Толковый словарь казахского языка: Оқы>
ОҚТЫМ-ОҚТЫМ #үстеу. жергілікті сөз. Әлсінәлсін, мезгіл-мезгіл.
ОҚТЫН-ОҚТЫН #үстеу. Көп кідірмей, ауық-ауық, дамыл-дамыл, әлсінәлсін.
ОҚШАУ-ОҚШАУ #үстеу. Алды-алдына оңашаланған, дара-дара, бөлек-бөлек.
ОБЫР-ОҚПЫН #зат есім. Оппа, ішіне тартып кететін ми жер.
ОҚА 1#омоним #зат есім. #этнографиялық. Жібек және зер жіптерден өрнектеле тоқылған көмкерме.
ОҚА 2#омоним: оқа емес. Ештеңе етпейді, оқасы жоқ. Оқасы жоқ. Түкте емес, ештеңе етпейді.
ОҚАҒАШ #зат есім. жергілікті сөз. Оқтық, арбашананың жетегі, тертесі.
ОҚАДАЙ #сын есім. Оқа тәрізді, оқа сияқты.
ОҚАЛА = #етістік. #этнографиялық.#қолөнер. Зермен көмкеру.
ОҚАЛАҚ #зат есім. жергілікті сөз. Оқыра. Оқалақ қуған өгіздей. Аласұрып, тапырақтап, өңмендеп. Оқалақ тиген сиырдай. Адыраңдаған, елірген.
ОҚАЛАҚТА = #етістік. 1. Сиырдың оқыра (сәйгел) тигеннен тыншып тұра алмай, ойғақырға безуі. 2. #ауыспалы мағына. Тасыраңдап зыр жүгіру.
ОҚАЛАҚТАУ деген ОҚАЛАН = #етістік. Зерлену, әшекейлену.
ОҚАЛАНУ деген ОҚАЛАТ = #етістік. Зерлету, әшекейлету.
ОҚАЛАТУ деген ОҚАЛАУ деген ОҚАЛЫ #сын есім. Оқалаған, зер басқан. Оқалы бөрік. #этнографиялық. Сай тігісін бастыра оқа ұстаған, масатымен тысталып, құндызбен жиектелген қыздардың сәнді баскиімі. Оқалы жіп. #қолөнер. Кесте тігуде пайдаланылатын, құрамында жезі бар, түрлітүсті жіңішке жіп. Оқалы киім. Погоны бар, шенді киім. Оқалы киім киді. #көнерген сөз. Шен алды, сәнденді деген мағынада. Оқалы тон. #этнографиялық. Жалт-жұлт еткен зерлі, сыйға келген сәнді тон. Оқалы шапан. #этнографиялық. Өңірі, етек жеңі оқазерлі шапан.
ОҚАП #зат есім. Жер бедеріндегі кедір-бұдыр.
ОҚАР-ШОҚАР #сын есім. Орқаш-орқаш.
ОҚАРЫҚ #зат есім. жергілікті сөз. кәс. Басарықтан егін арасына қарай жүргізілген түзу арық.
ОҚБАҚ #зат есім. Оқпақ (нардың бір түрі).
ОҚБАҚЫР #зат есім. #этнографиялық. Түрлі металды қорытуға арналған, отқа төзімді материалдардан жасалған ыдыс, қорытқы.
ОҚБҮРІККІШ #зат есім. Пулемет.
ОҚЖАТАР #зат есім. жергілікті сөз. Мылтықты, автоматтың оқ тұратын қорабы, магазині.
ОҚЖЫЛАН #зат есім. #зоологиялық. <лат. prаmmоphіs lіneоlаtus> 1. Шөл және шөлейт жерлерде ғана болатын, денесі жіңішке, жылдам қозғалатын жылан; қабыршақтылар отрядына жататын бауырымен жорғалаушы. 2. #ауыспалы мағына. Сұрқия, жауыз.
ОҚЖЫЛАНДАЙ #сын есім. Оқжылан сияқты, оқжылан тәрізді. Оқжыландай атылды. Қимылына көз iлеспедi, тез, жылдам қимылдады. Оқжыландай ысқырды. Айбат шекті, зәрін шашты, кәрін төкті, ашуын шақырды.
ОҚЖЫЛАНША #үстеу. Оқжылан сияқты, оқжыланға ұқсап.
ОҚИҒА [ #араб тілі. ] #зат есім. Болып өткен іс, маңызды, елеулі құбылыс.
ОҚИЯС #үстеу. ескі #кітабистиль. Оқыс.
