ТАҚЫМ
зат есім. Тізенің астыңғы, ішкі жағы. Тақымға басқан ат. Шаруаның не жеке бір адамның жасынан күтіп, жеке иелігіне алып жүрген күшкөлігi. Тақым басты. а) Тақымымен тебініп, атқа шүушүуледi. Тақымға бұрау салды. Арқанмен қатты буып қинады. Тақым батырды. Қинады, озбырлық көрсетті. Тақым бұрау [ тақымына қыл бұрау ] салды. көнерген сөз. Қылмысты адамдарды (ұры, барымташы т.б.) азаптаудың бір жолы; жазаның түрі. Тақым бұрау, тар қыспақ. Ауыр азап, қиыншылық. Тақым жазды. Шапты, жүрді деген мағынада айтылады. Тақымға алды. Қатты састырды, әбден қысты. Тақымға салды. Тізесін батырды, күш көрсетті. Тақым салды. Атқа мінді, атқа шапты. Тақымы атқа жарымады. Мініп жүрер көлігі болмады. Тақымы берік. Атқа нық, мығым отыратын (адам). Тақымы жылтыраған. Кедей, жоқ-жітік. Тақымы кеппес ұры. Баукеспе ұры. Тақымына ат тиді. Астына ат бітті. Тақымына басты. а) Мiндi, көлік еттi. ә) Тiзенің астыңғы жағына қыстырды. б) Тiзенің астыңғы жағына қысты. Тақымынан сойыл түспеді. Көп жапа шекті, таяқ жеді, азап тартты. Тақымын жазды. Атқа мініп шапты. Тақымы толмады. Көңілі толмады, місе тұтпады, қорашсынды.