ҚАЙДА
есімдік. 1. Біреудің я бір нәрсенің орнын, бет алыс бағытын білу, анықтау үшін қойылатын сұрау есімдігі. 2. Қалай қолдан келсін, мүмкін емес, бірдеме шығушы ма еді деген сияқты мағынада айтылады. Қайда барады. а) Барар жер жоқ, тығырыққа тірелді деген мағынада. ә) Осы жетеді, тоқтатсын, доғарсын деген мағынада. Қайда барса. Барлық жерде, кезкелген орында. Қайда барса да, Қорқыттың көрі. Қайда барсаң да, құтылмас бір бәле (сары уайымға түсіп, қиындықты төндірген кісі туралы айтылады) [ Қорқыт – ел аузына таралған аңыздар бойынша өлмейтін, мәңгі жасайтын өмір іздеуші. Аңызда Қорқыт желмаяға мініп алып, өлмейтін жер іздеу үшін дүниенің төрт бұрышын түгел аралайды. Ол қайда барса да көр қазып жатқандарға кездеседі. Қорқыт өлімге қарсы ем іздеуге әрекеттенеді, бірақ ол еңбегінен де ештеңе шықпайды. Соңында “Өлмейтін нәрсе жоқ екен” деген қорытынды жасап, өмірінің кейінгі кезін қобыз үнінен іздейді ]. Қайда барсаң бытпылдақ. Айдалада тентіреп, безек қағу, зар илеп жүру мағынасында. Қайда жоқ. Барлық жерде бар, дәл осындай күйде деген мағынадағы қолданыс. Қайда кеттің. Қайдасың, қайда қалдың, қайда жоғалдың, неге тастап кеттің деген мағынада. Қайда қашар дейсің. Ешқайда кетпейдi, қолдағы нәрсе деген мағынада. Қайдан білейін [ білемін, білсін ]. Белгісіз, түсініксіз.