ШЫРАҚ
1омоним зат есім. 1. Бөлмені жарық етіп тұратын шырағдан, шам (майшам). 2. этнографиялық. Дәстүрлі қазақ қоғамындағы әулие адамдардың моласына қасиетті жерлерге жағылатын от, шырағдан. 3. ауыспалы мағына. От, жарық. 4. ауыспалы мағына. Жол, сәт, бақ. 5. Еуропа мәдениеті бойынша тойланатын жаңа жыл шыршасына ілінетін электр шамдары. Шырағы бар. Іздеушісі бар, артында қалған ұрпағы бар. Шырағы жанды. а) Ұрпақ жалғасты, өсіпөрбіді. ә) Үміт оты оянды. Шырағын жандырды. Жолын болдырды, жағдайын жасады, көтермеледі. Шырағын сөндірмеді. Отына ие болды, үмітін үздірмеді. Шырағың жансын [ жанып тұрсын ]. тіле к. Ўрпағың өрбісін, отбасың, тұқымтұяғың аман, көп болсын деген мағынадағы тілек сөз. Шырағы өшті. [ сөнді ]. а) Ойлағаны болмады, жолы болмады. ә) Үміті үзілді. б) Ұрпағынан айырылды, шаңырағы жоқ болды. Шырағы сөнді. Өмірі үзілді, өлді. Шырақ алып іздесең де таппайсың. Қанша іздесең де таба алмайсың деген мағынада. Шырақ болды. Шамшырақтай жарқырайды, жарқыратады. Шырақ жағу. этнографиялық. а) Дәстүрлі қазақ қоғамында әулие адамдардың моласына қасиетті жерлерге шырақ от жағу салты, ырымы. ә) Қайтыс болған адамның жетісіне дейін, кей жерлерде 40-на дейін жағылу дәстүрі. Шырақ жақты. а) этнографиялық. Өлген аруақ тарға арнап шырағдан жақты. ә) Әбден қарап, байқастады. б) Шырақ қойып, жарықтандырды. в) Көзі оттай, шоқтай болды. г) Үміт отын оятты, үміттендірді. Шырақ көрмеді. а) Көзі ашылмады, жақсылық көрмеді. ә) Балаға зар болды, зарықты. Шырақ қалды. Бала қалды, ұрпағы үзілмеді. Шырақты сөндірді. О дүниеге аттандырды, өмірден оздырды.