Толковый словарь казахского языка: Күйдір>
КҮЙДІМ-ПІСТІМ #сын есім. сөйлеу. Жоқ нәрсеге күйіппісетін, мазасыз.
КҮЙДІР = #етістік. 1. Жағу, жандыру, өртеу. 2. Бір нәрсені шамадан тыс жандырып жіберу, отқа көп ұстау. 3. #техникалық. Түрлі материалдарға қажетті қасиеттер (мыс., қаттылық, беріктік) берілуі үшін немесе оларды зиянды қоспалардан арылту үшін жоғары температурада қыздырып, шынықтыру; арнайы пештерде белгілі бір нәрселерді өңдеуден өткізу, бабына жеткізу. 4. Денені қарып, зақым ету. 5. Қару; қыздыру. 6. #ауыспалы мағына. Нақақ кінәлау, жазғыру, айып тағу. 7. #ауыспалы мағына. Бір нәрсені өз бағасынан төмен бағамен сату, зиян шегу. 8. #ауыспалы мағына. Жанына тиіп ыза қылу, шымбайына батыру, ашындыру. 9. #ауыспалы мағына. Қызықтырып, қызғаныш тудыру. 10. #ауыспалы мағына. Өңменінен өткізе қарау; қадала қарау. 11. #ауыспалы мағына. Жандүниені алаулату, өртеу.
КҮЙДІРГІ #зат есім. 1. #медициналық. Денені қатты күйдіріпжандырып шығатын, адамға ауру малдан жұғатын іріңді жара. 2. #ауыспалы мағына. Жанды жегідей жейтін ауыр қайғы, өкініш. Күйдіргі мінез. Аяқ астынан ашуланып, мазаны алатын мінез. Күйдіргі ой. Жанға батар ауыр ой. Күйдіргі сөз. Жанға ауыр тиетін ащы сөз.
КҮЙДІРГІДЕЙ #сын есім. Күйдіргі сияқты, ауыр.
КҮЙДІРГІШ #сын есім. 1. Тиген жеріне зақым келтіріп, күйдіретін. 2. Сәл қарып, залалсыздандыратын. // х и м. Құра мында металға алмаса алатын сутектің бір немесе бірнеше атомы бар химиялық қосылыс, қышқыл. 3. #ауыспалы мағына. Ащы, улы тілді (адам).
КҮЙДІРТ = #етістік. Кінәлату, жазғырту.
КҮЙДІРУ деген КҮЙДІРУШІ #зат есім. Негізгі кәсібі белгілі бір нәрсені күйдірумен, өртеумен, балқытумен байланысты адам.
КҮЙДІРІЛ = #етістік. Жоғары температурада қыздырылып, шынықтырылу; өңдеуден өткізілу. Күйдірілген сүйек. Жануарлар сүйегін өртегенде алынатын қара түсті зат.
КҮЙДІРІС = #етістік. Жойысу, құртысу.
ҰШТЫ-КҮЙДІ #үстеу. сөйлеу. Біржола, мүлдем, ізтүзсіз.
КҮЙДІР = #етістік. 1. Жағу, жандыру, өртеу. 2. Бір нәрсені шамадан тыс жандырып жіберу, отқа көп ұстау. 3. #техникалық. Түрлі материалдарға қажетті қасиеттер (мыс., қаттылық, беріктік) берілуі үшін немесе оларды зиянды қоспалардан арылту үшін жоғары температурада қыздырып, шынықтыру; арнайы пештерде белгілі бір нәрселерді өңдеуден өткізу, бабына жеткізу. 4. Денені қарып, зақым ету. 5. Қару; қыздыру. 6. #ауыспалы мағына. Нақақ кінәлау, жазғыру, айып тағу. 7. #ауыспалы мағына. Бір нәрсені өз бағасынан төмен бағамен сату, зиян шегу. 8. #ауыспалы мағына. Жанына тиіп ыза қылу, шымбайына батыру, ашындыру. 9. #ауыспалы мағына. Қызықтырып, қызғаныш тудыру. 10. #ауыспалы мағына. Өңменінен өткізе қарау; қадала қарау. 11. #ауыспалы мағына. Жандүниені алаулату, өртеу.
КҮЙДІРГІ #зат есім. 1. #медициналық. Денені қатты күйдіріпжандырып шығатын, адамға ауру малдан жұғатын іріңді жара. 2. #ауыспалы мағына. Жанды жегідей жейтін ауыр қайғы, өкініш. Күйдіргі мінез. Аяқ астынан ашуланып, мазаны алатын мінез. Күйдіргі ой. Жанға батар ауыр ой. Күйдіргі сөз. Жанға ауыр тиетін ащы сөз.
КҮЙДІРГІДЕЙ #сын есім. Күйдіргі сияқты, ауыр.
КҮЙДІРГІШ #сын есім. 1. Тиген жеріне зақым келтіріп, күйдіретін. 2. Сәл қарып, залалсыздандыратын. // х и м. Құра мында металға алмаса алатын сутектің бір немесе бірнеше атомы бар химиялық қосылыс, қышқыл. 3. #ауыспалы мағына. Ащы, улы тілді (адам).
КҮЙДІРТ = #етістік. Кінәлату, жазғырту.
КҮЙДІРУ деген КҮЙДІРУШІ #зат есім. Негізгі кәсібі белгілі бір нәрсені күйдірумен, өртеумен, балқытумен байланысты адам.
КҮЙДІРІЛ = #етістік. Жоғары температурада қыздырылып, шынықтырылу; өңдеуден өткізілу. Күйдірілген сүйек. Жануарлар сүйегін өртегенде алынатын қара түсті зат.
КҮЙДІРІС = #етістік. Жойысу, құртысу.
ҰШТЫ-КҮЙДІ #үстеу. сөйлеу. Біржола, мүлдем, ізтүзсіз.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий