МҰРТ
зат есім. 1. Ер адамдардың жоғарғы ернінің үстіне шығатын түк. 2. зоологиялық. Жан-жануар мен жәндіктердің сипап білу сезімінің қызметін атқаратын мүшесі. 3. ауыспалы мағына. Мұрт қойған адам деген мағынада. Мұрт жару. ботаникалық. Дәнді дақыл тұқымының жер бетіне шығып, өскінге айналуы. Мұрт қойды. Мұрт өсірді, мұрт жіберді. Мұрт мінезді. Ұрт, дүңк етпе мінезі бар. Мұрт суағары. Мұрттың танау, желбезек қырының астындағы тұсы. Мұрт шықты. Есейді, ержетті. Мұрты бұзылмады. Азаймады, кемімеді. Мұрты едірейді. Ашу қысты, ызаланды. Мұрты қисаймады. Ештеңесі кетпеді, түгі құрымады. Мұртына күлкі үйірілді. Күлімсіреді, жымиды. Мұртынан [ мұрт астынан ] күлді [ жымыңдады ]. Жай ғана күлімсіреді, мырс етті. Мұртына ұстара тиді. Ержетті, есейді, азамат болды. Мұртын балта кеспеді [ шаппады ]. а) Ештеңесі кетпеді, түгі құрымады. ә) Ісі орнықты, шаруасы сай, дүниесі түгел болды. Мұртын басты. а) Сақалмұртын түзеді. ә) Тігісін жатқызды. Мұртын қақты. Сөйлеуге оқталды. Мұртын майлады. ә) Аузын алды, құр алақан қалдырмады, бір нәрсе берді. ә) Ішіпжегізді. Мұртын сылады. Мұртын сылапсипап кербезденді. Мұртын сындырды. Шетінен азайтты, шетінен тасып бітірді. Мұртын шақтырмады. Қол сұқтырмады, тигізбеді. Мұртын ширатты. Керілді, созылды, сәнденді. Мұртының астына жасырды. Іштей сықақ етті. Мұрты сынбады [ кетілмеді, шағылмады ]. Орта түспеді, ештеңесі кетпеді. Мұрты тікірейді. Ашуға булықты, едірейді. Мұрты ұстара көрмеген. Тежеусіз, тыюсыз, еркін кеткен.