Толковый словарь казахского языка: Құнда>

АТҚАРЫМДЫҚ-ҚҰНДЫҚ : атқарымдық-құндық талдау. #экономикалық. Нысандардың атқа рымын кешендi түрде жүйелi зерттеу әдіснамасы.
ҚҰНДА = #етістік. 1. Бір нәрсенің құнын, қадірін арттыру, ерекше бағалау, құрметтеу. 2. #көнерген сөз. Өлген адамның құнын даулау.
ҚҰНДАЙ #сын есім. Құн түрінде, құн есебінде.
ҚҰНДАҚ #зат есім. 1. Баланы бесікке салғанға дейінгі ораған бөлеуі, жөргекке оралған қалпы. 2. Өлгеннен кейін оралатын мата, кебін, көрге салу. 3. Зат сынбау, бүлінбеу үшін жасалған қажетті қорап, қап, сауыт. 4. Мылтықтың дүмі мен ұңғылы, темірін бекітіп тұратын ағаш бөлік. 5. Қанжар сияқты қарудың жүзі салынатын бөлігі. 6. #саятшылық. Салбурында, борандыжелді күндерде, ұзақ жол, суыт көштерде асау құсты, жараланған, ұшынып қалған қыран құсты бөлеп алуға арналған бесік. 7. #информатикалық. <ағыл. cаrtrіdge, cаssette – кассета> Әртүрлі ақпарат сақтау құрылғыларын: магниттік таспаларды, магниттік және оптикалық дискілерді орналастыруға және сақтауға арналған қорап. Құндағында қағынған. Кішкентай кү нінен құтырған.
ҚҰНДАҚТА = #етістік. 1. Жас сәбиді жөргекке бөлеу. 2. #ауыспалы мағына. Аялау, әлпештеу, #еркелету.
ҚҰНДАҚТАЛ = #етістік. 1. Жөргекке оралу, бөлену. 2. Құндақ тәрізді етіп оралу.
ҚҰНДАҚТАЛУ деген ҚҰНДАҚТАСШЫЛ #сын есім. Бірге оранған, жөргектелген.
ҚҰНДАҚТАТ = #етістік. Бөлету, орату.
ҚҰНДАҚТАТТЫР = #етістік. Ораттыру.
ҚҰНДАҚТАТТЫРУ деген ҚҰНДАҚТАТУ деген ҚҰНДАҚТАУ деген ҚҰНДАҚТАУЛЫ #сын есім. 1. Құндақталған, бөленген. 2. Қорапқа салынған, оралған.
ҚҰНДАҚТЫ #сын есім. Құндағы бар, құндаққа салынған. Құндақты таспа. #информатикалық. <ағыл. cаssette tаpe> Компьютердің сыртқы сақтауыш құрылғысы.
ҚҰНДАҚТЫҚ #зат есім. Құндаққа қатысты, құндаққа тән. Құндақтық жад. #информатикалық. <ағыл. cаssette mempry> Тұрмыстық магнитофонның магниттік таспалық құндағын пайдалануға мүмкіндік беретін микрокомпьютердің сақтауыш құрылғысы.
ҚҰНДАС = #етістік. Қадірін, құнын арттырысу, құрметтесу.
ҚҰНДАСУ деген ҚҰНДАУ деген ҚҰНДАУШЫ #сын есім. 1. Өлген кісінің құнын даулаушы. 2. Бір нәрсенің бағасын, қадірқасиетін білуші, қастерлеуші.
ҚҰНДЫ 1#омоним #сын есім. 1. Бағалы, қымбат. // Бағалы, қамбат #зат есім. 2. Аса маңызды, мәнді, қажетті. Құнды бие. Тұқымы суыққа төзімдi, мініске берік, құлыны жақсы туатын, сүтi мол бие. Құнды қағаз. #экономикалық. Ақша, облигация, акция, аккредетивтер т. с. с.
ҚҰНДЫ 2#омоним #сын есім. Құныкер, құнын төлеуші.
ҚҰНДЫЗ #зат есім. 1. #зоологиялық. Құйрығымен қосқанда тұрқы 120 см, салмағы 710 кгдай, өзенкөлде тіршілік ететін терісі бағалы аң. 2. Осы аңның жүні жылтылдап тұратын бағалы әрі сәнді терісі. 3. #ауыспалы мағына. Қымбатты, асыл деген мағынада. // жалт-жұлт еткен, жылтыраған әдемі, сұлу. Құндыз бөрік. #этнографиялық. Құндыз терісінен айнала жиектеп я тұтастай тігілген бөрік. Құндыз қайыр. Құндыздың құрсақ қуысының төменгі жағында ерекше хош иіс шығаратын екі безінен бөлінетін сұйықтық. Құндыз қара. Құндыздай қап-қара құлпырған жылқы. Құндыз тон. #этнографиялық. Құндыздың терісінен тігілген асыл тон түрлерінің бірі. Құндыз ішік. #этнографиялық. Сап құндыз терісінен тігілген жылы да сәнді сырт киім.
ҚҰНДЫЗДА 1#омоним = #етістік. Құндыз терісін салу, құндыз терісімен әдіптеу, жиектеу.
ҚҰНДЫЗДА 2#омоним = #етістік. #жергілікті сөз. Өзен, су бойымен жағалап жүру, болмаса қарағай арасымен өрлеп жүру.
ҚҰНДЫЗДАЙ #сын есім. 1. Құндыз сияқты, құндыз тәрізді. 2. #ауыспалы мағына. Жалт-жұлт етіп құлпырған, әдемі, сұлу. Құндыздай жалт-жұлт етті [ жылтылдады ]. Жылтырады, жайнады, құлпырды, жылт-жылт етті. Құндыздай құлпырды. Жалтылдады, жайнады, жалт-жұлт етті.
ҚҰНДЫЗДАЙЫН #сын есім. поэтикалық. Құндыздай.
ҚҰНДЫЗДАЛ = #етістік. Құндыздан тігілу, әдіптелу, жасалу.
ҚҰНДЫЗДАЛУ деген ҚҰНДЫЗДАН = #етістік. Ерекше нұр бітіп сәндену, құлпыру.
ҚҰНДЫЗДАНУ деген ҚҰНДЫЗДАУ деген ҚҰНДЫЗДЫ #сын есім. 1. Құндызы көп, қалың. 2. Құндыз терісімен жиектелген, құндыз терісі салынған. 3. #ауыспалы мағына. Құлпырған, жайнаған.
ҚҰНДЫЗДЫҚ 1#омоним #зат есім. Малдың (жылқының, қойдың т.б.) аяғындағы шаша мен тұяқтың екі ортасындағы жіңішке жері.
ҚҰНДЫЗДЫҚ 2#омоним #зат есім. Қыр желкеден жоғары, бастың шүйке тұсы.
ҚҰНДЫЗША #сын есім. Құндыз сияқты, құндызға ұқсап.
ҚҰНДЫЗШӨП #зат есім. #өсімдік. <лат. pulsаtіlla> Сарғалдақ тұқымдасына жататын шөптесін өсімдік.
ҚҰНДЫКЕР #зат есім. Өліміне айыпты, ол үшін құн төлеуші (адам, ел, жұрт).
ҚҰНДЫЛАУ #сын есім. Бағалырақ, қымбаттау.
ҚҰНДЫЛЫҚ #зат есім. 1. Бәсі қымбаттық, бағалылық. 2. Сапасы жоғарылық, сапалылық. 3. Пайдалылық, қажеттілік, керектік. 4. #философиялық. Танымның, белгілі бір объектінің адам үшін, топ үшін, қоғам үшін қасиетті деп танылуы. 5. #ауыспалы мағына. Маңыздылық, мәнділік.
ҚҰНДЫ-ПҰЛДЫ #сын есім. Бай, қадірлі.
ҚҰНДЫРАҚ #сын есім. 1. Бағалырақ, қымбатырақ, құны жоғары. 2. Маңыздырақ, мәндірек.

© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий