Толковый словарь казахского языка: Жалман>

ЖАЛМАҢ-ЖАЛМАҢ #еліктеуіш сөз. Тынымсыз, дамылсыз жалмаңдап, ебедейсіз қозғалған қимылды бейнелейтін сөз. Жалмаң-жалмаң етті. Жалмаңдады, жалақтады, жалаң қақты.
АЛМАН-ЖАЛМАН #үстеу. жергілікті сөз. Жалма-жан.
ЖАЙПАП-ЖАЛМА = #етістік. Сыпырып-сиыру, тып-типыл ету, жоқ қылу.
ЖАЛАП-ЖАЛМА = #етістік. Түк қоймай сыпырып-сиыру, ештеңе қалдырмау.
ЖАЛАП-ЖАЛМАУ деген ЖАЛМА = #етістік. 1. Түк қалдырмай жеу. 2. Дым қалдырмау, жайпау. 3. #ауыспалы мағына. Жоқ қылу, құрту.
ЖАЛМА-ЖАН #үстеу. Лезде, дереу, тез.
ЖАЛМАН 1#омоним #зат есім. 1. Сортаң жерлерде мекендейтін түгі қалың арқа жүні ақшыл сарғыш тышқан. 2. #зоологиялық. <лат. selevіnіa betbаkdаlen-sіs> Кеміргіштер отрядының қалқанқұлақтар тұқымдасына жататын, сортаң жерлерде мекендейтін дөңгелектеу келген үлкен құлақ қалқаны бар тышқан.
ЖАЛМАН 2#омоним #зат есім. в #етістік. #сөйлеу. Жалмаң.
ЖАЛМАН 3#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Қанжардың басы.
ЖАЛМАН 4#омоним #зат есім. Қармаққа түскен балық шығып кетпеу үшін қайырып жасалған қармақ ұшындағы ілмек.
ЖАЛМАН = #етістік. Жалмаңдау, жалмаң қағу.
ЖАЛМАНАҚ #зат есім. #өсімдік. Суық аймақта өсетін шөптесін өсімдік.
ЖАЛМАНДЫ #сын есім. Жалманы бар, жалман шығарылған.
ЖАЛМАНҚҰЛАҚ #зат есім. #өсімдік. Сортаңды, тұзды жерлерге шығатын, биіктігі 1550 смдей, көпжылдық шөп; көкпектің бір түрі.
ЖАЛМАНУ деген ЖАЛМАҢ 1#омоним #зат есім. в #етістік. Шайнаған шөбі жұтылмай қалатын мал (жылқы) ауруы.
ЖАЛМАҢ 2#омоним #сын есім. Ауыздықпен алысқан, жалақтаған. Жалмаң қақты. а) Ауыздықпен алысты, ырыққа көнбеді. е) Жалмаң қақты, аш көзденді.
ЖАЛМАҢДА = #етістік. 1. Аузы-аузына тимей, жалақтау, ашқарақтану. 2. #ауыспалы мағына. Қанағат қылмау, жалмаң-жалмаң ету, нысапсыздану.
ЖАЛМАҢДАТ = #етістік. Жалмаң-жалмаң еткізу.
ЖАЛМАҢҚҰЛАҚ #зат есім. #өсімдік. <лат. аtrіplex verruсоsa> Майда жапырақты, сортаңды жерде өсетін демі ащы шөп.
ЖАЛМАС = #етістік. Қарпысу.
ЖАЛМАТ = #етістік. Жұтқызу, жұтату, құрту.
ЖАЛМАТУ деген ЖАЛМАУ деген ЖАЛМАУШЫ #зат есім. Құртушы, жоюшы.
ЖАЛМАУЫЗ #зат есім. 1. #мифологиялық. Ертегілерде кездесетін қас күш, тажал әйел бейнесі. 2. #ауыспалы мағына. Қомағай, мешкей адам. 3. #ауыспалы мағына. Қанағатсыз, обыр, аш көз кісі. Жалмауыз кемпір. #мифологиялық. Қарға тұмсық, қолаяғының тырнақтары сояудай, кейде жеті басты, адам қанын соратын қорқынышты кейіпкер ретінде суреттелетін қазақ ертегілеріндегі жағымсыз бейне.
ЖАЛМАУЫЗДАЙ #сын есім. Жалмауыз терізді, жалмауыз сияқты.
ЖАЛМАУЫЗДАН = #етістік. Қомағайлану, ашқарақтану, мешкейлену.
ЖАЛМАУЫЗДАНУЖ алмауызданетістігінің қимыл атауы.
ЖАЛМАУЫЗДЫҚ #зат есім. 1. Қомағайлық, ашқарақтық. 2. Қараниеттілік, жауыздық.
ЖАЛМАУЫҚ 1#омоним #сын есім. Тойымсыз, ашқарақ, жалмағыш.
ЖАЛМАУЫҚ 2#омоним #зат есім. #өсімдік. Арамсояу.

© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий