ДЕ
1омоним шылау. Сөз бен сөздi байланыстырушы шылау.
Значение слова
ДЕ
2омоним Бөлектену, ажырау, күшін жою, құлдырау мәнін білдіретін сөздің алдында жалғанатын қосымша.
ДЕ
= етістік. 1. Сөйлеу, айту. 2. Аталу. 3. Солай ойлау, санау, есептеу мағыналарына көмекшi қызмет атқарады. 4. Өтіну, тілеу, сұрау мағыналарына көмекшi қызмет атқарады. 5. Болжал, жорамал мағынасын білдіредi. 6. Сөйлемнің бірыңғай мүшелерi арасында қайталанып айтылып, күшейтпелi мән білдіредi. Дегеніне бақыл еткіздi [ келтірдi ]. Айтқанына көндірдi, дегенін iстеттi, көңілдегісін орнатты. Дегеніне келтірдi. Айтқанына келтіріп істетті, көңілдегісін орындатты. Дегеніңе жет. алғыс сөз. Армантілегің орындалсын, мақсатыңа жет. Дегеніне көндi [ жеттi ]. Айтқанына бойсұнды, лажсыз көндi, келістi. Деген қара қасқа жарлы. Есігінің алдында малы жоқ, нағыз кедей. Деген қожа. Ешкімге білдірмей жұмысын бітіретін кісі. Деген қожа білместің өзі. Ешкімге білдірмей жұмысын бітіретін кісі туралы. Дегенi болды. Айтқаны болды, ойлағаны орындалды, көңілдегісi болды. Дегенi ем болды. «Түһ» деген түкірігi дәрi болды, айтқаны дауа болды; аузынан шыққан сөзi орындалды. Дегенін [ өз дегенін ] iстедi. Айтқанын орындады. Дегенін iстеттi. Ойындағысын орындатты, айтқанын iстеттi. Дегенінен шыға алмады [ шықпады ]. Ырқынан сырт кетпедi, көндi. Десе дегендей. Мақтарлықтай, айтса айтқандай.