ОҚҚАҒАР #зат есім. 1. Ылғи сәтіне кезігіп, бәле-жала жуытпайтын ыңғай. 2. Біреудің өміріне жауап беруші, қорғаушы адам немесе осындай кәсіп иесі. 3. Оқ өткізбейтін кеудеше киетін.
ОҚПА 1#омоним #зат есім. #кен ісі. 1. Карбонатты тау жыныстардың жерасты және жерүсті суларының әсерінен шайылыперуінен туындаған қуыстар, үңгірлер, жарықшақтар. 2. Оқбақырдың металл қорытылатын қуысы. Оқпа суы. #геологиялық. Таужыныстардың еруі нәти жесінде пайда болған жер қыртысындағы жарықтарды, қуыстарды, арналарды толтыратын жерасты суы.
ОҚПА 2#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Ердің басы.
ОҚПА 3#омоним #зат есім. Теңіздегі иірім.
ОҚПАҚ 1#омоним #зат есім. #зоологиялық. Қамыс арасында тіршілік ететін, өте сақ, бірден көзге шалына қоймайтын, түнде ұшатын құс.
ОҚПАҚ 2#омоним #зат есім. кәс. #түйе шаруашылық. Қырысты қоспақты қылағай нар мен қоспақты қылағай нардың бурасын шағылыстырудан туған түйе.
ОҚПАН #зат есім. 1. Ойылып түскен жер қуысы, шұқыр. 2. Ердің астындағы қол сыятындай қуыс. 3. #этнографиялық. Ердің алдыңғы басы. 4. Дәрімен атылатын қарудың оғы белгілі бір бағыт алып шығатын, іші қуыс түтік тәрізді бөлігі. 5. #кен ісі. Шахтадағы кен өндіретін қуыс жер. 6. кәс. Егінге қарай су жүргізетін үлкен арық. 7. #жергілікті сөз. Оппа, су обатын жер. 8. #ауыспалы мағына. Қанағат, місе тұтпайтын құлқын, аран.
ОҚПАНА #зат есім. #сөйлеу. Оқпан.
ОҚПАНДА = #етістік. Қуыс етіп қазу, үңгірлеу.
ОҚПАНДАЙ #сын есім. Оқпан сияқты, оқпан тәрізді.
ОҚПАНДАУ деген ОҚПАНДЫ #сын есім. Оқпаны бар, қуысты.
ОҚПАТАНУ #зат есім. #су шаруашылық. Суда еритін, таужыныстарында дамитын үдерістер мен жер бедерінің пішіндері туралы ғылым.
ОҚПАУЫР #зат есім. #этнографиялық. жергілікті сөз. Алтын, күміс, қола, қорғасын қорытатын, темірден немесе саз балшықтан жасалған, суағары бар, тұтқалы ыдыс, ожау.
ОҚСАЛҒЫШ #зат есім. #әскери сөз. Мылтық оғын салып жүретін жалпақша келген қорамсақ.
ОҚСАТ = #етістік. Тындырымды ету, келістіру, бабына келтіру.
ОҚСАТУ деген ОҚСАТЫП #үстеу. сөйлеу. Жақсылап, мықтап.
ОҚТА = #етістік. 1. Ату үшін қарудың ұңғысына оқ салу. 2. Қарсы қару кезену.
ОҚТАЙ #сын есім. 1. Оқ сияқты, оқ тәрізді. 2. #ауыспалы мағына. Тартқан сымдай, тіп-тік, түптүзу. Оқтай ақты. Тез, жылдам жүрдi. Оқтай атылды. Бірден ытқып кетті, тұра ұмтылды. Оқтай зулады [ зырлады ]. Көз ілеспей зымырады. Оқтай қадалды [ қадады ]. Қаһарлы раймен шаншыла, тікірейе қарады; көзін қадады. Оқтай парлады. Барынша зымырады, құйғыта шапты. Оқтай тиді. Шаншудай қадалды. Оқтай түзу. Түптүзу. Оқтай ұшты. Жұлдыздай ақты, зымырады.
ОҚТАЛ 1#омоним = #етістік. Оқ салыну.
ОҚТАЛ 2#омоним = #етістік. Бірдеңе айтпақ, жасамақ боп ұмсыну, бір әрекет жасауға дайындалу.
ОҚТАЛУ 1#омоним деген ОҚТАЛУ 2#омоним деген ОҚТАЛЫС 1#омоним #зат есім. Ілгері ұмсынған талпыныс.
ОҚТАЛЫС 2#омоним = #етістік. Әрекет жасауға ұмтылысу.
ОҚТАЛЫСУ деген ОҚТАМ #зат есім. Жаруға дайындалған жарыл ғыш заттардың белгілі мөлшері.
