Толковый словарь казахского языка: Шатыс>
ОТАУ-ШАТЫР #зат есім. Отау, шатыр атаулы.
СҮЙЕК-ШАТЫС #сын есім. Құдалық қарымқатынасы бар, қыз алып, қыз берген, құдандалы. Сүйек-шатыс жақындығы бар. Қыз алып, қыз берген құдандалы, жекжат.
ШАТЫЛ = #етістік. 1. Торға, жіпке оралып байланып қалу. 2. #ауыспалы мағына. Пәлеге ұшырау, шатаққа қалу.
ШАТЫЛДЫР = #етістік. Пәлеге ұшырату, шатаққа қалдыру.
ШАТЫЛДЫРУ деген ШАТЫЛТ = #етістік. Шатылдыру, араластыру.
ШАТЫЛТУ деген ШАТЫЛУ деген ШАТЫЛЫС = #етістік. Шатысу, байлану.
ШАТЫЛЫСУ деген ШАТЫНА = #етістік. 1. Сытырлап немесе шырт етіп жарылу, сыну. 2. #ауыспалы мағына. Ашулану, шамдану.
ШАТЫНАҢҚЫ #сын есім. Аздап шатынаған.
ШАТЫНАҢҚЫРА = #етістік. Шатынай түсу, ашуланыңқырау.
ШАТЫНЫҢҚЫРАУ деген ШАТЫНАС = #етістік. Ашулану, ашуға булығу, шамданысу.
ШАТЫНАСУ деген ШАТЫНАТ = #етістік. Шарт-шұрт еткізу.
ШАТЫНАТУ деген ШАТЫНАУ деген ШАТЫНАУЫҚ #сын есім. 1. Шатынап кеткіш, жарылғыш, сынғыш. 2. #ауыспалы мағына. Ашушаң, шамшыл.
ШАТЫНАУЫҚ #зат есім. жергілікті сөз. Темір ұстаханасындағы темірді қысып тұратын аспап, атауыз, іскенже.
ШАТЫП-БҰТ = #етістік. Қалай болса, солай сөйлеу, аузына келгенін айту.
ШАТЫП-БҰТУ деген ШАТЫР 1#омоним #зат есім. 1. Үйдің жауын өтпес үшін арнайы жасалған атжалданып келген қосымша төбесі. Шатыр жапты. Үйдің төбесін шатырлады, шатыр салды.
ШАТЫР 2#омоним #зат есім. 1. Мықты матадан, брезенттен жасалған, төрт бұрышын керіп тігетін жеңіл баспана; палатка. 2. Сая қылатын күрке, баспана. 3. #әскери сөз. Далалық жағдайларда жеке құрамды, әскери техниканы, медициналық мекемелерді, шеберханаларды және қоймаларды орналастыруға арналған жиналмалы құрылыс. 4. #ауыспалы мағына. Отау. Шатыр байғазы. #этнографиялық. күйеу жігіттің шатыр орнатқан келіншектерге беретін сыйлық кәдесі.
ШАТЫР 3#омоним #зат есім. 1. Жауыншашыннан, қардан, күннің көзінен қорғану үшін жасалып, қолға ұстап жүретін бұйым; қолшатыр. 2. #ауыспалы мағына. Пана, қорған.
ШАТЫР 4#омоним #еліктеуіш сөз. Кенеттен, ойламаған жерден шатырлап шыққан қатты дыбысты бейнелейтін сөз. Шатыр етті. Шатырлады, сатырлады.
ШАТЫРАҚ #зат есім. #өсімдік. <лат. seseli> Тырнашөп (шөптесін өсімдік).
ШАТЫРАНЖЫ #зат есім. жергілікті сөз. Дойбы.
ШАТЫРАУ #зат есім. жергілікті сөз. Үйдің төбесі, шатыр.
ШАТЫРАУЛА = #етістік. Шатырлау, үйдің төбесін шатырлап жабу.
ШАТЫРАШ 1#омоним #зат есім. Дойбы. // Дойбы тақтасындай тақтатақта. Шатыраш кесте. #экономикалық. Кәсіпорының кірісі мен шығысы балансына қосымша тексеру кестесі.
ШАТЫРАШ 2#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Қос, күрке.
ШАТЫРАШ 3#омоним #сын есім. жергілікті сөз. Тентек, мінезі шатақ.
ШАТЫРАШТА = #етістік. Дойбы тақтасының ұясы сияқты етіп шаршылау.
ШАТЫРАШТАН = #етістік. Ағы мен қарасы араласу, алару.
ШАТЫРАШТАНУ деген ШАТЫРАШТАУ деген ШАТЫРДАЙ #сын есім. Шатыр сияқты, шатыр тәрізді.
ШАТЫРЛА 1#омоним= #етістік. Үйдің, қораның және тағы басқа құрылыстың төбесіне шатыр салу.
ШАТЫРЛА 2#омоним= #етістік. Шатырлаған дыбыс шығу, шатыршатыр ету.
ШАТЫРЛАН = #етістік. Шатырмен жабылу, шатыр салыну.
ШАТЫРЛАНУ деген ШАТЫРЛАТ 1#омоним= #етістік. Шатыр жапқызу, шатыр салдыру.
ШАТЫРЛАТ 2#омоним= #етістік. Шатыр-шұтыр еткізу, сатырлату.
ШАТЫРЛАТУ деген ШАТЫРЛАУ 1#омоним деген ШАТЫРЛАУ 2#омоним деген ШАТЫРЛЫ #сын есім. Шатыры бар, шатырланған.
ШАТЫРХАТ #зат есім. #көнерген сөз. Медресе бітіргендерге берілетін куәлік, аттестат.
ШАТЫРША 1#омоним #зат есім. Кішкене, шағын шатыр.
ШАТЫРША 2#омоним #үстеу. Шатыр тәрізді, шатырға ұқсас.
ШАТЫРШАГҮЛ #зат есім. ботаникалық. Ұрпақтану өркенінің ұшында бір жерден шыққан, қысқарған негізгі тірегі және тең, соған жақын гүлсағағы бар гүлшоғыры.
ШАТЫРШАГҮЛДІЛЕР #зат есім. ботаникалық. <лат. umbellіferаe mоrіs> Шөптесін, сирек бұта немесе ағаш түріндегі жапырақтары тілімді ұсақ қосжарнақты өсімдіктер тұқымдасы. Шатыршагүлділер тұқымдасы. #ботаникалық. <лат. аpіасeаe>Шатыршагүлділер.
ШАТЫР-ШАЙЛА #зат есім. Баспана, күрке, қос.
ШАТЫРШАЛА = #етістік. Шатыр сияқты ету, шатырға ұқсату.
ШАТЫРШАЛАУ деген ШАТЫР-ШҰТЫР #еліктеуіш сөз. Қайта-қайта сатыр-сұтыр, тасыр-тұсыр етіп шыққан дыбысты білдіретін сөз.
ШАТЫС #зат есім. 1. Шиеленіскен түйін. 2. #ауыспалы мағына. Қарым-қатынас, байланыс. // Туыстық жағынан жақындығы бар, ілік-шатыс. Шатыс бие. Жай тұқымнан шыққан биенің жақсы айғырға шағылысуынан туыпөскен, асылданған бие.
ШАТЫС = #етістік. 1. Жіптің, арқанның т.б. заттың шиеленісіп оралып қалуы. 2. #ауыспалы мағына. Шатасу, қателесу, жаңылысу.
ШАТЫСТЫҚ #зат есім. Белгілі бір қарымқатынасы, жақындығы барлық.
ШАТЫСТЫР = #етістік. Жаңылыстыру, қателестіру, адастыру.
ШАТЫСТЫРУ деген ШАТЫСУ деген ІЛІК-ШАТЫС #зат есім. Бірбірімен жақындық, байланысы барлық. ілікшатыс болды. ілікшатыстығы атшапанға жүрді.
ІЛІК-ШАТЫСТЫ #сын есім. Бірбірімен аралас, байланысты, алысберісті.
ІЛІК-ШАТЫСТЫҚ #зат есім. Байланысы барлық, жақындық, қарым-қатынастық.
ІЛІСІП-ШАТЫС = #етістік. Араласу, жалғасу.
ІЛІСІП-ШАТЫСУ деген
СҮЙЕК-ШАТЫС #сын есім. Құдалық қарымқатынасы бар, қыз алып, қыз берген, құдандалы. Сүйек-шатыс жақындығы бар. Қыз алып, қыз берген құдандалы, жекжат.
ШАТЫЛ = #етістік. 1. Торға, жіпке оралып байланып қалу. 2. #ауыспалы мағына. Пәлеге ұшырау, шатаққа қалу.
ШАТЫЛДЫР = #етістік. Пәлеге ұшырату, шатаққа қалдыру.
ШАТЫЛДЫРУ деген ШАТЫЛТ = #етістік. Шатылдыру, араластыру.
ШАТЫЛТУ деген ШАТЫЛУ деген ШАТЫЛЫС = #етістік. Шатысу, байлану.
ШАТЫЛЫСУ деген ШАТЫНА = #етістік. 1. Сытырлап немесе шырт етіп жарылу, сыну. 2. #ауыспалы мағына. Ашулану, шамдану.
ШАТЫНАҢҚЫ #сын есім. Аздап шатынаған.
ШАТЫНАҢҚЫРА = #етістік. Шатынай түсу, ашуланыңқырау.
ШАТЫНЫҢҚЫРАУ деген ШАТЫНАС = #етістік. Ашулану, ашуға булығу, шамданысу.
ШАТЫНАСУ деген ШАТЫНАТ = #етістік. Шарт-шұрт еткізу.
ШАТЫНАТУ деген ШАТЫНАУ деген ШАТЫНАУЫҚ #сын есім. 1. Шатынап кеткіш, жарылғыш, сынғыш. 2. #ауыспалы мағына. Ашушаң, шамшыл.
ШАТЫНАУЫҚ #зат есім. жергілікті сөз. Темір ұстаханасындағы темірді қысып тұратын аспап, атауыз, іскенже.
ШАТЫП-БҰТ = #етістік. Қалай болса, солай сөйлеу, аузына келгенін айту.
ШАТЫП-БҰТУ деген ШАТЫР 1#омоним #зат есім. 1. Үйдің жауын өтпес үшін арнайы жасалған атжалданып келген қосымша төбесі. Шатыр жапты. Үйдің төбесін шатырлады, шатыр салды.
ШАТЫР 2#омоним #зат есім. 1. Мықты матадан, брезенттен жасалған, төрт бұрышын керіп тігетін жеңіл баспана; палатка. 2. Сая қылатын күрке, баспана. 3. #әскери сөз. Далалық жағдайларда жеке құрамды, әскери техниканы, медициналық мекемелерді, шеберханаларды және қоймаларды орналастыруға арналған жиналмалы құрылыс. 4. #ауыспалы мағына. Отау. Шатыр байғазы. #этнографиялық. күйеу жігіттің шатыр орнатқан келіншектерге беретін сыйлық кәдесі.
ШАТЫР 3#омоним #зат есім. 1. Жауыншашыннан, қардан, күннің көзінен қорғану үшін жасалып, қолға ұстап жүретін бұйым; қолшатыр. 2. #ауыспалы мағына. Пана, қорған.
ШАТЫР 4#омоним #еліктеуіш сөз. Кенеттен, ойламаған жерден шатырлап шыққан қатты дыбысты бейнелейтін сөз. Шатыр етті. Шатырлады, сатырлады.
ШАТЫРАҚ #зат есім. #өсімдік. <лат. seseli> Тырнашөп (шөптесін өсімдік).
ШАТЫРАНЖЫ #зат есім. жергілікті сөз. Дойбы.
ШАТЫРАУ #зат есім. жергілікті сөз. Үйдің төбесі, шатыр.
ШАТЫРАУЛА = #етістік. Шатырлау, үйдің төбесін шатырлап жабу.
ШАТЫРАШ 1#омоним #зат есім. Дойбы. // Дойбы тақтасындай тақтатақта. Шатыраш кесте. #экономикалық. Кәсіпорының кірісі мен шығысы балансына қосымша тексеру кестесі.
ШАТЫРАШ 2#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Қос, күрке.
ШАТЫРАШ 3#омоним #сын есім. жергілікті сөз. Тентек, мінезі шатақ.
ШАТЫРАШТА = #етістік. Дойбы тақтасының ұясы сияқты етіп шаршылау.
ШАТЫРАШТАН = #етістік. Ағы мен қарасы араласу, алару.
ШАТЫРАШТАНУ деген ШАТЫРАШТАУ деген ШАТЫРДАЙ #сын есім. Шатыр сияқты, шатыр тәрізді.
ШАТЫРЛА 1#омоним= #етістік. Үйдің, қораның және тағы басқа құрылыстың төбесіне шатыр салу.
ШАТЫРЛА 2#омоним= #етістік. Шатырлаған дыбыс шығу, шатыршатыр ету.
ШАТЫРЛАН = #етістік. Шатырмен жабылу, шатыр салыну.
ШАТЫРЛАНУ деген ШАТЫРЛАТ 1#омоним= #етістік. Шатыр жапқызу, шатыр салдыру.
ШАТЫРЛАТ 2#омоним= #етістік. Шатыр-шұтыр еткізу, сатырлату.
ШАТЫРЛАТУ деген ШАТЫРЛАУ 1#омоним деген ШАТЫРЛАУ 2#омоним деген ШАТЫРЛЫ #сын есім. Шатыры бар, шатырланған.
ШАТЫРХАТ #зат есім. #көнерген сөз. Медресе бітіргендерге берілетін куәлік, аттестат.
ШАТЫРША 1#омоним #зат есім. Кішкене, шағын шатыр.
ШАТЫРША 2#омоним #үстеу. Шатыр тәрізді, шатырға ұқсас.
ШАТЫРШАГҮЛ #зат есім. ботаникалық. Ұрпақтану өркенінің ұшында бір жерден шыққан, қысқарған негізгі тірегі және тең, соған жақын гүлсағағы бар гүлшоғыры.
ШАТЫРШАГҮЛДІЛЕР #зат есім. ботаникалық. <лат. umbellіferаe mоrіs> Шөптесін, сирек бұта немесе ағаш түріндегі жапырақтары тілімді ұсақ қосжарнақты өсімдіктер тұқымдасы. Шатыршагүлділер тұқымдасы. #ботаникалық. <лат. аpіасeаe>Шатыршагүлділер.
ШАТЫР-ШАЙЛА #зат есім. Баспана, күрке, қос.
ШАТЫРШАЛА = #етістік. Шатыр сияқты ету, шатырға ұқсату.
ШАТЫРШАЛАУ деген ШАТЫР-ШҰТЫР #еліктеуіш сөз. Қайта-қайта сатыр-сұтыр, тасыр-тұсыр етіп шыққан дыбысты білдіретін сөз.
ШАТЫС #зат есім. 1. Шиеленіскен түйін. 2. #ауыспалы мағына. Қарым-қатынас, байланыс. // Туыстық жағынан жақындығы бар, ілік-шатыс. Шатыс бие. Жай тұқымнан шыққан биенің жақсы айғырға шағылысуынан туыпөскен, асылданған бие.
ШАТЫС = #етістік. 1. Жіптің, арқанның т.б. заттың шиеленісіп оралып қалуы. 2. #ауыспалы мағына. Шатасу, қателесу, жаңылысу.
ШАТЫСТЫҚ #зат есім. Белгілі бір қарымқатынасы, жақындығы барлық.
ШАТЫСТЫР = #етістік. Жаңылыстыру, қателестіру, адастыру.
ШАТЫСТЫРУ деген ШАТЫСУ деген ІЛІК-ШАТЫС #зат есім. Бірбірімен жақындық, байланысы барлық. ілікшатыс болды. ілікшатыстығы атшапанға жүрді.
ІЛІК-ШАТЫСТЫ #сын есім. Бірбірімен аралас, байланысты, алысберісті.
ІЛІК-ШАТЫСТЫҚ #зат есім. Байланысы барлық, жақындық, қарым-қатынастық.
ІЛІСІП-ШАТЫС = #етістік. Араласу, жалғасу.
ІЛІСІП-ШАТЫСУ деген
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий