайжағдайы, тұрмысы. 2. Малдың күтімі, жайжапсары. 3. қсәрекеттің белгілі бір сәттегі қалпы, түрі, кескіні. 4. физикалық. Заттың, энергияның т.б. орналасқан орны, жағдайы, күйі. 5. ауыспалы мағына. Мұң, шер, қайғы, зар. Күйге енді. Белгілі бір қалыпқа түсті, жаңарды, көңілкүйінде жағымды өзгеріс болды. Күй енді. Шабыт келді. Күй кетті [ тайды ]. Халі төмендеді, жағдайы болмады, бабы келмеді; сәні кетті. Күй параметрі. ф и з. Термодинамикалық жүйенің кез келген өлшемдi макроскопиялық сипаттамалары (көлем, қысым, температура, тығыздық, iшкi энергия, энтальпия, энтропия, Гиббо және Гельмгольц энергиялары т.б.). Күй таңдады. Бап іздеді, күтім қажет етті. Күй теңдеуі. физикалық. Термодинамикалық тепе-теңдік күйдегі физикалық біртекті жүйенің қысымын, көлемін және температурасын байланыстыратын теңдеу. Күйі бірдің күні бір. Тұрмысы, жағдайы шамалас адамдардың көретіні де бірдей; мұңдас. Күйіне келді. Бабына келді. Күйін қашырды [ кетірді ]. Берекесін кетірді, мазасын алды.

КҮЙ

= етістік. 1. Оттың, ыстықтың т.б. нәрселердің әсерінен қарылу, күлдіреу. 2. Жану, өртену. 3. Ыстықтың, қуаңшылықтың әсерінен өсімдіктің, дақылдың қурап қалуы. 4. Аурудың ыстығы көтерілу, дененің қатты қызуы. 5. Күннің қатты ысып кетуі, шақыраю. // Ауасы тар, қапырық, шыжыған. 6. ауыспалы мағына. Қатты ашулану, терісіне сыймау, ыза кернеу, ашуға булығу, қаны қайнау. 7. ауыспалы мағына. Жаны ашу, күйіну. 8. ауыспалы мағына. Пайдаға аспай қалу, зая болу. 9. ауыспалы мағына. Біреу үшін залал шегу, басы пәлеге қалу. 10. ауыспалы мағына. Махаббат сезіміне қатты берілу. 11. ауыспалы мағына. Қиналу, қапа болу, азап шегу. Күйіп кеткір! қарғыс сөз. Жанып, құрып кеткір. Күйіп кетті. а) Ұтылды, ұпайы босқа күйді; зая кетті. ә) Ызаланды, қатты ашуланды.