ОҚТАМДА = #етістік. Оқтам камерасына (шпурға, ұңғымаға және т.б.) жарылғыш заттарды орналастырып, оны жаруға дайындау үдерісі.
ОҚТАМДАУ деген ОҚТАС = #етістік. 1. Мылтық оғын жасасу. 2. Оқ салысу.
ОҚТАСУ деген ОҚТА-ТЕКТЕ #үстеу. Анда-санда, кейде.
ОҚТАУ 1#омоним #зат есім. Қамыр жаятын ұзынша жұмыр ағаш. Оқтау жұтқандай. Қақайып, серейіп қатып қалған, тіп-тік.
ОҚТАУ 2#омоним деген ОҚТАУДАЙ #сын есім. 1. Оқтау сияқты, оқтау тәрізді. 2. #ауыспалы мағына. Түптүзу, тіп-тік. 3. #ауыспалы мағына. Сүмбідей қатқан, жұп-жұмыр. Оқтаудай боп жараған. Қаншырдай қатып, әбден бабына келген (ат). Оқтаудай ойнады. Зыр қақты.
ОҚТАУЛА = #етістік. Оқтаумен қамыр жаю, жұқалау.
ОҚТАУЛАУ деген ОҚТҰМСЫҚ #зат есім. #әскери сөз. Соғыс заряды және жарылғышы бар зымыранның тұмсық бөлігі.
ОҚТЫ #сын есім. Оғы бар, оқталған. Оқты көзімен атты [ қарады ]. Қаһарлана, зәрлене қадалды, айбар шеге көз тастады.
ОҚТЫҚ 1#омоним #зат есім. 1. Арба, шананың жетегі, тертесі. 2. #жергілікті сөз. Аттық арбаның жетек ағашы. 3. Шідер бұтағының аралығы.
ОҚТЫҚ 2#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Оқпан, ұңғы, ствол.
ОҚТЫҚ 3#омоним #зат есім. #этнографиялық. Жебенің ұшы.
ОҚТЫМ-СОҚТЫМ #үстеу. жергілікті сөз. Анда-санда.
ОҚУ 1#омоним #зат есім. #педагогикалық. 1. Білім алу, оның бір саласын игеру, меңгеру жолындағы ізденіс, іс-әрекет. 2. Оқу орнында өтетін сабақ. Оқу бағдарламасы. #педагогикалық. Әр пән бойынша берілетін білім мен игерілетін дағдылардың мазмұны мен көлемін белгілейтін жоспар. Оқу бөлімі. #педагогикалық. Оқу-ағарту iсімен шұғылданатын және оқу орындарының құрамындағы оқу процесін ұйымдастыратын бөлімше. Оқуға барды. Жоғары оқу орнына түсуге талаптанды. Оқуға түсті. а) #көнерген сөз. Мектепке, медресеге барды. ә) Орта білімді бітіргеннен кейін жоғары оқу орнына білім грантын алды. Оқу жабдықтары. #педагогикалық. Мектептің оқутәрбие процесін ұйымдастыруға қажет барлық жабдықтар. Оқу жоспары. #педагогикалық. Оқу орындарында оқылатын пәндердің тақырыптық құрамын, мөлшерін, өтілу тәртібін белгілейтін құжат. Оқу жылы. #педагогикалық. Оқыпүйрену барысында жоспармен шектелген бірнеше айлық мерзім. Оқу жылын аяқтады. Оқу орындарындағы білім берудің бір жылдық кезеңін өткердi, бітірдi, тамамдады. Оқу залы. Көпшілік кітап, газет-журнал оқитын кітапхана бөлмесі, залы. Оқу кестесі. Белгілі бір жүйеге келтірілген, мағлұматтар, есептеу мәліметтерінің тізбесі, көрнекі құралдардың бір түрі. Оқу құралы. #педагогикалық. Белгілі бір ғылым саласы бойынша тұжырымдары мен қағидатережелері жүйелі түрде, оқушының қабылдауына лайықталып жазылған мектеп оқушыларына, жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқу кітабы. Оқу кітаптары. Оқулық, оқу және оқуәдістемелік құралдар. Оқу оқыды. Білім алды. Оқу орны. Білім беретін оқу-ағарту мекемесі. Оқу практикасы. Теориялық алған білімдерін нақтылау үшін тәжірибе жүзінде көз жеткізуі. Оқу тоқсаны. #педагогикалық. Оқу жылының ұзақтығы әртүрлі болып бөлінген төрт кезеңнің бірі. Оқу шеберханасы. Жалпы білім беретін оқу орындарында оқушыларды қарапайым құралдармен (егеу, балға, қашау т.б.) жұмыс істеуге не станокпен металды өңдеу жұмыстарын үйретуге жабдықталған бөлме. Оқу ісінің меңгерушісі. Мектептегі педагогикалық процестің ұйымдастырушысы әрі басқарушысы.
ОҚУ 1#омоним деген ОҚУ-АҒАРТУ #зат есім. Хат таныту, сауат тандыру, білім беру ісі.
ОҚУ-БІЛІМ #зат есім. Ізденумен, үйренумен жинақталған білім, мағлұмат жиыны.
ОҚУ-ЖАТТЫҒУ #зат есім. #педагогикалық. Оқу арқылы алынған теориялық білімді тәжірибемен ұштастыруға бағытталған үдеріс.
ОҚУ-ЗЕРТХАНА #зат есім. Техникалық және ғылыми-зерттеу тәжірибелерін жасайтын арнаулы жабдықтары бар оқу орны, зертхана.
ОҚУЛЫ #сын есім. Көп оқыған, білімдар.
ОҚУЛЫҚ #зат есім. #педагогикалық. Бағдарлама мен дидактика талаптарына сай нақты оқу пәнінің мазмұнын ғылыми негізде жүйелеп, баяндайтын оқу кітабы.
ОҚУХАНА #зат есім. #көнерген сөз. Медресе, мектеп.
ОҚУШЫ #зат есім. 1. Мектеп қабырғасында тәлім-тәрбие алып, білімге үйренуші, шәкірт. 2. Әдебиет оқитын қауым, оқырман. Оқушылар конференциясы. #педагогикалық. Белгілі бір тақырыпқа арналған, оқушылар баяндама жасап, пікір алысатын конференция. Оқушылар сайысы. Оқушылардың өзара бәсекеге, жарысқа түсуі.
ОҚУШЫЛЫҚ #сын есім. Оқушыға тән, оқушыға қатысты.
ОҚША 1#омоним #үстеу. Көз ілеспестей тез. Оқша атылды. Бірден ытқып түсті (кетті). Оқша қадалды. Шаншыла қарады.
ОҚША 2#омоним = #етістік. #сөйлеу. Ұқсау.
ОҚШАНТАЙ #зат есім. #этнографиялық. 1. Жоғарғы жағын сүйірлеу, етек жағын доғалдау етіп келтіріп, былғарыдан тігіп, белдікке тағып, оқ-дәрі салып жүретін қалта. 2. Ұяларына мылтық оғын (жезін) қатарлап салып жүретін жалпақша келген белбеу.
ОҚШАҢ #сын есім. жергілікті сөз. Оқшыраң, одыраң.
ОҚШАСЫН #зат есім. Көз ілеспейтін жылдамдық, зулау.
ОҚШАТ = #етістік. ескі #кітабистиль. Ұқсату.
ОҚШАТУ деген ОҚШАУ #үстеу. Өзгеден жеке-дара, бөлек, оңаша. Оқшау қалған жартастай. #бейнелі сөзқолданыс. окказ. Оңашаланған, топтан бөлектенген күйде. Оқшау сөз. #лингвистикалық. Сөйлем ішінде басқа сөздермен синтаксистік байланысқа түспей, айтылуда дауыс ырғағымен өз алдына бөлектене, оқшаулана жұмсалатын сөздер мен сөз тіркестері.
ОҚШАУ деген ОҚШАУЛА = #етістік. 1. Өзгелерден даралап бөлу, оқшаулау. 2. #термин. Арнайы түрде ортадан алыстатып, жеке-дара ұстау, бөлектеу.
ОҚШАУЛАН = #етістік. Өзгелерден дараланып бөліну, оңашалану. Оқшауланған су. #геологиялық. Тау жыныстары ның түйісу аралығындағы немесе қуыстары бұрышындағы су. Оқшауланған нарық. #экономикалық. Экономика саласында ұлттық сипаты жоқ, жергілікті нарық.
ОҚШАУЛАНДЫР = #етістік. Өзгелерден дараланып бөлектендіру.
ОҚШАУЛАНДЫРУ Оқшауландыр етіс тігінің қимыл атауы.
ОҚШАУЛАНУ деген ОҚШАУЛАНУШЫЛЫҚ #зат есім. 1. Өзгелерден бойды аулақ салып дараланушылық. 2. #саяси. Тұйықталып отырушылық, сыртқы әсерден қорғанып, жабық болушылық, тұйықталып қалушылық. 3. саяси әлеум. Жатсынушылық, өзін бөлек ұстаушылық, жалпымен қабылданған жүйе, ұстанымдарды мүлде қабылдамау, олардан бойын аулақ ұстаушылық.
ОҚТЫН-ОҚТЫН #үстеу. Көп кідірмей, ауық-ауық, дамыл-дамыл, әлсінәлсін.
ОҚШАУ-ОҚШАУ #үстеу. Алды-алдына оңашаланған, дара-дара, бөлек-бөлек.
ОБЫР-ОҚПЫН #зат есім. Оппа, ішіне тартып кететін ми жер.
ОҚА 1#омоним #зат есім. #этнографиялық. Жібек және зер жіптерден өрнектеле тоқылған көмкерме.
ОҚА 2#омоним: оқа емес. Ештеңе етпейді, оқасы жоқ. Оқасы жоқ. Түкте емес, ештеңе етпейді.
ОҚАҒАШ #зат есім. жергілікті сөз. Оқтық, арбашананың жетегі, тертесі.
ОҚАДАЙ #сын есім. Оқа тәрізді, оқа сияқты.
ОҚАЛА = #етістік. #этнографиялық.#қолөнер. Зермен көмкеру.
ОҚАЛАҚ #зат есім. жергілікті сөз. Оқыра. Оқалақ қуған өгіздей. Аласұрып, тапырақтап, өңмендеп. Оқалақ тиген сиырдай. Адыраңдаған, елірген.
ОҚАЛАҚТА = #етістік. 1. Сиырдың оқыра (сәйгел) тигеннен тыншып тұра алмай, ойғақырға безуі. 2. #ауыспалы мағына. Тасыраңдап зыр жүгіру.
ОҚАЛАҚТАУ деген ОҚАЛАН = #етістік. Зерлену, әшекейлену.
ОҚАЛАНУ деген ОҚАЛАТ = #етістік. Зерлету, әшекейлету.
ОҚАЛАТУ деген ОҚАЛАУ деген ОҚАЛЫ #сын есім. Оқалаған, зер басқан. Оқалы бөрік. #этнографиялық. Сай тігісін бастыра оқа ұстаған, масатымен тысталып, құндызбен жиектелген қыздардың сәнді баскиімі. Оқалы жіп. #қолөнер. Кесте тігуде пайдаланылатын, құрамында жезі бар, түрлітүсті жіңішке жіп. Оқалы киім. Погоны бар, шенді киім. Оқалы киім киді. #көнерген сөз. Шен алды, сәнденді деген мағынада. Оқалы тон. #этнографиялық. Жалт-жұлт еткен зерлі, сыйға келген сәнді тон. Оқалы шапан. #этнографиялық. Өңірі, етек жеңі оқазерлі шапан.
ОҚАП #зат есім. Жер бедеріндегі кедір-бұдыр.
ОҚАР-ШОҚАР #сын есім. Орқаш-орқаш.
ОҚАРЫҚ #зат есім. жергілікті сөз. кәс. Басарықтан егін арасына қарай жүргізілген түзу арық.
ОҚБАҚ #зат есім. Оқпақ (нардың бір түрі).
ОҚБАҚЫР #зат есім. #этнографиялық. Түрлі металды қорытуға арналған, отқа төзімді материалдардан жасалған ыдыс, қорытқы.
ОҚБҮРІККІШ #зат есім. Пулемет.
ОҚЖАТАР #зат есім. жергілікті сөз. Мылтықты, автоматтың оқ тұратын қорабы, магазині.
ОҚЖЫЛАН #зат есім. #зоологиялық. <лат. prаmmоphіs lіneоlаtus> 1. Шөл және шөлейт жерлерде ғана болатын, денесі жіңішке, жылдам қозғалатын жылан; қабыршақтылар отрядына жататын бауырымен жорғалаушы. 2. #ауыспалы мағына. Сұрқия, жауыз.
ОҚЖЫЛАНДАЙ #сын есім. Оқжылан сияқты, оқжылан тәрізді. Оқжыландай атылды. Қимылына көз iлеспедi, тез, жылдам қимылдады. Оқжыландай ысқырды. Айбат шекті, зәрін шашты, кәрін төкті, ашуын шақырды.
ОҚЖЫЛАНША #үстеу. Оқжылан сияқты, оқжыланға ұқсап.
ОҚИҒА [ #араб тілі. ] #зат есім. Болып өткен іс, маңызды, елеулі құбылыс.
ОҚИЯС #үстеу. ескі #кітабистиль. Оқыс.
ОҚҚАҒАР #зат есім. 1. Ылғи сәтіне кезігіп, бәле-жала жуытпайтын ыңғай. 2. Біреудің өміріне жауап беруші, қорғаушы адам немесе осындай кәсіп иесі. 3. Оқ өткізбейтін кеудеше киетін.
ОҚПА 1#омоним #зат есім. #кен ісі. 1. Карбонатты тау жыныстардың жерасты және жерүсті суларының әсерінен шайылыперуінен туындаған қуыстар, үңгірлер, жарықшақтар. 2. Оқбақырдың металл қорытылатын қуысы. Оқпа суы. #геологиялық. Таужыныстардың еруі нәти жесінде пайда болған жер қыртысындағы жарықтарды, қуыстарды, арналарды толтыратын жерасты суы.
ОҚПА 2#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Ердің басы.
ОҚПА 3#омоним #зат есім. Теңіздегі иірім.
ОҚПАҚ 1#омоним #зат есім. #зоологиялық. Қамыс арасында тіршілік ететін, өте сақ, бірден көзге шалына қоймайтын, түнде ұшатын құс.
ОҚПАҚ 2#омоним #зат есім. кәс. #түйе шаруашылық. Қырысты қоспақты қылағай нар мен қоспақты қылағай нардың бурасын шағылыстырудан туған түйе.
ОҚПАН #зат есім. 1. Ойылып түскен жер қуысы, шұқыр. 2. Ердің астындағы қол сыятындай қуыс. 3. #этнографиялық. Ердің алдыңғы басы. 4. Дәрімен атылатын қарудың оғы белгілі бір бағыт алып шығатын, іші қуыс түтік тәрізді бөлігі. 5. #кен ісі. Шахтадағы кен өндіретін қуыс жер. 6. кәс. Егінге қарай су жүргізетін үлкен арық. 7. #жергілікті сөз. Оппа, су обатын жер. 8. #ауыспалы мағына. Қанағат, місе тұтпайтын құлқын, аран.
ОҚПАНА #зат есім. #сөйлеу. Оқпан.
ОҚПАНДА = #етістік. Қуыс етіп қазу, үңгірлеу.
ОҚПАНДАЙ #сын есім. Оқпан сияқты, оқпан тәрізді.
ОҚПАНДАУ деген ОҚПАНДЫ #сын есім. Оқпаны бар, қуысты.
ОҚПАТАНУ #зат есім. #су шаруашылық. Суда еритін, таужыныстарында дамитын үдерістер мен жер бедерінің пішіндері туралы ғылым.
ОҚПАУЫР #зат есім. #этнографиялық. жергілікті сөз. Алтын, күміс, қола, қорғасын қорытатын, темірден немесе саз балшықтан жасалған, суағары бар, тұтқалы ыдыс, ожау.
ОҚСАЛҒЫШ #зат есім. #әскери сөз. Мылтық оғын салып жүретін жалпақша келген қорамсақ.
ОҚСАТ = #етістік. Тындырымды ету, келістіру, бабына келтіру.
ОҚСАТУ деген ОҚСАТЫП #үстеу. сөйлеу. Жақсылап, мықтап.
ОҚТА = #етістік. 1. Ату үшін қарудың ұңғысына оқ салу. 2. Қарсы қару кезену.
ОҚТАЙ #сын есім. 1. Оқ сияқты, оқ тәрізді. 2. #ауыспалы мағына. Тартқан сымдай, тіп-тік, түптүзу. Оқтай ақты. Тез, жылдам жүрдi. Оқтай атылды. Бірден ытқып кетті, тұра ұмтылды. Оқтай зулады [ зырлады ]. Көз ілеспей зымырады. Оқтай қадалды [ қадады ]. Қаһарлы раймен шаншыла, тікірейе қарады; көзін қадады. Оқтай парлады. Барынша зымырады, құйғыта шапты. Оқтай тиді. Шаншудай қадалды. Оқтай түзу. Түптүзу. Оқтай ұшты. Жұлдыздай ақты, зымырады.
ОҚТАЛ 1#омоним = #етістік. Оқ салыну.
ОҚТАЛ 2#омоним = #етістік. Бірдеңе айтпақ, жасамақ боп ұмсыну, бір әрекет жасауға дайындалу.
ОҚТАЛУ 1#омоним деген ОҚТАЛУ 2#омоним деген ОҚТАЛЫС 1#омоним #зат есім. Ілгері ұмсынған талпыныс.
ОҚТАЛЫС 2#омоним = #етістік. Әрекет жасауға ұмтылысу.
ОҚТАЛЫСУ деген ОҚТАМ #зат есім. Жаруға дайындалған жарыл ғыш заттардың белгілі мөлшері.
ОҚТАМДА = #етістік. Оқтам камерасына (шпурға, ұңғымаға және т.б.) жарылғыш заттарды орналастырып, оны жаруға дайындау үдерісі.
ОҚТАМДАУ деген ОҚТАС = #етістік. 1. Мылтық оғын жасасу. 2. Оқ салысу.
ОҚТАСУ деген ОҚТА-ТЕКТЕ #үстеу. Анда-санда, кейде.
ОҚТАУ 1#омоним #зат есім. Қамыр жаятын ұзынша жұмыр ағаш. Оқтау жұтқандай. Қақайып, серейіп қатып қалған, тіп-тік.
ОҚТАУ 2#омоним деген ОҚТАУДАЙ #сын есім. 1. Оқтау сияқты, оқтау тәрізді. 2. #ауыспалы мағына. Түптүзу, тіп-тік. 3. #ауыспалы мағына. Сүмбідей қатқан, жұп-жұмыр. Оқтаудай боп жараған. Қаншырдай қатып, әбден бабына келген (ат). Оқтаудай ойнады. Зыр қақты.
ОҚТАУЛА = #етістік. Оқтаумен қамыр жаю, жұқалау.
ОҚТАУЛАУ деген ОҚТҰМСЫҚ #зат есім. #әскери сөз. Соғыс заряды және жарылғышы бар зымыранның тұмсық бөлігі.
ОҚТЫ #сын есім. Оғы бар, оқталған. Оқты көзімен атты [ қарады ]. Қаһарлана, зәрлене қадалды, айбар шеге көз тастады.
ОҚТЫҚ 1#омоним #зат есім. 1. Арба, шананың жетегі, тертесі. 2. #жергілікті сөз. Аттық арбаның жетек ағашы. 3. Шідер бұтағының аралығы.
ОҚТЫҚ 2#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Оқпан, ұңғы, ствол.
ОҚТЫҚ 3#омоним #зат есім. #этнографиялық. Жебенің ұшы.
ОҚТЫМ-СОҚТЫМ #үстеу. жергілікті сөз. Анда-санда.
ОҚУ 1#омоним #зат есім. #педагогикалық. 1. Білім алу, оның бір саласын игеру, меңгеру жолындағы ізденіс, іс-әрекет. 2. Оқу орнында өтетін сабақ. Оқу бағдарламасы. #педагогикалық. Әр пән бойынша берілетін білім мен игерілетін дағдылардың мазмұны мен көлемін белгілейтін жоспар. Оқу бөлімі. #педагогикалық. Оқу-ағарту iсімен шұғылданатын және оқу орындарының құрамындағы оқу процесін ұйымдастыратын бөлімше. Оқуға барды. Жоғары оқу орнына түсуге талаптанды. Оқуға түсті. а) #көнерген сөз. Мектепке, медресеге барды. ә) Орта білімді бітіргеннен кейін жоғары оқу орнына білім грантын алды. Оқу жабдықтары. #педагогикалық. Мектептің оқутәрбие процесін ұйымдастыруға қажет барлық жабдықтар. Оқу жоспары. #педагогикалық. Оқу орындарында оқылатын пәндердің тақырыптық құрамын, мөлшерін, өтілу тәртібін белгілейтін құжат. Оқу жылы. #педагогикалық. Оқыпүйрену барысында жоспармен шектелген бірнеше айлық мерзім. Оқу жылын аяқтады. Оқу орындарындағы білім берудің бір жылдық кезеңін өткердi, бітірдi, тамамдады. Оқу залы. Көпшілік кітап, газет-журнал оқитын кітапхана бөлмесі, залы. Оқу кестесі. Белгілі бір жүйеге келтірілген, мағлұматтар, есептеу мәліметтерінің тізбесі, көрнекі құралдардың бір түрі. Оқу құралы. #педагогикалық. Белгілі бір ғылым саласы бойынша тұжырымдары мен қағидатережелері жүйелі түрде, оқушының қабылдауына лайықталып жазылған мектеп оқушыларына, жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған оқу кітабы. Оқу кітаптары. Оқулық, оқу және оқуәдістемелік құралдар. Оқу оқыды. Білім алды. Оқу орны. Білім беретін оқу-ағарту мекемесі. Оқу практикасы. Теориялық алған білімдерін нақтылау үшін тәжірибе жүзінде көз жеткізуі. Оқу тоқсаны. #педагогикалық. Оқу жылының ұзақтығы әртүрлі болып бөлінген төрт кезеңнің бірі. Оқу шеберханасы. Жалпы білім беретін оқу орындарында оқушыларды қарапайым құралдармен (егеу, балға, қашау т.б.) жұмыс істеуге не станокпен металды өңдеу жұмыстарын үйретуге жабдықталған бөлме. Оқу ісінің меңгерушісі. Мектептегі педагогикалық процестің ұйымдастырушысы әрі басқарушысы.
ОҚУ 1#омоним деген ОҚУ-АҒАРТУ #зат есім. Хат таныту, сауат тандыру, білім беру ісі.
ОҚУ-БІЛІМ #зат есім. Ізденумен, үйренумен жинақталған білім, мағлұмат жиыны.
ОҚУ-ЖАТТЫҒУ #зат есім. #педагогикалық. Оқу арқылы алынған теориялық білімді тәжірибемен ұштастыруға бағытталған үдеріс.
ОҚУ-ЗЕРТХАНА #зат есім. Техникалық және ғылыми-зерттеу тәжірибелерін жасайтын арнаулы жабдықтары бар оқу орны, зертхана.
ОҚУЛЫ #сын есім. Көп оқыған, білімдар.
ОҚУЛЫҚ #зат есім. #педагогикалық. Бағдарлама мен дидактика талаптарына сай нақты оқу пәнінің мазмұнын ғылыми негізде жүйелеп, баяндайтын оқу кітабы.
ОҚУХАНА #зат есім. #көнерген сөз. Медресе, мектеп.
ОҚУШЫ #зат есім. 1. Мектеп қабырғасында тәлім-тәрбие алып, білімге үйренуші, шәкірт. 2. Әдебиет оқитын қауым, оқырман. Оқушылар конференциясы. #педагогикалық. Белгілі бір тақырыпқа арналған, оқушылар баяндама жасап, пікір алысатын конференция. Оқушылар сайысы. Оқушылардың өзара бәсекеге, жарысқа түсуі.
ОҚУШЫЛЫҚ #сын есім. Оқушыға тән, оқушыға қатысты.
ОҚША 1#омоним #үстеу. Көз ілеспестей тез. Оқша атылды. Бірден ытқып түсті (кетті). Оқша қадалды. Шаншыла қарады.
ОҚША 2#омоним = #етістік. #сөйлеу. Ұқсау.
ОҚШАНТАЙ #зат есім. #этнографиялық. 1. Жоғарғы жағын сүйірлеу, етек жағын доғалдау етіп келтіріп, былғарыдан тігіп, белдікке тағып, оқ-дәрі салып жүретін қалта. 2. Ұяларына мылтық оғын (жезін) қатарлап салып жүретін жалпақша келген белбеу.
ОҚШАҢ #сын есім. жергілікті сөз. Оқшыраң, одыраң.
ОҚШАСЫН #зат есім. Көз ілеспейтін жылдамдық, зулау.
ОҚШАТ = #етістік. ескі #кітабистиль. Ұқсату.
ОҚШАТУ деген ОҚШАУ #үстеу. Өзгеден жеке-дара, бөлек, оңаша. Оқшау қалған жартастай. #бейнелі сөзқолданыс. окказ. Оңашаланған, топтан бөлектенген күйде. Оқшау сөз. #лингвистикалық. Сөйлем ішінде басқа сөздермен синтаксистік байланысқа түспей, айтылуда дауыс ырғағымен өз алдына бөлектене, оқшаулана жұмсалатын сөздер мен сөз тіркестері.
ОҚШАУ деген ОҚШАУЛА = #етістік. 1. Өзгелерден даралап бөлу, оқшаулау. 2. #термин. Арнайы түрде ортадан алыстатып, жеке-дара ұстау, бөлектеу.
ОҚШАУЛАН = #етістік. Өзгелерден дараланып бөліну, оңашалану. Оқшауланған су. #геологиялық. Тау жыныстары ның түйісу аралығындағы немесе қуыстары бұрышындағы су. Оқшауланған нарық. #экономикалық. Экономика саласында ұлттық сипаты жоқ, жергілікті нарық.
ОҚШАУЛАНДЫР = #етістік. Өзгелерден дараланып бөлектендіру.
ОҚШАУЛАНДЫРУ Оқшауландыр етіс тігінің қимыл атауы.
ОҚШАУЛАНУ деген ОҚШАУЛАНУШЫЛЫҚ #зат есім. 1. Өзгелерден бойды аулақ салып дараланушылық. 2. #саяси. Тұйықталып отырушылық, сыртқы әсерден қорғанып, жабық болушылық, тұйықталып қалушылық. 3. саяси әлеум. Жатсынушылық, өзін бөлек ұстаушылық, жалпымен қабылданған жүйе, ұстанымдарды мүлде қабылдамау, олардан бойын аулақ ұстаушылық.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий