ЖӨН
зат есім. 1. Жүйе, ыңғай, рет. 2. Дұрыс бағыт, таза жол. // Орынды, ыңғайлы. 3. Мән, сыр. 4. Жай, әншейін. 5. Орын, жағдай, реті. // Дұрыс, ақиқат, әділ. 6. Кім екендігі, шыққан тегі, атыжөні, жайжапсары. Жөн бар ма? Сөз бар ма? Жөн білдірді. Анығын, шындығын айтты, дұрысын сездірді. Жөнге берді. Әділдігіне, ақиқатына, билігіне салды. Жөнге жүрмейді. Айтқанға көнбейді, тіл алмайды. Жөнге көшті [ келді ]. Тіл алды, көнді, ақылға келді. Жөнге салды [ келтірді ]. а) Жолға қойды, реттеді, түзеді. ә) Тәртіпке шақырды, тәрбиеледі. Жөнге салу. Реттеу, түзеу. Жөнге үндеді. Дұрыс жолға салды, жөнге салды. Жөн жоқ, жосық жоқ. Беталды, өз-өзінен. Жөнжүрді. жергілікті сөз. Тыныш жүрді, жай жүрді. Жөн көрді. Мақұлдады, дұрыс деп тапты. Жөн көрсету. Жол-жоба білгендікті таныту, білдіру. Жөн отырды. Жайына жүрді, байланыспады, килікпеді. Жөн себеп. педагогикалық. Жұмыстан, сабақтан және тағы басқа. қалу немесе кешігу себебінің дәлелді, уәжді болуы. Жөн сөйлесті. Хал-жағдай сұрасты, білісті. Жөн сұрады. а) Ақылдасты, кеңесті. ә) Жайжапсарын сұрады. Жөн сілтеді. Бағыт нұсқады, жол көрсетті. Жөн [ жөнін ] тапты. а) қстің ретін, ыңғайын, жолын білді. ә) Жайына кетті, өз халін, жайын ойлады. Жөн тартты. а) Сапар шекті, жолаушы жүрді. ә) Нашарлады, әлсіреді. Жөн тергесті. Жөн сұрасу. Жөні бөлек. Орны бөтен, ерекше. Жөні жоқ. Жөнсіз, қисынсыз. Жөні келді. Реті келді, сәті түсті. Жөні кетіңкіреді. Ыңғайы, қисыны, реті болмады. Жөнін айтты. Бір нәрсенің мәнжайынан, бағдарбағытынан, рас, шындығынан хабар білдірді, бағыт нұсқады. Жөнін білді. Жайжапсарын, мәнін анықтады, сырын ұқты. Жөніне [ шынына, түзуіне ] көшті. Бұрмаламай шынын айтты, дұрысын айтты. Жөніне тартты [ кетті ]. Жайына кетті. Жөні түзу. а) Қолынан іс келетін, сөзді түсінетін; жібі түзу. ә) іске татыр, жарамды.