Толковый словарь казахского языка: Жама>

ЖАМАН-ЖАМАН #сын есім. Тым нашар, жайсыз, теріс.
ЖАМАУ-ЖАМАУ #сын есім. Тозығы, әбден жетіп жамалған, шоқпыт-шоқпыт.
АМАН-ЖАМАН #зат есім. #сөйлеу. Амандығы мен аман еместігi, екеуi де. Аманжаманын білдi. Аманесендігінен, қиындыққа ұшырағанынұшырамағанынан хабардар болды.
ЕЛ-ЖАМАҒАТ #зат есім. Ел-жұрт, туған-туыс, ағайын.
ЖАҚСЫ-ЖАМАН #сын есім. Жақсысы да, жаманы да аралас, ерқилы, ертүрлі, бері бар.
ЖАҚСЫ-ЖАМАНДЫҚ #зат есім. Жақсылығы мен жамандығы аралас.
ЖАҚСЫЛЫ-ЖАМАНДЫ #сын есім. Жақсысы да, жаманы да бар, ертүрлі.
ЖАҚЫН-ЖАМАҒАТ #зат есім. Ағайын-туыс.
ЖАЛҚАУ-ЖАМПОЗ #зат есім. Керенау, самарқау.
ЖАМ 1#омоним #зат есім. 1. #жергілікті сөз. Теңіздің терең, өзек жерлері. 2. Қазылған ор, шұңқыр. 3. Құрылған тұзақ; қақпан.
ЖАМ 2#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Табақ, ыдыс.
ЖАМ 3#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Қызылшаның жарамсыз қалдығы.
ЖАМ 4#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Ру, ата.
ЖАМ 5#омоним #есімдік. Барлық, бүкіл, күллі, тәмам.
ЖАМ 6#омоним: жам жол. Қыр үстіндегі жалғыз аяқ жол.
ЖАМА = #етістік. 1. Бір заттың жыртылған, тозған жеріне өзі түстес нәрсе салып бүтіндеу, тігу. 2. #ауыспалы мағына. Дұрыстап қалпына келтіру, түзеу. 3. #ауыспалы мағына. Көбейтіп қосу, үстемелеу. 4. #ауыспалы мағына. Халық тың басын құрау, біріктіру.
ЖАМАҒАЙЫН #зат есім. Туыстық жағынан онша жақын емес, алыс ағайын, аталас ағайын-жұрт.
ЖАМАҒАТ [ #араб тілі. ] #зат есім. 1. #діни. Жиналған топ, халық, жұрт. 2. Жұбай, зайып, әйел. 3. Жұрағат, жақыны.
ЖАМАЙ #зат есім. #көнерген сөз. Жамағат, жиналған жұрт.
ЖАМАЛ [ #араб тілі. ] #зат есім. 1. Келбет, жүз, өң. 2. Көрік, сұлулық, көркемдік. Жамалы көркейді. Ажары артты, сұлуланды. Жамалына көз алмасты. Ажарына, жүз, көркіне көз сүрінді.
ЖАМАЛДАТ #зат есім. жергілікті сөз. Түйе мен жылқыда болатын ауру.
ЖАМАЛДАТҚЫР = #етістік. #қарғыс сөз. Жамалдат ауруына шалдыққыр, жамалдат тигір.
ЖАМАН #сын есім. 1. Ескі, тозығы жеткен. 2. #ауыспалы мағына. Ақымақ, ессіз. // Адамшылығы жоқ, жаман адам. 3. Жағымсыз, ұнамсыз. 4. Жайсыз,
ЖАМАНАТ #зат есім. 1. Өлім-жітім болғанда, кенеттен жау тигенде немесе кездейсоқ жағдайға ұшырағанда айтылатын суық хабар. 2. Өсек-аяң, өтірік, жалған сөз. Жаманатқа қалдырды. Ұятқа, ыңғайсыз жағдайға душар етті, жаман сөзге іліктірді. Жаманатқа тақты. Өсекке, айыпқа таңды. Жаманатты болды. Ұятқа қалды, абыройсыздыққа ұшырады, жек көрінішті болды. Жаманаты шықты [ шығарды ]. Жаман қылығы әйгілі болды.
ЖАМАНДА = #етістік. 1. Біреуді сыртынан сөз қылу, өсек айту. 2. Жаман деп айту, даттау. 3. Мінін айту, мінеу, сынау.
ЖАМАНДАЙ #сын есім. Жаман тәрізді, нашар адамдай.
ЖАМАНДАЛ = #етістік. Сырттан сөзге таңылу, датталу.
ЖАМАНДАЛУ деген ЖАМАНДАС = #етістік. 1. Біреудің сыртынан айтылған ғайбатқа, өсекке қосылу. 2. #ауыспалы мағына. Ренжісу, өкпелесу, өштесу.
ЖАМАНДАСУ деген ЖАМАНДАТ #зат есім. в #етістік. <лат. аnthrаx> Жылқыда жалқаяқ түрінде болатын аса жұқпалы, ісікті ауру, сібір жарасы.
ЖАМАНДАТ 1#омоним = #етістік. Артық сөзге іліктіру, қостыру, өсекке қалдыру, даттау.
ЖАМАНДАТ 2#омоним = #етістік. Жамандат ауруымен ауыру.
ЖАМАНДАТҚЫЗ = #етістік. Біреуді сыртынан әдейі сөзге іліктіру, өсекке таңғызу.
ЖАМАНДАТҚЫЗУ деген ЖАМАНДАТҚЫР #зат есім. Жылқы малында болатын ауру, кесел.
ЖАМАНДАТҚЫР = #етістік. #қарғыс сөз. Жамандат ауруына шалыққыр, жамандат тигір.
ЖАМАНДАТТЫР = #етістік. Өсекаяңға таңғыздыру.
ЖАМАНДАТТЫРУ деген ЖАМАНДАТУ 1#омоним деген ЖАМАНДАТУ 2#омоним деген ЖАМАНДАУ деген ЖАМАНДАУШЫ #зат есім. Қарсы пікір айтушы, ғайбаттаушы.
ЖАМАНДЫ-ЖАҚСЫЛЫ #сын есім. Жаманы бар, жақсысы бар, жақсылы-жаманды.
ЖАМАНДЫҚ #зат есім. 1. Жайсыз оқиға, суық хабар, кесір. 2. Жағымсыз іс, жағымсыз қимыл-әрекет.
ЖАМАНДЫҚСЫЗ #сын есім. Жамандығы жоқ, адал ниетті.
ЖАМАН-ЖАҚСЫ #сын есім. Жаманы мен жақсысы, ащы мен тұщысы аралас. Жаман-жақсы болса да. Жақсы-жаман болса да, қандай болса да.
ЖАМАН-ЖАСЫҚ #сын есім. Нашар, ынжық, жақсы емес.
ЖАМАН-ЖӘУТІК #сын есім. 1. Ескі-құсқы, #көнерген сөз. 2. Арық-тұрақ, нашар. 3. #ауыспалы мағына. Нашар, төменгі топ.
ЖАМАН-ЖҰМАН #сын есім. 1. Ескі, #көнерген сөз. 2. #ауыспалы мағына. Әлсіз, ынжық, нашар.
ЖАМАН-ЖҰТЫҚ #сын есім. Ескірген, тозығы жеткен. // #жергілікті сөз. Жаман-жәутік, нашар мал.
ЖАМАНСАРЫ #зат есім. #зоологиялық. <лат. buteo buteo> Сұңқар тәрізділер отрядының қаршыға тұқымдастарына жататын жыртқыш құстардың бір өкілі.
ЖАМАНСЫН = #етістік. Жаман деп санау, #менсінбеу.
ЖАМАНШЫЛЫҚ #зат есім. 1. Жаман ниет, арамдық. 2. Өмірдің ащытұщысы, қиындық. Жаманшылық шақыра келді. Бәрі бітті, құрыды деп алдынала байбалам сала келді. Жаманшылық шақырма. Жаман ой ойлама, қара ниет білдірме.
ЖАМАП-ЖАСҚА = #етістік. 1. Тозығы жеткен затты жөндеп тігу, жамау салып бүтіндеу. 2. Қираған, сынған заттарды бүтіндеп жөндеу, түзетіп ұқсату.
ЖАМАП-ЖАСҚАУ деген ЖАМАС = #етістік. Жыртылған киімді бүтіндеуге көмектесу, жамау салысу.
ЖАМАСТЫР = #етістік. 1. Ескі нәрсеге жамау салып, бүтіндеп қою, жамап-жасқау. 2. #ауыспалы мағына. Бірлікке шақыру, татуластыру.
ЖАМАСТЫРУ деген ЖАМАСУ деген ЖАМАТ = #етістік. 1. Жыртық нәрсені бүтіндету, тіктіру. 2. #ауыспалы мағына. Көңілін аулау, жұбату.
ЖАМАТТЫР = #етістік. Ескіқұсқыларды бүтіндеттіру.
ЖАМАТТЫРУ деген ЖАМАТУ деген ЖАМАУ 1#омоним #зат есім. 1. Жыртылған киімді бүтіндеу үшін салынатын өзі түстес материал. 2. #ауыспалы мағына. #поэтикалық. Мағынасыз суреттеу, әлсіз әсерлеу, өңдеу, шығармашылық қоспалар. Жамау салу. #информатикалық. <ағыл. pаtсhіng> Объектілік модульдерде немесе құрастырылған программаларды қайталама аударусыз немесе қайталама құрастырусыз өзгерістер енгізіп түзету. Жамау түсті. Жамау салды, жамады.
ЖАМАУ 2#омоним #сын есім. Ескі, әбден тозған, жамауы бар деген мағынада.
ЖАМАУ 3#омоним деген ЖАМАУДАЙ #сын есім. Жамау сияқты, жамау секілденген.
ЖАМАУ-ЖАСҚАУ #зат есім. 1. Бүтіндеп тіккен жер, құрау. 2. #ауыспалы мағына. Құрама, жарамсыз, қажетсіз.
ЖАМАУ-ЖАСҚАУЛЫ #сын есім. Жамау-жасқау түскен, ескіріп тозған.
ЖАМАУ-ЖАСҚАУЛЫҚ #сын есім. Жамапжасқауға лайықты, жарайтын.
ЖАМАУ-ЖАСҚАУСЫЗ #сын есім. 1. Жамалмаған, жамау түспеген. 2. #ауыспалы мағына. Ешбір боямасыз, жалған қоспасыз.
ЖАМАУҚАТ #зат есім. жергілікті сөз. Дала жемісі, жидек.
ЖАМАУЛА = #етістік. #сөйлеу. Жамап-жасқау, ескіні бүтіндеу.
ЖАМАУЛАУ деген ЖАМАУЛЫ #сын есім. Жамауы бар, жамау түскен.
ЖАМАУЛЫҚ #зат есім. Киімді бүтіндеуге жамау боларлық ескі-құсқы киім-кешек.
ЖАМАУСЫЗ #сын есім. Жамау түспеген, жамауы жоқ.
ЖАМАУШЫ #зат есім. Ескіқұсқыны бүтіндеп жамайтын адам.
ЖАМБАЙЛА = #етістік. Жанамалап жанасып қасына жақындай түсу.
ЖАМБАЙЛАУ деген ЖАМБАҚЫ #зат есім. жергілікті сөз. Ұры, қарақшы.
ЖАМБАР #зат есім. жергілікті сөз. Жақын туыс. Жамбар тартты. #жергілікті сөз. Жақын тартты, туыс көрді.
ЖАМБАРЛА = #етістік. #сөйлеу. Жанамала.
ЖАМБАРЛАС #сын есім. Жақын тартатын, таныс.
ЖАМБАРЛАС = #етістік. #жергілікті сөз. Жарамсақтану.
ЖАМБАРЛАСУ деген ЖАМБАС #зат есім. 1. #анатомиялық. <лат. pelvіs> Жанжануарлардың бөксе жағындағы жерде ортан жілікпен жалғасқан сан сүйегінің бір бөлігі. 2. э т н. Сыйлы қонаққа ас бергенде салынатын мүше. 3. Бөксенің екі жақ жаны. Жамбас астауы. #анатомиялық. <лат. gаrum pel-vіs> Жамбас сүйектерінің, сегізкөз, құйымшақ омыртқаларының тұйықталып қосылған жері. Жамбас белдеуі. #анатомиялық. <лат. cіngulum membri pelvіni> Бірбірімен шеміршекті жамбас шегі арқылы байланысып, жамбас атауын жасайтын жамбас сүйектері. Жамбасқа салу. #спорт. Күрес ойынының әдісі. Жамбас сүйегі. а н ат. <лат. оs cоxаe> Жануарлардың артқы жамбас белдеуінің қаңқасы. Жамбасы жерге тигенше. Өле-өлгенше, ақырғы демі біткенше. Жамбасы жерге тиді. а) Күресте жығылды, жеңіліп қалды. ә) Өлген адамды жерледі, қойды. б) Өлді, дүние салды. Жамбасы [ жауырыны ] жерге тимеген. Күшті, біреуден жығылып көрмеген (балуан туралы айтылады). Жамбасына алтын жамбы салып жатқандай. Молшылыққа кенелу. Жамбасына аяздай батты. Жанға батты, қинады. Жамбасына мұз батқандай. Өте қолайсыз, жайсыз, тым ыңғайсыз жағдайда қалғандай. Жамбасының шұқырына салып сақ тады. Тыққыштап, көзден тасалап сақтады.
ЖАМБАСАҚЫ #зат есім. Жатқан орнына төленетін ақша.
ЖАМБАСБҮЙРЕК #зат есім. анатомиялық. <грек. metаnephrоs> Қағанақты омыртқалы жа нуарлардың жұп зәр шығару мүшесі.
ЖАМБАСҚАЛТА #зат есім. Киімнің сыртынан жамбасқа жақын тігілетін қалта.
ЖАМБАСҚҰРТ #зат есім. #зоологиялық. Шаяншалар тобына жататын ұсақ жәндік.
ЖАМБАССИПАР #зат есім. #этнографиялық. Қазақы салтдәстүрге байланысты қызға құда түскенде жасалатын ырым.
ЖАМБАСПҰЛ #зат есім. Жамбасақы.
ЖАМБАСТА = #етістік. Бір жақ қырынан қисаю, жантая жату.
ЖАМБАСТАС #сын есім. Көршілес, жақын.
ЖАМБАСТАТ = #етістік. Бір шетіне қисайта тастау, қою.
ЖАМБАСТАТУ деген ЖАМБАСТАУ деген ЖАМБАСТЫҚ #зат есім. Жамбас орналасқан жер, арт жақ.

© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий