РУХ
[ араб тілі. ] зат есім. 1. философиялық. Табиғи материалдық бастамадан өзгеше, затсыз, бастаманы білдіретін философиялық ұғым, ой мен сананың шоқтығы, адам психикалық белсенділігінің көрінісі, адамның санасезімі мен қимыләрекетінің озық болжампазы, тарихи тәжірибенің идеалды түрі. 2. Рухани күш, ішкі қуат; батылдық. 3. д і н и. Адам баласына жаратушы өзі дарытқан аса зор қасиет, бүкіл өзге тіршілік иелерінен ажырататын басты белгісі, жаннан бөлек субстанция. 4. мифологиялық. О дүниелік болған адамның (марқұмның) аруағы, жаны. 5. тарихи. Алғашқы рутайпалар ұстанған діни сенім түрі, анимизм. Рух биіктігi. эксп. Намысы биіктік, намысшылдық. Рух қылды. Жан бітірді, рух кіргізді. Рух саулығы. Адам бойында жан тазалығы, ізгілік, игілік, адамгершілік, адалдық т.б. ізгі қасиеттердің көмескіленбей сақталушылығы. Рухы биік. Намысты, намысы жоғары. Рух тазалығы. Жан тазалығы. Рухы азат [ азаттық тапты ]. Еркіне, еркіндікке қол жеткізді. Рухы жақын. Идеялас, пікірлес. Рухы жоғары. Ерікжігері күшті, мойымайтын. Рухын азалады. этнографиялық. Қайтыс болған адамның игілікті істерін ардақтап, ұзақ уақыт жоқтады. Рухына қармақ салды. Адамның жан дүниесін азаптады, қорлады. Рухына нәлет келтірді. Атабабасын қарғысқа қалдырды; жаман іс қылды. Рухын бойына сіңірді. Бар жақсы қасиетін үлгі етіп қабылдады, сабақ алды, қадірлепқастерледі. Рухын көтерді. Жігерлендірді. Рухын қолдады. Істеген ісіне жақтас болды, демеу болды. Рухын шақырды. Ата-баба аруағына сиынды, арқаланды. Рухы төзбеді. Көнбеді, жаны жай таппады.