ҮКІ
1омоним зат есім. 1. зоологиялық. Жапалақтар отрядына жататын, түнде ұшатын ірі жыртқыш құс. 2. этнографиялық. Түнде ұшып қоректенетін, жүні, тырнағы бойтұмар саналған ірі жыртқыш құс [ Қазақ халқында қасиетті құс саналады, оның қауырсынындағы бедер Құранның құпияланып жазылған нұсқасы деп, баланың бесігіне, бас киіміне жүнін қадаған, бақыт, табыс әкеледі деген сеніммен салсерілер, ақынәншілер, батырлар бас киімдерін, ат әбзелдерін, домбыраларын, аттарын үкілеген ]. 3. этнографиялық. Әйел адамның (қызкелін) бас киіміне (тақия, бөрік, сәукеле тағы басқа.) тілкөзден, жағымсыз күштерден қорғайды деген наныммен әрі сәндік үшін тағатын, қадайтын үлпілдек жүні. 4. этнографиялық. Тілкөзден, жағымсыз күштерден қорғайды деген наныммен әрі сәндік үшін тағылатын ат әбзелдерінің бірі. 5. Батырлардың, салсерінің, жігітжелеңнің бас киіміне (бөрік, дулыға т.б.) тілкөзден, жағымсыз күштерден қорғайды деген наныммен әрі сәндік үшін тағылатын үкінің жүні. Үкі бас қой. Қойдың қозы күнінен бастап бос жүндері үкінің басына ұқсас ербие түсіп, екі шекесінің үстін ала тіктеу шыққан кішірек екі айдары барын білдіреді. Үкі бота [ үкілі бота ]. Көз тиеді деген ұғыммен ноқтасына, төбесіне үкінің қауырсынын тағып сәндеген бота. Үкі көз. Үкінің көзі секілді, бадырайған, үлкен көз. Үкі тағу. этнографиялық. Күйеу жігіттің әкешешесі, туыстары құдаласқан күні қалыңдықтың бас киіміне үкінің жүнін тағып, қызды айттырып қойғанының белгісін жасауы [ Үкі тағылған қыз сол күннен бастап айттырылған болып, оған басқалар құда түспейді ].