Толковый словарь казахского языка: Тона>
ТОННА-ТОННА #сын есім. Тонналаған, бірнеше тонна.
АТ-ТОН #зат есім. 1. Мiнер ат, киер киімкешек. 2. #ауыспалы мағына. Өзіне тән бар болған дүниемүлкi. Ат-тон айып. Ескi дәстүр бойынша төленетін айып. Аттонын ала қашты. а) Жуымады, басын аулаққа салды, алысқа, жыраққа кеттi. ә) Бет бақтырмады, екi қолын төбесіне қойды, әбден қар сыласты.
АТТЫЛЫ-ТОНДЫ Көшпелілер салты бойынша: қажетінің бәрi бар (астында аты, үстінде тоны) төрт қыбаласы түгел адамдар.
ТОН 1#омоним #зат есім. 1. Иленген қой терісінен жүнін ішіне қаратып тіккен жылы, қыстық сырткиім. 2. #көнерген сөз. киім. 3. #этнографиялық. қадірлеу, құрметтеу нышаны ретіндегі сыйлық немесе айыппұл таралғысы ретінде берілетін құн өтемі. Тон жамылды. Арам пиғылын бүркемеледі, жасырын әрекеттенді. Тонның ішкі бауындай. Біте қайнасқан, етене жақын өз адамындай. Тон пішті. Сырттан долбар жасады. Тоны келте [ қысқа ]. Қолы қысқа, кедей, жарлы. Тонын айналдырды [ айналдырып киді ]. Адал болғансып, арам, бұзық ниетін бүркемеледі. Тонына сыймады. Күпсініп мақтанды, күпінді. Тоны сұлу. Киімдері келісті, әдемі. Тоны сұлу тұғыр. #жергілікті сөз. Кеще, тоғышар. Тоны тозбайды, аты азбайды. Аш-жалаңаш болмайды, қатардан қалмайды.
ТОН 2#омоним #зат есім. Жануар атаулының қағанағы, іштегі төлдің қабы. Тонын жарып тыныстатты. Өздігінен туа алмай қиналған малдың iшін жарып, төлін аман алып қалу немесе бие туа салысымен шарана қабын жарып, құлынға тыныс алдыру тәсілі.
ТОН 3#омоним [ #грек тілі. tоnоs ] #зат есім. #музыкалық. 1. Дыбыстың белгілі бір жоғары деңгейі, дауыс көтеріңкілігі. 2. Екі дыбыстың арақатысы. 3. Дыбыс, дауыс ырғағы.
ТОНА = #етістік. Біреудің мүлкін зорлық қылып тартып алу, үптеу.
ТОНАҒЫШ #зат есім. Тонаумен айналысатын жан, қарақшы.
ТОНАЛ = #етістік. 1. Ұрықарыға жем болу, барынан айырылу. 2. #ауыспалы мағына. Абыройынан айырылу, масқараға ұшырау. 3. #ауыспалы мағына. Дәнеңесі қалмау, жұрдай болу.
ТОНАЛТ = #етістік. Тонату, айырылу.
ТОНАЛУ деген ТОНАЛУШЫ #зат есім. Тоналған адам.
ТОНАЛЬДЫҚ #сын есім. музыкалық. Белгілі бір тональдылыққа тән.
ТОНАМАЛА = #етістік. Қайта-қайта тонай беру, талантаражға салу.
ТОНАТ = #етістік. 1. Талату, күштеп алу. 2. Алдыру, ұрлату. 3. Жоғалту.
ТОНАТТЫР = #етістік. Шаптырту, талаттыру.
ТОНАТТЫРУ деген ТОНАТУ деген ТОНАУ деген ТОНАУЛЫ #сын есім. жергілікті сөз. 1. Жасаулы, дүниелі. 2. Бай, ауқатты.
ТОНАУСЫЗ #сын есім. жергілікті сөз. Кедей, тұрмысы нашар.
ТОНАУШЫ #зат есім. Тартып алушы, қарақшы, ұры-қары.
ТОНАУШЫЛЫҚ #зат есім. Қарақшылық, тонап тартып алушылық. Тонаушылық демпинг. #экономикалық. Шетелдік жеткізушілердің олардың өз рыноктарындағы жағдайына нұқсан келтіру ниетімен (сыртқы рыноктағы бәсекенi жою және монополия құру мақсатымен) тауарды шетелге iшкi рыноктардан төмен бағамен саналы түрде, әдейi шығару.
ТОНЕР [ #ағылшын тілі. tоner ] #зат есім. #информатикалық. Лазерлік принтерлерде қолданылатын құрғақ ұнтақ тәрізді бояу.
ТОНДАЙ #сын есім. Тон тәрізді, тон сияқты.
ТОНДЫ #сын есім. 1. Үстіне тон киген, тоны бар. 2. #жергілікті сөз. Қауызды. 3. #ауыспалы мағына. Әдемі, жақсы киінген, сырт киімі келісті. Тонды төл. Туғанда төлдің өз қабын жармастан сыртқа шығуы, туған төлдің дорба ішінде болуы.
ТОНДЫҚ #сын есім. Бір тонға жарарлық. Тондық тері. Тон, тұлып тігетін қылшық жүнді қой терісі.
ТОНЗИЛЛИТ [ #латын тілі. tоnsіlla tоnsіllіtіs ] #зат есім. #медициналық. Тамақтағы бадамша безінің қабынуынан болатын созылмалы ауру, баспа.
ТОНИК [ #ағылшын тілі. tоnіc ] #зат есім. 1. Әдетте коктейльдер жасау үшін қолданылатын сергітетін қасиеті бар салқындатқыш сусын. 2. Сергітетін косметикалық өнім (крем, лосьон және тағы басқа. түрінде).
ТОНИКА [ #грек тілі. tоnоs ] #зат есім. #музыкалық. Лад пен гамманың бірінші тұрақты басқышы.
ТОНИКАЛЫҚ тоникалық өлең. Ұйқасы екпінге құрылған шағын поэзиялық шығарма.
ТОННА [ #француз тілі. tоnne ] #зат есім. Метрикалық жүйедегі 1000 кгға тең салмақ өлшемі.
ТОННАДАЙ #санесім. Тоннаға жуық.
ТОННАЖ [ #ағылшын тілі. tоnnаge ] #зат есім. Автомобильдің, вагонның тоннамен есептегендегі жүк көтеру мүмкіндігі.
ТОННАЛА = #етістік. Тонна-тонна ету.
ТОННАЛАУ деген ТОННАЛЫҚ #сын есім. Тонна мөлшеріне сай.
ТОННЕЛЬ [ #ағылшын тілі. tunnel ] #зат есім. 1. Адамға және күшкөлікке арналған жерасты жолы. 2. Су жинауға арналған жерасты құбыры. 3. #кен ісі. Екі шетінен жер бетіне шығатын, терең карьерлердің кен массасын теміржол, автомобиль немесе конвейер көліктерімен тасуға немесе су жүргізуге арналған жазық немесе көлбеу жерасты кен қазбасы. Тоннельдісын. Тоннелі бар, тоннель орналастырылған. Тоннельді пештер. #тамақ өнеркəсібі. Көптеген нан өнімдері, тоқаштар және тәтті тағамдар пісірілетін пештер.
ТОНОПЛАСТ [ #грек тілі. tоnоs – кернеу, plаstоs –жасалған ] #зат есім. ботаникалық. Жасушадағы вакуоляның айналасын қоршап жатқан протоплазманың қабаты.
ТОНСЫЗ #сын есім. сөйлеу. Тоны жоқ.
ТОНТИ = #етістік. Шонтию, құнтию.
ТОН-ТОНАУ #зат есім. жергілікті сөз. Ат-тон, бағалы сыйлық.
ТОН-ТҰМАҚ #зат есім. #сөйлеу. Тон, тұмақ тәрізді қыстық киімдер.
ТОНУС [ #латын тілі. tоnus ] #зат есім. #медициналық. Жүректің дамылдаған кездегі артериялық қан тамырларының кернеліп тұрған жағдайы.
ТОНША #зат есім. Кішкене тон.
ТОН-ШАЛБАР #зат есім. #сөйлеу. Киім-кешек.
ТОНШЫҚ #зат есім. жергілікті сөз. Кішігірім тон.
АТ-ТОН #зат есім. 1. Мiнер ат, киер киімкешек. 2. #ауыспалы мағына. Өзіне тән бар болған дүниемүлкi. Ат-тон айып. Ескi дәстүр бойынша төленетін айып. Аттонын ала қашты. а) Жуымады, басын аулаққа салды, алысқа, жыраққа кеттi. ә) Бет бақтырмады, екi қолын төбесіне қойды, әбден қар сыласты.
АТТЫЛЫ-ТОНДЫ Көшпелілер салты бойынша: қажетінің бәрi бар (астында аты, үстінде тоны) төрт қыбаласы түгел адамдар.
ТОН 1#омоним #зат есім. 1. Иленген қой терісінен жүнін ішіне қаратып тіккен жылы, қыстық сырткиім. 2. #көнерген сөз. киім. 3. #этнографиялық. қадірлеу, құрметтеу нышаны ретіндегі сыйлық немесе айыппұл таралғысы ретінде берілетін құн өтемі. Тон жамылды. Арам пиғылын бүркемеледі, жасырын әрекеттенді. Тонның ішкі бауындай. Біте қайнасқан, етене жақын өз адамындай. Тон пішті. Сырттан долбар жасады. Тоны келте [ қысқа ]. Қолы қысқа, кедей, жарлы. Тонын айналдырды [ айналдырып киді ]. Адал болғансып, арам, бұзық ниетін бүркемеледі. Тонына сыймады. Күпсініп мақтанды, күпінді. Тоны сұлу. Киімдері келісті, әдемі. Тоны сұлу тұғыр. #жергілікті сөз. Кеще, тоғышар. Тоны тозбайды, аты азбайды. Аш-жалаңаш болмайды, қатардан қалмайды.
ТОН 2#омоним #зат есім. Жануар атаулының қағанағы, іштегі төлдің қабы. Тонын жарып тыныстатты. Өздігінен туа алмай қиналған малдың iшін жарып, төлін аман алып қалу немесе бие туа салысымен шарана қабын жарып, құлынға тыныс алдыру тәсілі.
ТОН 3#омоним [ #грек тілі. tоnоs ] #зат есім. #музыкалық. 1. Дыбыстың белгілі бір жоғары деңгейі, дауыс көтеріңкілігі. 2. Екі дыбыстың арақатысы. 3. Дыбыс, дауыс ырғағы.
ТОНА = #етістік. Біреудің мүлкін зорлық қылып тартып алу, үптеу.
ТОНАҒЫШ #зат есім. Тонаумен айналысатын жан, қарақшы.
ТОНАЛ = #етістік. 1. Ұрықарыға жем болу, барынан айырылу. 2. #ауыспалы мағына. Абыройынан айырылу, масқараға ұшырау. 3. #ауыспалы мағына. Дәнеңесі қалмау, жұрдай болу.
ТОНАЛТ = #етістік. Тонату, айырылу.
ТОНАЛУ деген ТОНАЛУШЫ #зат есім. Тоналған адам.
ТОНАЛЬДЫҚ #сын есім. музыкалық. Белгілі бір тональдылыққа тән.
ТОНАМАЛА = #етістік. Қайта-қайта тонай беру, талантаражға салу.
ТОНАТ = #етістік. 1. Талату, күштеп алу. 2. Алдыру, ұрлату. 3. Жоғалту.
ТОНАТТЫР = #етістік. Шаптырту, талаттыру.
ТОНАТТЫРУ деген ТОНАТУ деген ТОНАУ деген ТОНАУЛЫ #сын есім. жергілікті сөз. 1. Жасаулы, дүниелі. 2. Бай, ауқатты.
ТОНАУСЫЗ #сын есім. жергілікті сөз. Кедей, тұрмысы нашар.
ТОНАУШЫ #зат есім. Тартып алушы, қарақшы, ұры-қары.
ТОНАУШЫЛЫҚ #зат есім. Қарақшылық, тонап тартып алушылық. Тонаушылық демпинг. #экономикалық. Шетелдік жеткізушілердің олардың өз рыноктарындағы жағдайына нұқсан келтіру ниетімен (сыртқы рыноктағы бәсекенi жою және монополия құру мақсатымен) тауарды шетелге iшкi рыноктардан төмен бағамен саналы түрде, әдейi шығару.
ТОНЕР [ #ағылшын тілі. tоner ] #зат есім. #информатикалық. Лазерлік принтерлерде қолданылатын құрғақ ұнтақ тәрізді бояу.
ТОНДАЙ #сын есім. Тон тәрізді, тон сияқты.
ТОНДЫ #сын есім. 1. Үстіне тон киген, тоны бар. 2. #жергілікті сөз. Қауызды. 3. #ауыспалы мағына. Әдемі, жақсы киінген, сырт киімі келісті. Тонды төл. Туғанда төлдің өз қабын жармастан сыртқа шығуы, туған төлдің дорба ішінде болуы.
ТОНДЫҚ #сын есім. Бір тонға жарарлық. Тондық тері. Тон, тұлып тігетін қылшық жүнді қой терісі.
ТОНЗИЛЛИТ [ #латын тілі. tоnsіlla tоnsіllіtіs ] #зат есім. #медициналық. Тамақтағы бадамша безінің қабынуынан болатын созылмалы ауру, баспа.
ТОНИК [ #ағылшын тілі. tоnіc ] #зат есім. 1. Әдетте коктейльдер жасау үшін қолданылатын сергітетін қасиеті бар салқындатқыш сусын. 2. Сергітетін косметикалық өнім (крем, лосьон және тағы басқа. түрінде).
ТОНИКА [ #грек тілі. tоnоs ] #зат есім. #музыкалық. Лад пен гамманың бірінші тұрақты басқышы.
ТОНИКАЛЫҚ тоникалық өлең. Ұйқасы екпінге құрылған шағын поэзиялық шығарма.
ТОННА [ #француз тілі. tоnne ] #зат есім. Метрикалық жүйедегі 1000 кгға тең салмақ өлшемі.
ТОННАДАЙ #санесім. Тоннаға жуық.
ТОННАЖ [ #ағылшын тілі. tоnnаge ] #зат есім. Автомобильдің, вагонның тоннамен есептегендегі жүк көтеру мүмкіндігі.
ТОННАЛА = #етістік. Тонна-тонна ету.
ТОННАЛАУ деген ТОННАЛЫҚ #сын есім. Тонна мөлшеріне сай.
ТОННЕЛЬ [ #ағылшын тілі. tunnel ] #зат есім. 1. Адамға және күшкөлікке арналған жерасты жолы. 2. Су жинауға арналған жерасты құбыры. 3. #кен ісі. Екі шетінен жер бетіне шығатын, терең карьерлердің кен массасын теміржол, автомобиль немесе конвейер көліктерімен тасуға немесе су жүргізуге арналған жазық немесе көлбеу жерасты кен қазбасы. Тоннельдісын. Тоннелі бар, тоннель орналастырылған. Тоннельді пештер. #тамақ өнеркəсібі. Көптеген нан өнімдері, тоқаштар және тәтті тағамдар пісірілетін пештер.
ТОНОПЛАСТ [ #грек тілі. tоnоs – кернеу, plаstоs –жасалған ] #зат есім. ботаникалық. Жасушадағы вакуоляның айналасын қоршап жатқан протоплазманың қабаты.
ТОНСЫЗ #сын есім. сөйлеу. Тоны жоқ.
ТОНТИ = #етістік. Шонтию, құнтию.
ТОН-ТОНАУ #зат есім. жергілікті сөз. Ат-тон, бағалы сыйлық.
ТОН-ТҰМАҚ #зат есім. #сөйлеу. Тон, тұмақ тәрізді қыстық киімдер.
ТОНУС [ #латын тілі. tоnus ] #зат есім. #медициналық. Жүректің дамылдаған кездегі артериялық қан тамырларының кернеліп тұрған жағдайы.
ТОНША #зат есім. Кішкене тон.
ТОН-ШАЛБАР #зат есім. #сөйлеу. Киім-кешек.
ТОНШЫҚ #зат есім. жергілікті сөз. Кішігірім тон.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий