Толковый словарь

Толковый словарь казахского языка: Жандыр>

ЖАНДЫ 1#омоним #сын есім. 1. Жаны бар, тірі. // Тірі жан, адам. 2. #ауыспалы мағына. Мәнді, қажетті, маңызды. Жайдары жанды. Ашық, ақжарқын, ақкөңіл. Жанды басшылық. #жергілікті сөз. Әсерлі, ықпалды, тиімді басшылық. Жанды дауыс. Әншілердің әндi фонограммасыз орындауы. Жанды жер. а) Талма жер. ә) Көңіліне ауыр тиетін тұсы. Жанды көлеңке. Тұралап құр сүлдесі қалған адам. Жанды қабар. #жергілікті сөз. Жеделхат. Жанды қарға. Тірі жан, тірі пенде. Жанды қуыршақ. Қолынан еш нәрсе келмейтін қауқарсыз адам. Жанды мен жансызға арыз айтты. Бар дүниеге шағым етті. Жанды өлік. Әрекетсіз, меңіреу. Жанды сөз. Қисыны бар әңгіме, асыл уағыз. Жанды сүгірет.#көнерген сөз. Қойылым, шағын көрініс. Жарқын жанды. Ашық жүзді, жайдары мінезді.
ЖАНДЫ 2#омоним #сын есім. Адамы, жаны бар.
ЖАНДЫ-ЖАҚТЫ #сын есім. Көп ағайынды, жекжатжұрағатты, туғантуысы мол.
ЖАНДЫ-ЖАНСЫЗ #сын есім. Жанды мен жансыз, зат атаулы, күллі. Жанды-жансыз категория. #лингвистикалық. <ағыл. Аnіmасy-inаnіmасy>. Адамның қоршаған дүниені жанды және жансыз деп бөлуіне байланысты зат есімді екі шағын топқа бөлуіне негіз болып табылатын ұғым категориясы.
ЖАНДЫҚ #зат есім. жергілікті сөз. 1. Ұсақ мал, қой-ешкі. 2. Саулық қой.
ЖАНДЫЛЫҚ #зат есім. Жаны барлық, жаны болушылық.
ЖАНДЫР = #етістік. 1. От тұтату, отын жағу. 2. #ауыспалы мағына. Өртеу, күйдіру, шыдаттырмау, жалындату. Жақтың отын жандырды. Оңдырмай шарт еткізді. Жүректі жандырды. стиль. Көңілге қозғау салды, ғашық етті.
ЖАНДЫРҒЫШ #зат есім. Оталдырғыш, тұтандырғыш.
ЖАНДЫРМА #зат есім. жергілікті сөз. Майсыз қарып пісіретін жұқа нан.
ЖАНДЫРУ деген МАЛДЫ-ЖАНДЫ #сын есім. Малы да бар, үйіші, балашағасы да бар.