Толковый словарь казахского языка: Қызған>
ҚЫЗҒАЛДАҚ #зат есім. #өсімдік. <лат. tulіpa> Жазғытұрым кезінде шешек ататын жіңішке ұзын сабақты, ал қызыл түсті, үлбіреген дала гүлі. Қызғалдақ атты. Жайқалып желкілдеді, құлпыра гүл шашты. Қызғалдақ қалып. Қызғалдақ бейнесін түсіруге арналған қалып. Қызғалдақ майы. Қызғалдақтан алынатын май.
ҚЫЗҒАЛДАҚТАЙ #сын есім. Желкілдеп құлпырған, гүл-гүл жайнаған, әдемі.
ҚЫЗҒАН = #етістік. 1. Затты, дүние-мүлікті, атақдәрежені т.б. өзгеге қимай іштен күю; күндейтін қызғаныш сезімі билеу. 2. Жақсы көрген адамының өзге біреумен қарым-қатынас жасауын көтере алмау, қызғаныш сезіміне жеңдіру. 3. Төліне, ұрғашысына жақындатпау үшін жануарлар тарапынан болатын қорғаштау. Қызғансаң [ қызғанғаның ], қызыл итке бұйырсын [ жем болсын ]. #қарғыс сөз. Маған бермегенің, қимағаның өзіңе де болмасын.
ҚЫЗҒАНҒАНДЫҚ #зат есім. #сөйлеу. Көре алмай күндеушілік; қызғаныш білдірушілік.
ҚЫЗҒАНДЫҚ #зат есім. 1. Жылуы күшейгендік, ысығандық. 2. #ауыспалы мағына. Жұмыс қарқыны артқандық, үдей түскендік. 3. #ауыспалы мағына. Масайып, қызуы көтерілгендік.
ҚЫЗҒАНДЫР = #етістік. Қызғаныш сезімін тудыру.
ҚЫЗҒАНДЫРУ деген ҚЫЗҒАНУ деген ҚЫЗҒАНУШЫЛЫҚ #зат есім. Көре алмаушылық, күндеушілік.
ҚЫЗҒАНШАҚ #сын есім. 1. Іштар, күншіл. 2. Жақын, жақсы көретін адамын өзгеге қимайтын, қызғаныш сезімі күшті (адам).
ҚЫЗҒАНШАҚТАН = #етістік. Іштарлану, күншілдік таныту.
ҚЫЗҒАНШАҚТАНУ деген ҚЫЗҒАНШАҚТАУ #сын есім. 1. Іші тарлау, күндегіштеу. 2. Жақын адамын өзгеден қызғана беретін, соған бейім.
ҚЫЗҒАНШАҚТЫҚ #зат есім. Ішіне шынашақ айналмайтындық, іштарлық, күншілдік.
ҚЫЗҒАНЫС = #етістік. Бірбірінен қызғану, өзгеге қимай іштарлық, күншілдік танытысу.
ҚЫЗҒАНЫСУ деген ҚЫЗҒАНЫШ #зат есім. 1. Іштарлықтан, күндеуден туатын сезім. 2. психол. Адамның басқа біреудің (адамдар тобының) игілік, жетістіктеріне (табыс, танымалдық, байлық, еңбек мерейі, біреудің жақсы көруі не сүйіспеншілігі) жақтырмай, жаулықпен қарау сезімінің күйініш нысаны. 3. Жақын адамын ұнатудан, жақсы көргендіктен немесе күдіктен өзгеге қимай, қызғану түріндегі адамда болатын сезім. Қызғаныш білдіру. Қызғанған сыңай көрсету. Қызғаныштан не істерін білмеді. Қызғаныш сезімі бойын билеп, далбасалады, қолынан келгенше кедергі жасап бақты.
ҚЫЗҒАНЫШТЫ #сын есім. 1. Қызғаныш сезіміне толы, күншіл. 2. Жақын адамын өзгеге қимайтын, сол сезімге бой ұрған.
ҚЫЗҒАНЫШТЫҚ #зат есім. Іштарлық, күншілдік.
ҚЫЗҒАЛДАҚТАЙ #сын есім. Желкілдеп құлпырған, гүл-гүл жайнаған, әдемі.
ҚЫЗҒАН = #етістік. 1. Затты, дүние-мүлікті, атақдәрежені т.б. өзгеге қимай іштен күю; күндейтін қызғаныш сезімі билеу. 2. Жақсы көрген адамының өзге біреумен қарым-қатынас жасауын көтере алмау, қызғаныш сезіміне жеңдіру. 3. Төліне, ұрғашысына жақындатпау үшін жануарлар тарапынан болатын қорғаштау. Қызғансаң [ қызғанғаның ], қызыл итке бұйырсын [ жем болсын ]. #қарғыс сөз. Маған бермегенің, қимағаның өзіңе де болмасын.
ҚЫЗҒАНҒАНДЫҚ #зат есім. #сөйлеу. Көре алмай күндеушілік; қызғаныш білдірушілік.
ҚЫЗҒАНДЫҚ #зат есім. 1. Жылуы күшейгендік, ысығандық. 2. #ауыспалы мағына. Жұмыс қарқыны артқандық, үдей түскендік. 3. #ауыспалы мағына. Масайып, қызуы көтерілгендік.
ҚЫЗҒАНДЫР = #етістік. Қызғаныш сезімін тудыру.
ҚЫЗҒАНДЫРУ деген ҚЫЗҒАНУ деген ҚЫЗҒАНУШЫЛЫҚ #зат есім. Көре алмаушылық, күндеушілік.
ҚЫЗҒАНШАҚ #сын есім. 1. Іштар, күншіл. 2. Жақын, жақсы көретін адамын өзгеге қимайтын, қызғаныш сезімі күшті (адам).
ҚЫЗҒАНШАҚТАН = #етістік. Іштарлану, күншілдік таныту.
ҚЫЗҒАНШАҚТАНУ деген ҚЫЗҒАНШАҚТАУ #сын есім. 1. Іші тарлау, күндегіштеу. 2. Жақын адамын өзгеден қызғана беретін, соған бейім.
ҚЫЗҒАНШАҚТЫҚ #зат есім. Ішіне шынашақ айналмайтындық, іштарлық, күншілдік.
ҚЫЗҒАНЫС = #етістік. Бірбірінен қызғану, өзгеге қимай іштарлық, күншілдік танытысу.
ҚЫЗҒАНЫСУ деген ҚЫЗҒАНЫШ #зат есім. 1. Іштарлықтан, күндеуден туатын сезім. 2. психол. Адамның басқа біреудің (адамдар тобының) игілік, жетістіктеріне (табыс, танымалдық, байлық, еңбек мерейі, біреудің жақсы көруі не сүйіспеншілігі) жақтырмай, жаулықпен қарау сезімінің күйініш нысаны. 3. Жақын адамын ұнатудан, жақсы көргендіктен немесе күдіктен өзгеге қимай, қызғану түріндегі адамда болатын сезім. Қызғаныш білдіру. Қызғанған сыңай көрсету. Қызғаныштан не істерін білмеді. Қызғаныш сезімі бойын билеп, далбасалады, қолынан келгенше кедергі жасап бақты.
ҚЫЗҒАНЫШТЫ #сын есім. 1. Қызғаныш сезіміне толы, күншіл. 2. Жақын адамын өзгеге қимайтын, сол сезімге бой ұрған.
ҚЫЗҒАНЫШТЫҚ #зат есім. Іштарлық, күншілдік.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий

