Толковый словарь казахского языка: Сын>
СЫБДЫР-СЫБДЫР #еліктеуіш сөз. Қайта-қайта сыбдырлаған дыбысты бейнелейтін сөз. Сыбдыр-сыбдыр етті. Сыбдырлады, тысырлады.
СЫБЫР-СЫБЫР #сын есім. 1. Ақырын, жай. 2. Сыпсыңдаған, сусылдаған. 3. Сыбдырлаған, сыбдыр-сыбдыр еткен. 4. #ауыспалы мағына. Жасырын, құпия. Сыбыр-сыбыр етті. Сыбырлады, сыбдырлады.
СЫЙЛАЙ-СЫЙЛАЙ #үстеу. Құрметтейқұрметтей, қастерлей, қадірлейқадірлей.
СЫҚ-СЫҚ #еліктеуіш сөз. Сыңғырлаған күлкіні білдіретін бейнелеуіш сөз. Сық-сық күлді. Сыңғырлап күлді.
СЫҚЫР-СЫҚЫР #еліктеуіш сөз. Тырс-тырс еткен, қайта-қайта сықырлаған дыбысты бейнелеу үшін қолданылатын сөз.
СЫЛАҢ-СЫЛАҢ : сылаңсылаң етті. Сылаңдады, бұлаңдады, бұралды.
СЫЛДЫР-СЫЛДЫР #еліктеуіш сөз. Шолпы, сырға, тиын сияқты нәрселердің бір-біріне тиіп, қозғалуынан шығатын дыбысты білдіретін сөз. // Бұлақтың сылдырлап ағуын бейнелейтін сөз. Сылдыр-сылдыр етті. Қайта-қайта сылдырлады, сыбдыр-сыбдыр етті.
СЫЛҚ-СЫЛҚ #еліктеуіш сөз. Күлкіге ұқсас қайта-қайта сылқылдаған дыбысты білдіретін сөз. Сылқ-сылқ етті. Сылқылдап күлді. Сылқ-сылқ жұтты. Қылқ-қылқ, құлққұлқ еткізе ішті, сімірді. Сылқ-сылқ күлді. Сылқылдап күлді, рақаттана мәз болды.
СЫЛП-СЫЛП #еліктеуіш сөз. Шалпшалп, салпсалп, шылп-шылп еткен дыбысты білдіретін сөз. Сылп-сылп етті. Шылпылдады, шылп-шылп етті.
СЫҢҒЫР-СЫҢҒЫР #еліктеуіш сөз. Сылдыр-сылдыр, шылдыр-шылдыр еткен, сыңғырлаған дыбысты бейнелейтін сөз. Сыңғыр-сыңғыр етті. Сыңғырлады, сылдырлады.
СЫП-СЫП : сып-сып етті. Сыпылдады, сусылдады.
СЫПСЫҢ-СЫПСЫҢ #зат есім. Өзара күңкіл-сүңкіл, сыбыр, сыбыс әңгіме, өсек.
СЫРП-СЫРП #еліктеуіш сөз. Аяқкиімді сүйрете басып, сырпылдатқанда шығатын қайталама дыбысты білдіретін сөз. Сырп-сырп басты. Аяқкиімін сүйрете басып, тырпылдатты.
СЫР-СЫР #еліктеуіш сөз. Сырылдаған дыбысты білдіретін сөз. Кеудесі сыр-сыр етті. Көкірегі сырылдады, сырылдаған дыбыс шықты.
СЫРТ-СЫРТ #еліктеуіш сөз. Тырс-тырс, тысыр-тысыр еткен дыбысты білдіретін сөз.
АЖАР-СЫМБАТ #зат есім. Көріккелбет, шырықшырай.
АЖУА-СЫҚАҚ #зат есім. Сайқымазақ, әзіл-қалжың, мысқылкекесін.
АУРУ-СЫРҚАТ #зат есім. Дерт, науқас, кесел.
АУРУ-СЫРҚАТСЫЗ #сын есім. Аурусырқаты жоқ, аурусырқаты болмайтын.
АУРУ-СЫРҚАТТЫ #сын есім. Науқасы бар, дерттi, кеселдi.
АУРУ-СЫРҚАУ #зат есім. 1. Науқас, кесел, дерт. 2. Науқасы бар, ауруға шалдыққан, сырқат адам.
АУРУЛЫ-СЫРҚАУЛЫ #сын есім. сөйлеу. Ау русырқаулы.
АУРУ-СЫРҚАУЛЬІ #сын есім. Науқасы, сырқаты бар; кеселдi, дерттi, дімкәс, жарымжан. Аурусырқаулы болды. Науқасқа шалдықты, кеселдi болды.
АУРУ-СЫРҚАУЛЫҚ #зат есім. Дiмкәстік, дерттілік.
АУРУ-СЫРҚАУСЫЗ #сын есім. Ауруы жоқ, сырқаты жоқ, кеселсіз, дертсіз.
АУЫРЫП-СЫЗДА = #етістік. Ауыру, сыздап мазалау.
АУЫРЫП-СЫРҚА = #етістік. Ауруға ұшырау, ауырып қалу.
АУЫРЫП-СЫРҚАУ деген ӘЖУА-СЫҚАҚ #зат есім. Күлкi-мазақ.
ӘЗІЛ-СЫҚАҚ #зат есім. Кекесін, мысқылы аралас қалжың, әзіл-мазақ.
ӘЗІЛ-СЫҢҚЫЛ #зат есім. #сөйлеу. Күлдіргi сөз, ойынқалжың күлкісi.
БӨЛШЕКТІ-СЫЗЫҚТЫҚ : бөлшектi-сызықтық функция. #математикалық. Сызықты функциялардың қатынасын көрсететін рационал функцияның дербес және қарапайым түрi.
БҰЛДЫРАТА-СЫЛДЫРАТА = #етістік. #сөйлеу. Қозғай беру, қазбалау.
БҰЛДЫР-СЫЛДЫРСЫЗ #сын есім. Бұлдырсылдыры жоқ, шынайы, ешбір қоспасыз.
БЫДЫМ-СЫДЫМ #үстеу. жергілікті сөз. Олай-бұлай.
БЫЛҚ-СЫЛҚ елiк. 1. Қиралаңдаған, бұралаңдаған қимылды бейнелейтін сөз. 2. Қалай болса, солай, сүлесоқ. Былқ-сылқ [ етіп ] басты. Бұралаңдап, мың бұралып, кербезденіп жүрдi. Былқ-сылқ еттi. а) Буыны босады, былқылдады. ә) Еркелеп, майысты, қылымсыды. б) Солқылдақтық жасап, тайсақтады. Былқ-сылқ ету. Солқылдақтық көрсетіп, тайсақтау, айну.
БЫРТ-СЫРТ #зат есім. жергілікті сөз. Бос сөз, былшыл.
БЫТ-СЫТ : быт-сыт болды. #сөйлеу. #экспрессивті. Әйтеуір өйттi-бүйттi, анау болды, мынау болды.
ДЫБЫС-СЫБЫС #зат есім. 1. Құлаққа естілетін үн. 2. #ауыспалы мағына. Алыпқашты еңгіме, анық емес хабар.
ЖАЗУ-СЫЗУ #зат есім. Хат тану, жазба сауат жүйесі.
ЖАЗУ-СЫЗУСЫЗ #сын есім. 1. Жазуы, жазба медениеті жоқ. 2. Жазбаша дерекделелдері жоқ, құжатсыз.
ЖЫЛАП-СЫҚТА = #етістік. 1. Дауыс шығарып, дауыс шығармай, іштей жылаулардың жалпы атауы. 2. Қайғыру, қамығу, жылау.
ЖЫЛАП-СЫҚТАУ деген ЖЫЛАП-СЫҚТАУСЫЗ #үстеу. Жыламайсықтамай, қайғырмай.
ЖЫЛАСЫП-СЫҚТАС = #етістік. Көрісу, жоқтасу, мауқын басысу.
ЖЫЛАСЫП-СЫҚТАСУ деген ЖЫЛАТЫП-СЫҚТАТ = #етістік. Жылату, еңіре ту.
ЖЫЛАУ-СЫҚТАУ #зат есім. Жылау, қайғылану, зар қағу.
ИНТЕРНЕТ-СЫНЫП #зат есім. Локалдық желіге біріктіріліп, ғаламторға қосылған компьютерлермен жабдықталған арнайы оқу бөлмесі.
КЕРНЕЙ-СЫРНАЙ #зат есім. Үрлемелі музыка аспаптары.
КҮЛКІ-СЫҚАҚ #зат есім. Әжуа, әзілоспақ, #мысқыл.
КҮЛІСІП-СЫҢҚЫЛДАС = #етістік. Күліпойнасу, әзілқалжың айтысу.
ҚОҢСЫ-СЫБАЙ #зат есім. Көрші-көлем, ауылдас адамдар.
ҚҰРМЕТ-СЫЙ #зат есім. #сөйлеу. Сый-құрмет.
ҚЫБЫР-СЫБЫР #зат есім. Уақ-түйек сөз; өсек-аяң.
ҚЫЛАҢ-СЫЛАҢ #сын есім. Сыланыпсипанып қылмыңдаған, қылтыңдаған.
ҚЫЛДУ-СЫЛДУ : қылду-сылду болды. Олай болды, былай болдымен іс нәтижесіз қалды.
ҚЫЛТ-СЫЛТ : қылт-сылт етті. Қылтылдады, қылмаңдады; неше құбылды. Қылтсылты көп. Мазасыз, күйбең, сабырсыз.
ҚЫЛТЫҢ-СЫЛТЫҢ #зат есім. #экспрессивті. Жеңілтектік көрсетіп, қылмыңдаған мінезқылық.
ҚЫҢҚЫЛ-СЫҢҚЫЛ #зат есім. 1. Жеңіл-желпі ауру. 2. #ауыспалы мағына. Мазаны алатын күңкіл сөз.
ҚЫР-СЫРЫ #зат есім. Бір нәрсенің өзіне тән ерекшелігі, басқаға белгісіз қасиеті, жайжапсары.
ҚЫРЫЛ-СЫРЫЛ #зат есім. Қырылдаған, сырылдаған дыбыс.
МҰҢ-СЫР #зат есім. Қайғы-зар, мұң-шер.
СЕБЕП-СЫЛТАУ #зат есім. Жағымсыз, қаламаған бір істің болуболмауының негізі, сылтауы.
СИПАП-СЫЛА = #етістік. 1. Қолмен, алақанмен, сипау, сылау, жайлап уқалау. 2. #ауыспалы мағына. Сәндену, әдемілену.
СИПАП-СЫЛАУ деген СЫБА 1#омоним= #етістік. Баттастыру, жабу.
СЫБА 2#омоним= #етістік. 1. Түгін қалдырмай балағаттау, тілдеу. 2. Қуу, айдау.
СЫБАҒА #зат есім. 1. #этнографиялық. Құрметті қонаққа, жақынжуыққа арнап сақталған соғым еті; кәделі мүше. 2. Үй ішінен жырақта жүрген балаға сақталған соғым еті. 3. Соғым. 4. #ауыспалы мағына. Әр адамның өзіне лайық еншісі, тиесісі, үлесі. 5. #ауыспалы мағына. Несібе, ырыздық. 6. #ауыспалы мағына. Пайда, кіріс. Сыбаға алды. а) Үлес тидi, тиесілi бөлігін алды. ә) Сазайын тартты, жазасын тартты, әшкерелендi. Сыбағадан құр [ жай ] қалды. Тиесілі үлесін ала алмады. Сыбаға дәметті. Жақсылық күтті, несібесін іздеді. Сыбағам қайда. а) Сақталған соғым еті бар ма деген мағынада. ә) Несібем, бұйырғаны қайда деген мағынада. Сыбағасы бар. Кеткен есесі, ала алмаған өші бар. Сыбағасы қайтарылды. Сазайын берді. Сыбағасын алды. а) Сазайын тартты, жазасын алды. ә) Несібесін, ырыздығын алды. Сыбағасын берді. а) #этнографиялық. Қонақтыққа келе алмаған жасы үлкен қария не науқас кісіге астан ауыз тисін деп береді. ә) Сазайын тартқызды, жазасын берді. б) Несібеден, ырыздықтан қағылды. в) Үлес берді, бөліп берді. Сыбағасын даулады. Тиесілi үлесін талап еттi. Сыбағасына қалдырды. Үлесіне, сыбағасына қалдырды, тастады. Сыбаға сорпасы төгілді. #жергілікті сөз. Үлесінен айырылды, бос қалды. Сыбаға тартты. а) #этнографиялық. Арнайы сойылған, сақталған етті асып, сый-құрмет көрсетті, қадірледі. ә) Сыйлады, берді. Сыбағасына [ сыбаға ] тиді. Еншісіне қалды, бұйырды.
СЫБАҒАЛАС #сын есім. Қарайлас, бірге жүрген.
СЫБАҒАЛЫ #сын есім. 1. Сыбағаға ие, сыбағасы бар. 2. #ауыспалы мағына. Арнаулы, тиісті; лайықты. Сыбағалы салмақ. Заттың өзіне тән ауырлығы.
СЫБАҒАСЫЗ #сын есім. Сыбағасы жоқ, үлессіз, тиесісіз.
СЫБАЙ 1#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Жиырма бес пұттық таразы тасы.
СЫБАЙ 2#омоним #сын есім. Жақын, аралас-құралас, көрші.
СЫБАЙ 3#омоним #үстеу. Салт.
СЫБАЙЛАС #сын есім. 1. Шектес, көршілес. 2. #ауыспалы мағына. Ымжымы бір, бір-бірімен тығыз байланысты, ауыз жаласқан (адамдар). Сыбайлас бұрыш. #геометриялық. Бір қабырғасы ортақ, ал былайғы екі қабырғасы бір түзу сызық болатын екі бұрыш. Сыбайлас жемқорлық. #заң. <лат. cоrruptіo> Мемлекеттік құрылымдардың экономика аясында қылмысты құрылымдармен біте қайнасуы, сондай-ақ мемлекеттегі лауазымды адамдардың, қоғамдық және саяси қайраткерлердің сатылғыштығы, парақорлығы.
СЫБАЙЛАСТЫҚ #зат есім. 1. Жақындық, байланыстылық, таныстық. 2. #заң. <итал. mаffіa> Ордалы қылмыс, ұйымдасқан қылмыс қоқан-лоқы, зорлық-зомбылық, адам өлтіру әдістерімен әрекет ететін астыртын ұйым. 3. #экономикалық. Қоғам және саяси қайраткерлердің, сондай-ақ мемлекеттік шен иелері мен лауазымды адамдардың парақорлығы және сатылғыштығы.
СЫБАЙ-САЛТАҢ #сын есім. Жалғыз-жарым, жеке басты.
СЫБАҚ #зат есім. #сөйлеу. Сылақ.
СЫБАЛ = #етістік. Малшыну, көресіні көру.
СЫБАН = #етістік. 1. Білегін жалаңаштау, жеңін түріну. 2. #ауыспалы мағына. Бір жұмысты, міндетті атқаруға кірісу, құлшыну. Сыбана [ сыбанып ] кірісті. Бар ынтасымен құлшына кірісті. Сыбанып сөйледі. Өзеуреп, шын ниетімен емес, арам ниетпен, көріну үшін сөйледі.
СЫБАНДЫР = #етістік. Жеңдерін түрдірту.
СЫБАНДЫРУ деген СЫБАНТ = #етістік. Сыбандыру, жеңін түргізу.
СЫБАНТУ деген СЫБАНУ деген СЫБАНУЛЫ #сын есім. Сыбанған, түріп қойған.
СЫБАНЫҢҚЫРА = #етістік. Сыбана түсу.
СЫБАТТЫР = #етістік. Боқтату, жаман сөз айтқызу.
СЫБАУ 1#омоним #зат есім. Боқтық, дөрекі сөз.
СЫБАУ 2#омоним #зат есім. жергілікті сөз. #сөйлеу. Сылау.
СЫБДЫҒЫР #сын есім. жергілікті сөз. Пәлеқор, жалақор.
СЫБДЫР 1#омоним #зат есім. 1. Судың сылдыры, желдің не басқа нәрсенің әсерінен шығатын баяу дыбыс. 2. Болар-болмас естілген дыбыс. Сыбдыр етті [ қақты ]. а) Сыбдырлаған дыбыс шықты, сыбдырлады. ә) сылдыр-сылдыр етті, сусылдады. б) Сыбырласып сөйлесті.
СЫБДЫРА = #етістік. Сыбдыр қағу, сыбдырлау.
СЫБДЫРАТ = #етістік. Сыбдырлату, ақырын сыбдырлаған дыбыс шығарту.
СЫБДЫРАТУ деген СЫБДЫРЛА = #етістік. 1. Желдің әсерінен ағаш жапырақтарының ырғатылуы, сусылдауы. 2. Тысыр-тысыр ету; сыбдырау.
СЫБДЫРЛАС = #етістік. Сыбдыр-сыбдыр етісу, сусылдасу.
СЫБДЫРЛАТ = #етістік. Сусылдату, сылдыр еткізу.
СЫБДЫРЛАУ деген
СЫБЫР-СЫБЫР #сын есім. 1. Ақырын, жай. 2. Сыпсыңдаған, сусылдаған. 3. Сыбдырлаған, сыбдыр-сыбдыр еткен. 4. #ауыспалы мағына. Жасырын, құпия. Сыбыр-сыбыр етті. Сыбырлады, сыбдырлады.
СЫЙЛАЙ-СЫЙЛАЙ #үстеу. Құрметтейқұрметтей, қастерлей, қадірлейқадірлей.
СЫҚ-СЫҚ #еліктеуіш сөз. Сыңғырлаған күлкіні білдіретін бейнелеуіш сөз. Сық-сық күлді. Сыңғырлап күлді.
СЫҚЫР-СЫҚЫР #еліктеуіш сөз. Тырс-тырс еткен, қайта-қайта сықырлаған дыбысты бейнелеу үшін қолданылатын сөз.
СЫЛАҢ-СЫЛАҢ : сылаңсылаң етті. Сылаңдады, бұлаңдады, бұралды.
СЫЛДЫР-СЫЛДЫР #еліктеуіш сөз. Шолпы, сырға, тиын сияқты нәрселердің бір-біріне тиіп, қозғалуынан шығатын дыбысты білдіретін сөз. // Бұлақтың сылдырлап ағуын бейнелейтін сөз. Сылдыр-сылдыр етті. Қайта-қайта сылдырлады, сыбдыр-сыбдыр етті.
СЫЛҚ-СЫЛҚ #еліктеуіш сөз. Күлкіге ұқсас қайта-қайта сылқылдаған дыбысты білдіретін сөз. Сылқ-сылқ етті. Сылқылдап күлді. Сылқ-сылқ жұтты. Қылқ-қылқ, құлққұлқ еткізе ішті, сімірді. Сылқ-сылқ күлді. Сылқылдап күлді, рақаттана мәз болды.
СЫЛП-СЫЛП #еліктеуіш сөз. Шалпшалп, салпсалп, шылп-шылп еткен дыбысты білдіретін сөз. Сылп-сылп етті. Шылпылдады, шылп-шылп етті.
СЫҢҒЫР-СЫҢҒЫР #еліктеуіш сөз. Сылдыр-сылдыр, шылдыр-шылдыр еткен, сыңғырлаған дыбысты бейнелейтін сөз. Сыңғыр-сыңғыр етті. Сыңғырлады, сылдырлады.
СЫП-СЫП : сып-сып етті. Сыпылдады, сусылдады.
СЫПСЫҢ-СЫПСЫҢ #зат есім. Өзара күңкіл-сүңкіл, сыбыр, сыбыс әңгіме, өсек.
СЫРП-СЫРП #еліктеуіш сөз. Аяқкиімді сүйрете басып, сырпылдатқанда шығатын қайталама дыбысты білдіретін сөз. Сырп-сырп басты. Аяқкиімін сүйрете басып, тырпылдатты.
СЫР-СЫР #еліктеуіш сөз. Сырылдаған дыбысты білдіретін сөз. Кеудесі сыр-сыр етті. Көкірегі сырылдады, сырылдаған дыбыс шықты.
СЫРТ-СЫРТ #еліктеуіш сөз. Тырс-тырс, тысыр-тысыр еткен дыбысты білдіретін сөз.
АЖАР-СЫМБАТ #зат есім. Көріккелбет, шырықшырай.
АЖУА-СЫҚАҚ #зат есім. Сайқымазақ, әзіл-қалжың, мысқылкекесін.
АУРУ-СЫРҚАТ #зат есім. Дерт, науқас, кесел.
АУРУ-СЫРҚАТСЫЗ #сын есім. Аурусырқаты жоқ, аурусырқаты болмайтын.
АУРУ-СЫРҚАТТЫ #сын есім. Науқасы бар, дерттi, кеселдi.
АУРУ-СЫРҚАУ #зат есім. 1. Науқас, кесел, дерт. 2. Науқасы бар, ауруға шалдыққан, сырқат адам.
АУРУЛЫ-СЫРҚАУЛЫ #сын есім. сөйлеу. Ау русырқаулы.
АУРУ-СЫРҚАУЛЬІ #сын есім. Науқасы, сырқаты бар; кеселдi, дерттi, дімкәс, жарымжан. Аурусырқаулы болды. Науқасқа шалдықты, кеселдi болды.
АУРУ-СЫРҚАУЛЫҚ #зат есім. Дiмкәстік, дерттілік.
АУРУ-СЫРҚАУСЫЗ #сын есім. Ауруы жоқ, сырқаты жоқ, кеселсіз, дертсіз.
АУЫРЫП-СЫЗДА = #етістік. Ауыру, сыздап мазалау.
АУЫРЫП-СЫРҚА = #етістік. Ауруға ұшырау, ауырып қалу.
АУЫРЫП-СЫРҚАУ деген ӘЖУА-СЫҚАҚ #зат есім. Күлкi-мазақ.
ӘЗІЛ-СЫҚАҚ #зат есім. Кекесін, мысқылы аралас қалжың, әзіл-мазақ.
ӘЗІЛ-СЫҢҚЫЛ #зат есім. #сөйлеу. Күлдіргi сөз, ойынқалжың күлкісi.
БӨЛШЕКТІ-СЫЗЫҚТЫҚ : бөлшектi-сызықтық функция. #математикалық. Сызықты функциялардың қатынасын көрсететін рационал функцияның дербес және қарапайым түрi.
БҰЛДЫРАТА-СЫЛДЫРАТА = #етістік. #сөйлеу. Қозғай беру, қазбалау.
БҰЛДЫР-СЫЛДЫРСЫЗ #сын есім. Бұлдырсылдыры жоқ, шынайы, ешбір қоспасыз.
БЫДЫМ-СЫДЫМ #үстеу. жергілікті сөз. Олай-бұлай.
БЫЛҚ-СЫЛҚ елiк. 1. Қиралаңдаған, бұралаңдаған қимылды бейнелейтін сөз. 2. Қалай болса, солай, сүлесоқ. Былқ-сылқ [ етіп ] басты. Бұралаңдап, мың бұралып, кербезденіп жүрдi. Былқ-сылқ еттi. а) Буыны босады, былқылдады. ә) Еркелеп, майысты, қылымсыды. б) Солқылдақтық жасап, тайсақтады. Былқ-сылқ ету. Солқылдақтық көрсетіп, тайсақтау, айну.
БЫРТ-СЫРТ #зат есім. жергілікті сөз. Бос сөз, былшыл.
БЫТ-СЫТ : быт-сыт болды. #сөйлеу. #экспрессивті. Әйтеуір өйттi-бүйттi, анау болды, мынау болды.
ДЫБЫС-СЫБЫС #зат есім. 1. Құлаққа естілетін үн. 2. #ауыспалы мағына. Алыпқашты еңгіме, анық емес хабар.
ЖАЗУ-СЫЗУ #зат есім. Хат тану, жазба сауат жүйесі.
ЖАЗУ-СЫЗУСЫЗ #сын есім. 1. Жазуы, жазба медениеті жоқ. 2. Жазбаша дерекделелдері жоқ, құжатсыз.
ЖЫЛАП-СЫҚТА = #етістік. 1. Дауыс шығарып, дауыс шығармай, іштей жылаулардың жалпы атауы. 2. Қайғыру, қамығу, жылау.
ЖЫЛАП-СЫҚТАУ деген ЖЫЛАП-СЫҚТАУСЫЗ #үстеу. Жыламайсықтамай, қайғырмай.
ЖЫЛАСЫП-СЫҚТАС = #етістік. Көрісу, жоқтасу, мауқын басысу.
ЖЫЛАСЫП-СЫҚТАСУ деген ЖЫЛАТЫП-СЫҚТАТ = #етістік. Жылату, еңіре ту.
ЖЫЛАУ-СЫҚТАУ #зат есім. Жылау, қайғылану, зар қағу.
ИНТЕРНЕТ-СЫНЫП #зат есім. Локалдық желіге біріктіріліп, ғаламторға қосылған компьютерлермен жабдықталған арнайы оқу бөлмесі.
КЕРНЕЙ-СЫРНАЙ #зат есім. Үрлемелі музыка аспаптары.
КҮЛКІ-СЫҚАҚ #зат есім. Әжуа, әзілоспақ, #мысқыл.
КҮЛІСІП-СЫҢҚЫЛДАС = #етістік. Күліпойнасу, әзілқалжың айтысу.
ҚОҢСЫ-СЫБАЙ #зат есім. Көрші-көлем, ауылдас адамдар.
ҚҰРМЕТ-СЫЙ #зат есім. #сөйлеу. Сый-құрмет.
ҚЫБЫР-СЫБЫР #зат есім. Уақ-түйек сөз; өсек-аяң.
ҚЫЛАҢ-СЫЛАҢ #сын есім. Сыланыпсипанып қылмыңдаған, қылтыңдаған.
ҚЫЛДУ-СЫЛДУ : қылду-сылду болды. Олай болды, былай болдымен іс нәтижесіз қалды.
ҚЫЛТ-СЫЛТ : қылт-сылт етті. Қылтылдады, қылмаңдады; неше құбылды. Қылтсылты көп. Мазасыз, күйбең, сабырсыз.
ҚЫЛТЫҢ-СЫЛТЫҢ #зат есім. #экспрессивті. Жеңілтектік көрсетіп, қылмыңдаған мінезқылық.
ҚЫҢҚЫЛ-СЫҢҚЫЛ #зат есім. 1. Жеңіл-желпі ауру. 2. #ауыспалы мағына. Мазаны алатын күңкіл сөз.
ҚЫР-СЫРЫ #зат есім. Бір нәрсенің өзіне тән ерекшелігі, басқаға белгісіз қасиеті, жайжапсары.
ҚЫРЫЛ-СЫРЫЛ #зат есім. Қырылдаған, сырылдаған дыбыс.
МҰҢ-СЫР #зат есім. Қайғы-зар, мұң-шер.
СЕБЕП-СЫЛТАУ #зат есім. Жағымсыз, қаламаған бір істің болуболмауының негізі, сылтауы.
СИПАП-СЫЛА = #етістік. 1. Қолмен, алақанмен, сипау, сылау, жайлап уқалау. 2. #ауыспалы мағына. Сәндену, әдемілену.
СИПАП-СЫЛАУ деген СЫБА 1#омоним= #етістік. Баттастыру, жабу.
СЫБА 2#омоним= #етістік. 1. Түгін қалдырмай балағаттау, тілдеу. 2. Қуу, айдау.
СЫБАҒА #зат есім. 1. #этнографиялық. Құрметті қонаққа, жақынжуыққа арнап сақталған соғым еті; кәделі мүше. 2. Үй ішінен жырақта жүрген балаға сақталған соғым еті. 3. Соғым. 4. #ауыспалы мағына. Әр адамның өзіне лайық еншісі, тиесісі, үлесі. 5. #ауыспалы мағына. Несібе, ырыздық. 6. #ауыспалы мағына. Пайда, кіріс. Сыбаға алды. а) Үлес тидi, тиесілi бөлігін алды. ә) Сазайын тартты, жазасын тартты, әшкерелендi. Сыбағадан құр [ жай ] қалды. Тиесілі үлесін ала алмады. Сыбаға дәметті. Жақсылық күтті, несібесін іздеді. Сыбағам қайда. а) Сақталған соғым еті бар ма деген мағынада. ә) Несібем, бұйырғаны қайда деген мағынада. Сыбағасы бар. Кеткен есесі, ала алмаған өші бар. Сыбағасы қайтарылды. Сазайын берді. Сыбағасын алды. а) Сазайын тартты, жазасын алды. ә) Несібесін, ырыздығын алды. Сыбағасын берді. а) #этнографиялық. Қонақтыққа келе алмаған жасы үлкен қария не науқас кісіге астан ауыз тисін деп береді. ә) Сазайын тартқызды, жазасын берді. б) Несібеден, ырыздықтан қағылды. в) Үлес берді, бөліп берді. Сыбағасын даулады. Тиесілi үлесін талап еттi. Сыбағасына қалдырды. Үлесіне, сыбағасына қалдырды, тастады. Сыбаға сорпасы төгілді. #жергілікті сөз. Үлесінен айырылды, бос қалды. Сыбаға тартты. а) #этнографиялық. Арнайы сойылған, сақталған етті асып, сый-құрмет көрсетті, қадірледі. ә) Сыйлады, берді. Сыбағасына [ сыбаға ] тиді. Еншісіне қалды, бұйырды.
СЫБАҒАЛАС #сын есім. Қарайлас, бірге жүрген.
СЫБАҒАЛЫ #сын есім. 1. Сыбағаға ие, сыбағасы бар. 2. #ауыспалы мағына. Арнаулы, тиісті; лайықты. Сыбағалы салмақ. Заттың өзіне тән ауырлығы.
СЫБАҒАСЫЗ #сын есім. Сыбағасы жоқ, үлессіз, тиесісіз.
СЫБАЙ 1#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Жиырма бес пұттық таразы тасы.
СЫБАЙ 2#омоним #сын есім. Жақын, аралас-құралас, көрші.
СЫБАЙ 3#омоним #үстеу. Салт.
СЫБАЙЛАС #сын есім. 1. Шектес, көршілес. 2. #ауыспалы мағына. Ымжымы бір, бір-бірімен тығыз байланысты, ауыз жаласқан (адамдар). Сыбайлас бұрыш. #геометриялық. Бір қабырғасы ортақ, ал былайғы екі қабырғасы бір түзу сызық болатын екі бұрыш. Сыбайлас жемқорлық. #заң. <лат. cоrruptіo> Мемлекеттік құрылымдардың экономика аясында қылмысты құрылымдармен біте қайнасуы, сондай-ақ мемлекеттегі лауазымды адамдардың, қоғамдық және саяси қайраткерлердің сатылғыштығы, парақорлығы.
СЫБАЙЛАСТЫҚ #зат есім. 1. Жақындық, байланыстылық, таныстық. 2. #заң. <итал. mаffіa> Ордалы қылмыс, ұйымдасқан қылмыс қоқан-лоқы, зорлық-зомбылық, адам өлтіру әдістерімен әрекет ететін астыртын ұйым. 3. #экономикалық. Қоғам және саяси қайраткерлердің, сондай-ақ мемлекеттік шен иелері мен лауазымды адамдардың парақорлығы және сатылғыштығы.
СЫБАЙ-САЛТАҢ #сын есім. Жалғыз-жарым, жеке басты.
СЫБАҚ #зат есім. #сөйлеу. Сылақ.
СЫБАЛ = #етістік. Малшыну, көресіні көру.
СЫБАН = #етістік. 1. Білегін жалаңаштау, жеңін түріну. 2. #ауыспалы мағына. Бір жұмысты, міндетті атқаруға кірісу, құлшыну. Сыбана [ сыбанып ] кірісті. Бар ынтасымен құлшына кірісті. Сыбанып сөйледі. Өзеуреп, шын ниетімен емес, арам ниетпен, көріну үшін сөйледі.
СЫБАНДЫР = #етістік. Жеңдерін түрдірту.
СЫБАНДЫРУ деген СЫБАНТ = #етістік. Сыбандыру, жеңін түргізу.
СЫБАНТУ деген СЫБАНУ деген СЫБАНУЛЫ #сын есім. Сыбанған, түріп қойған.
СЫБАНЫҢҚЫРА = #етістік. Сыбана түсу.
СЫБАТТЫР = #етістік. Боқтату, жаман сөз айтқызу.
СЫБАУ 1#омоним #зат есім. Боқтық, дөрекі сөз.
СЫБАУ 2#омоним #зат есім. жергілікті сөз. #сөйлеу. Сылау.
СЫБДЫҒЫР #сын есім. жергілікті сөз. Пәлеқор, жалақор.
СЫБДЫР 1#омоним #зат есім. 1. Судың сылдыры, желдің не басқа нәрсенің әсерінен шығатын баяу дыбыс. 2. Болар-болмас естілген дыбыс. Сыбдыр етті [ қақты ]. а) Сыбдырлаған дыбыс шықты, сыбдырлады. ә) сылдыр-сылдыр етті, сусылдады. б) Сыбырласып сөйлесті.
СЫБДЫРА = #етістік. Сыбдыр қағу, сыбдырлау.
СЫБДЫРАТ = #етістік. Сыбдырлату, ақырын сыбдырлаған дыбыс шығарту.
СЫБДЫРАТУ деген СЫБДЫРЛА = #етістік. 1. Желдің әсерінен ағаш жапырақтарының ырғатылуы, сусылдауы. 2. Тысыр-тысыр ету; сыбдырау.
СЫБДЫРЛАС = #етістік. Сыбдыр-сыбдыр етісу, сусылдасу.
СЫБДЫРЛАТ = #етістік. Сусылдату, сылдыр еткізу.
СЫБДЫРЛАУ деген
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий