НАМЫС
[ ир. ] зат есім. Адамның жан дүниесі мен Отанының, отбасының, ұлтының, қоршаған орта мен қоғамының мәнін сезінуімен оянып, соның амандығы мен бүтіндігі үшін күресінен көрініс табатын ар-ождан үні; ар-абырой, ұлттың, жеке бастың абыройы. Намыс болды. Ұят, арнамысқа тиетін әрекет болды. Намыс етті. Намыстанды, намысы аяққа тапталды. Намыс кернеді. Қорланғаннан іші ызаға толды ызаланды, өш алуға бел буды. Намыс көрді. Ар, ұят деп есептеді, өзіне мін санады. Намыс қайда. Намысын қайрап, ұялту үшін айтылатын сөз. Намысқа қызды. Намысын жібергісі келмеді, жыртысын жыртты. Намысқа тиді. Арұятына тиді, намыстандырды, арұжданына тиерлік әрекет істеді. Намысқа тию. Арабыройына, адамгершілік қасиеттеріне тиетін сөз айту, кемсіту. Намысқа тұрды. Намысын ойлады, арожданын, адамгершілігін жоғары қойып қорғады. Намысқа тырысты. Артындағы қолдаушыларының үмітсенімін ақтау үшін барын салды, арабыройын сақтауға әрекет етті. Намысқа шыдамады. Намысын жібермеді, есесін кетірмеді. Намыс қоздады [ қозды ]. Намыс оты оянды, ыза қатты кернеді. Намыс қылды. Кемітті, басынды деп тепсінді, қорланды, қайратына мінді. Намыс қысты. Ұяттан қорланды, арланып қорланды. Намыс ойлады. Арұятына, өзінің қағидаттарына адал болды. Намыстан жарылып өлді. Арожданын, ұятын бәрінен де жоғары қоя білді, соның жолында жанын пида етті. Намыс туы. поэтикалық. Ар-ождан, жеке бастың абыройы. Намысты аяққа бастырмады. Намысын жібермеді, біреуге есесін кетірмеді, аяққа таптатпады. Намысты жібермеді [ қорғады ]. Ұятқа қалмады, атақабыройын сақтап қалды. Намысты қастерледі. Арожданды бәрінен жоғары қойды, намысты ту етіп ұстады. Намысты қолдан бермеді. Есекегін жібермеді, оңай жеңілмеді, барынша тырысып бақты. Намысты ұлтанға піштірді. бейнелі сөзқолданыс. Намысты аяққа таптады, ойламады. Намыс шақырды. Шамданып ашу шақырды. Намысы кетті. Есесі кетті, арожданға тиетін әрекет не сөзге жауап қайтара алмай қалды. Намысы қозды. Арланды, арнамысы оянды, намыстанды. Намысын артық көрді. Ар-ождан, абыройы үшін бәрін садаға етуге дейін барды, абыройын жоғары бағалады. Намысына тиді. Кемітті, қорлады. Намысын аяққа таптады. Қорлады, жер қылды, намысына тиді. Намысын берген жоқ [ бермедi ]. Есесін жібермедi, жеңілмедi. Намысын жақтады. Жалған, көлгірсіген ниетпен біреудің сөзін сөйледі, ісәрекетін қорғамақ болып көрінгісі келді. Намысын жаралады. Намысын аяққа басты, дақ салды. Намысын жерге тықты. Жер қылды, таптады, қорлады. Намысын жыртты. Намысқа шауып болысты, жоғын жоқтады. Намысын жібермеді. Жерге қаратпады, ұятқа қалдырмады. Намысын келтірді. Ызаландырды; арожданына тиетін сөз естіді, іс-әрекет көрді. Намысын қайрады. Намыстандыратын, намысын оятатын сөз айтты, қайрап жіберді. Намысын қоздырды [ қыздырды, оятты, шұқыды ]. Арын түртті, арожданына, шамына тиерлік әрекет етті. Намысын қолдан қоздыру. Айтақтау, араға от салып, араздық, тартыс, дау т. с. с. өршіп кетуіне жағдай жасау. Намысын қорғады. Беделін, атақдаңқын, өздік «менін» сақтады. Намысын қорлады. Төмендетті, намысын аяққа басты. Намысы ояу. Арожданын, адамгершілігін биік, жоғары санайтын. Намысы [ намыс оты ] тұтанды. бейнелі сөзқолданыс. Жігері қайралды, намысы, арожданы оянды.