КӨГЕН
зат есім. э т н. 1. Қой, қозылақтарды мойындарынан байлау үшін бұршақтар тағылған, бір ұшы түйілген, ұзын жіп, арқан. 2. ауыспалы мағына. Бұғау, қыспақ. Көгенге асылу. этнографиялық. Жүкті әйел толғатқанда керегеге керулі арқанға кеудесімен асылып тұрып босану амалы. Көгеннен ағытылған қозыдай жамырады. Бостандық алуға, еркіндікке шығуға асықты, жүгірді. Көгендерің көбейсін! этнографиялық. Қой қоздап, ешкі төлдеп жатқан кезде көгенің қозылы болсын деген мағынада айтылатын ізгі тілексөз. Көгеннің бұршағын мойынға салды. этнографиялық. м и ф. Тәңірге жалбарынды, Тәңірден тіленді. Көген майлау. этнографиялық. Жыл сайын мал төлдеп болған соң, көген тартылар алдында көктемде өткізілетін ғұрыптық мәнді мерекелік шара [ көген тартқан малдың иесі көген басына барын салып дастарқан жайып, туыстуғандарымен бірге бүкіл көңілжетер кісілерін шақырады; келген қонақтар өздерімен бірге дастарқанға салатын базарлықтарын ала келіп, көген иесін малының аман-есен төлдеп болғанымен құттықтап, көген бұршақтары мен қазығына ырымдап айран, май жағып, мал иесінің отбасы, малжаны аман болуын тілейді ]. Көгенін үзді. Басымдық етті, жеңді.