ҚОЗЫ
зат есім. 1. зоологиялық. 6 айға толмаған қойдың төлі. 2. ауыспалы мағына. экспрессивті. Жас балаға еркелету мәнінде айтылатын сөз. Қозы айырды. малшаруашылық. Күзде қозыны енесінен ажыратты. Қозы алды. малшаруашылық. а) Кешкi сауымнан кейін енесімен бірге жіберілген қозылақты түнге қарай бөліп көгендедi. ә) Төлдеттi, төл алды. Қозы ауыл, қой ауыл болып отыру. этнографиялық. Ауылдас ағайын жекжаттар бір-бірінен сәл алшақтау қоныстанып, сауым маусымында қозы мен саулық қойды жеке-жеке қоралап түнетіп, күндіз жеке жайылту. Қозы бағу. Қойдың жайылымға жарап қалған төлін ересек малдан бөлек жаю, күту (көбінесе жас балалар атқарады). Қозы бөлдi. а) Еміп қоймас үшін сауын қойлардың қозыларын енелерінен уақытша ажыратты. ә) Кепе болған қозыларды күзде енелерінен айырып, бөлек қора жасады. Қозы бұт. Қозы басы, саны деген мағынада. Қозы елтірісі. Екі-үш айлық қозы терісі. Қозы еті. Жасы 6 айға толмаған қой төлінің еті. Қозы жүнді киіз. этнографиялық. Қозының күзем жүнінен басылған киіз. Қозы жүні. 56 айлық қозының жұмсақ жүні. Қозы көген жер. этнографиялық. Азғана қашықтық; жақын ара. Қозы көрпе. этнографиялық. Жас, жұмсақ көк шөп. Қозы қайырым [ жер ]. этнографиялық. Өте жақын жер. Қозы қарын. Қарны сәл шығыңқы, бұлтиған. Қозыны аяқтандыру. Қозыны жетілдіру, өсіру. Қозыны жағызу. малшаруашылық. Жетім төлдерді сүтті жануарларға егізден емізу немесе төлі жоқ жануарларға жанастырып алу. Қозыны қағуылдап аяқтандыру. малшаруашылық. Алғашқы кезде мойнын қайырып жата беретін төлді сергіп кету үшін қайта-қайта қозғап, орнынан тұрғызу. Қозының аузын үрлеу. малшаруашылық. Жаңа туған төлдің бетауызын шаранадан тазартып, төлдің аузын ашып, үрлеу. Қозыны тарту. малшаруашылық. Пішу, буу, ақта жасау. Қозыны телу. малшаруашылық. Жеріген қойдың қозысын таныстыру, бауырына салу, өз төлін өзіне таныту. Қозыны уызға бөктіру. малшаруашылық. Төл күнінде аурусырқаудан сақтау мақсатымен қозыны уызға тойғызу.