ДӘМЕ
[ араб тілі. ] зат есім. Көңілге үміт ұялатқан, талаптандырған ой. Дәме артты [ еттi, қылды ]. Үміттендi, дәмелендi, үміт артты. Деме етті. Үміт артты, демеленді. Дәме жоқ. Үміт, сенім жоқ. Дәме көп те, дәрмен жоқ. Қанша үміттенгенмен, шамасы, мүмкіндігi жоқ. Дәме қылысты. Үміт артысты, дәмеленістi. Дәмесi бар. а) Дәмелi; ойы, үмітi бар. ә) Белгілi бір кәсіп, өнер саласының біліктi маманы, дарын иесi боламын ба деген iшкi ойы бар. б) Жiгіттің қызға сөз салатын ойы бар. Дәмесi зор [ үлкен, күштi ]. Үмітi, ниетi, талабы жоғары. Дәмесін қара [ қарай көр ]. кекесін. Әліне, шамасына қарамай ойын, ниетін қара деген мағынада айтылатын сөз.