Толковый словарь казахского языка: Жада>
БҮРКЕМЕ-ЖАД #зат есім. #информатикалық. <ағыл. сасһе memоry> Жедел жад пен орталық процессор регистрлерінің арасындағы буферлік міндетін атқаратын аса жедел (аралық) жад.
ЖАД 1#омоним [ ир. ] #зат есім. Адам баласына тен ой, ес, қапер. Жад етті [ қылды ]. Құлшылық етті, сиынды. Жад ету [ қылу ]. Құдайды, пірлерді құлшылық етіп есіне алу. Жады берік. Сақ, есі мықты. Жадына алды. Еске түсірді, ойлады. Жадынан көтерілді. #жергілікті сөз. Ұмытты, есінен шықты. Жадынан шықты. Естен шықты, ұмыт болды. Жадына сақтады [ ұялатты ]. Есте тұтты, ұмытпады. Жадына тоқыды. Ұғыпбіліп, есте тұтты. Жадына тұтты [ түйді ]. Есінен шығармай, ойында сақтады, ұмытпастай ұғып алды. Жадына түсірді. Есіне алды, көз алдына келтірді. Жадында жоқ. Ойында болмады, есінен шығып кетті. Жадында қалды. Ойдан кетпеді, естен шықпады, есте қалды. Жадында ұстады. Ойдан шығармады, есте тұтты. Жады тозған. Миы шаршаған, ұмытшақ болған.
ЖАД 2#омоним #зат есім. #информатикалық. <ағыл. memоry> 1. ЭЕМ-нің кодтық түрдегі ақпаратты жазуға, сақтауға жене қолданушыға беруге арналған бөлігі. 2. Ақпаратты тұрақты немесе уақытша сақтайтын орын. Жад аймағы. #информатикалық. <ағыл. stоrаge аrea> Меліметтердің бір немесе бірнеше үлестерін орналастыру үшін бөлінген жадтың адрестелетін элементтерінің тізбегі. Жад банкі. #информатикалық. <ағыл. memоry bаnk> Мультипроцессорлық режімде жұмыс істейтін компьютерлерде – негізгі жадтың бір меселеге бөлінетін ұяшықтарының жиынтығы. Жад блогы. #информатикалық. <ағыл. Stоr-аge blосk> Жад кілті теліне алатын негізгі жадтың үзілісіз аймағы. Жад диспетчері. #информатикалық. <ағыл. memоry mаnаger> а) Қатынас құруды басқаратын жене жедел жад адрестерін түрлендіретін құрылғы. е) Жүйедегі меселелер арасында жадты бөліптаратуды басқаратын программа. Жад картасы. #информатикалық. <ағыл. memоry mаp> а) Жүйелік жадтың ертүрлі аймақтарының қызметтік міндетін көрсететін сурет, листинг немесе кесте. е) Жад бөлігі қай программаны орналастыруға бөлінгенін көрсететін карта. Жадқа қатынау. #информатикалық. <ағыл. stоrаge асcess> а) Ақпаратты сақтау жене оқудың толық жүйесі. е) Жадтан оқуға, жазуға немесе меліметтер іздестіруге сұраныс жасау. Жад қорғанышы. #информатикалық. < #ағылшын тілі. memоry guаrd> Көппрограммалық өңдеу кезінде бір есептің меліметтерін басқа меселелердің бұзуынан сақтайтын аппараттық жене программалық құралдар жиынтығы. Жад сыйымдылығы. #информатикалық. < #ағылшын тілі. memоry саpаc-ity> Компьютердің сақтаушы құрылғысында бір мезгілде сақталатын меліметтің ең жоғарғы көлемі. Жад регистрі. #информатикалық. <ағыл. stоrаge reg-ister> Ақпаратты уақытша сақтауға арналған орын, тіркеуіш. Жадты басқару. #информатикалық. <ағыл. memоry mаnаgment> Жадты есепке алу жене оны программалар арасында тарату, оған қатынас құруды жасақтау жүйесі. Жадты бұғаттау. #информатикалық. <ағыл. memоry lосkоut> Жадтың шектеулі бөлігіне қатынас құруға тыйым салу. Жадты кеңейту тақшасы. #информатикалық. <ағыл. memоry expаnsіоn bоаrd> Компьютер жадыныңсыйымдылығын арттыруға арналған құрылғы. Жадты қорғау кілті. #информатикалық. <ағыл. stоrаge prоtec-tіоn key> Программаға бөлінген жад бөліктеріне телінетін жене жад блоктарына сейкес келетін код. Жадтың кілті. #информатикалық. Операциялық жүйенің жад бөлігіне тағайындап беретін кілті, коды. Жадтың шапшаңдылығы. #информатикалық. <ағыл. memоry speed> Ақпаратты шығарып оқуға, жазуға қажетті уақыт. Жадты тазалау. #информатикалық. <ағыл. gаrbаge cоlleсtіоn> Программамен пайдаланылмайтын жадтың блоктарын табу, жадты қайта үлестіру. Жад ұяшығы. #информатикалық. а) Жедел жадтың мелімет сақталатын ең кіші қарапайым арестеу бөлігі; е) Еxсel электорондық кестелерінің мелімет енгізілетін торлары.
ЖАДА cын. Ада (азайған, жоқ болған, кеміген).
ЖАДА = #етістік. 1. Еті жұқарып арықтау, жүдеу. 2. #ауыспалы мағына. Күйі кетіп арыпашу. 3. #ауыспалы мағына. Ауырып-сырқау. 4. #ауыспалы мағына. Жаны қиналу, мұңаю.
ЖАДАҒАЙ 1#омоним #зат есім. Астарсыз тігілетін жеңіл, жұқа шапан, сырт киім.
ЖАДАҒАЙ 2#омоним #сын есім. 1. Лыпасы жоқ жалаң, теп-тегіс, жайдақ. 2. Әншейін айтылған, құр, бос (сөз). 3. Тегістеу келген жайпақ, жалпақ. 4. #ауыспалы мағына. Жайдақ, ойы таяз, білгені аз. Жадағай арба [ шана ]. Үсті ашық, қорабы жоқ жайдақ арба (шана).
ЖАДАҒАЙ-ЖАЙДАҚ #сын есім. Жалаң күйде, ашық-шашық, ретсіз, қалай болса солай.
ЖАДАҒАЙДА #үстеу. Әншейінде, жайшылықта.
ЖАДАҒАЙЛА = #етістік. 1. Жайпақтап тегістеу, жайдақтау. 2. #ауыспалы мағына. Сөздің менін жұмсартып, жуыпшаю.
ЖАДАҒАЙЛАН = #етістік. Тегістеле біту, жайпақтала, жалпақтала келу.
ЖАДАҒАЙЛАНУ деген ЖАДАҒАЙЛАТ = #етістік. Сөздің, істің менін кетіріп, жайдақтатып жіберу.
ЖАДАҒАЙЛАТУ деген ЖАДАҒАЙЛАУ 1#омоним #сын есім. 1. Тегістеу, жайдақтау, үстіртіндеу. 2. #ауыспалы мағына. Мәнсіздеу, тояздау. 3. #ауыспалы мағына. Жайдақтау, жұмсақтау.
ЖАДАҒАЙЛАУ 2#омоним деген ЖАДАҒАЙЛЫҚ #зат есім. 1. Бірқалыпты жайдақтық. 2. #ауыспалы мағына. Жалаңдық.
ЖАДАЛ #зат есім. ескі #кітабистиль. Күрес, соғыс.
ЖАДАҢ #сын есім. сөйлеу. Жадау.
ЖАДАП-ЖҮДЕ = #етістік. Күйі кетіп шаршап-шалдығу, арыпашу; елсіреу.
ЖАДАП-ЖҮДЕГЕН #сын есім. Күйсіз, сүреңсіз, сиқы кеткен.
ЖАДАП-ЖҮДЕУ деген ЖАДАУ 1#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Тоған, арық.
ЖАДАУ 2#омоним #сын есім. 1. Ет жұқарып арықтаған, азған, жүдеген. 2. Күйі кетіп азыптозған, елсіреген. 3. #ауыспалы мағына. Менсіз, ретсіз, ерсіз. Жадау иін, жұтаң жұрт. Жүдеу, елсіз, нашар топ. Жадау иін, жыртық өкпе. Жұпыны, жүдеу. Жадау тартты. Мұңайды, жаны жүдеді.
ЖАДАУ 3#омоним деген ЖАДАУ-ЖҮДЕУ #сын есім. Арыпашқан, азыптозған, жүдеген, жұпыны, сиқы кеткен.
ЖАДАУЛА = #етістік. Күйі кетіп жүдеу тарту; елсіреу.
ЖАДАУЛАН = #етістік. Көңілі жүдеу тарту, жасу.
ЖАДАУЛАНУ деген ЖАДАУЛАТ = #етістік. Көңілін жасыту.
ЖАДАУЛАТУ деген ЖАДАУЛАУ #сын есім. 1. Жүдеулеу келген, арықтау. 2. Қоңторғайлау, жұтаңдау, елсіздеу.
ЖАДАУЛЫ #сын есім. Әбден тозған, ескірген.
ЖАДАУЛЫҚ #зат есім. 1. Ет жұқарып арығандық, арықтық. 2. Күйі кеткендік, жүдегендік, қажығандық.
ЖАДАУРА = #етістік. Көңілін аулау, жалпылдау.
ЖАДД #сын есім. ескі #кітабистиль. Ұлы, керемет.
ЖАДЕИТ #зат есім. #кен ісі. <франц. jаdeіte> Силикаттар класындағы пироксендер тобына жататын минерал.
ЖАДЕИТИТ #зат есім. геологиялық. Бітімі шомбал, таңдақты, құрылымы гранобластық жадеиттен тұратын мономинералды таужыныс.
ЖАДИД [ #араб тілі. ] #зат есім. #сөйлеу. Жәдид (түркі тілдері үшін жеңілдетіп алынған қадимнен кейінгі араб жазу жүйесі).
ЖАДИДШІЛДІК #сын есім. сөйлеу. Жедидшілдік.
ЖАДИЯР #зат есім. ескі #кітабистиль. Хабаршы.
ЖАДНАМА 1#омоним [ ир. ] #зат есім. Естелік.
ЖАДНАМА 2#омоним #зат есім. жаңасөз. Бір нәрсені ескерту және жасау туралы қысқа ереженұсқау жазылған кішкене парақша.
ЖАДСЫЗ жадсыз автомат. #информатикалық. Жалғыз ғана ішкі қалыпкүйі бар абстракті автомат, көп мендік логиканың функциясы.
ЖАДУ 1#омоним #зат есім. #сөйлеу. Жады.
ЖАДУ 2#омоним #сын есім. 1. #сөйлеу. Сиқырлы. 2. ескі #кітабистиль. Залым, сұрқия.
ЖАДУАЛ #зат есім. жергілікті сөз. Бір нерсе жөнін жүйелі кестелермен көрсететін мағлұмат (кесте).
ЖАДУЛАН = #етістік. Қаһарлану, арқалану.
ЖАДУЛЫҚ #зат есім. ескі #кітабистиль. Сиқыршылық.
ЖАДЫ 1#омоним [ ир. ] #зат есім. 1. Ескі наным бойынша, сиқырлы күштің біреуге ынтықтыруынан болатын сырқат. 3. #ауыспалы мағына. Бір нерсенің құпия сыры, сиқыры.
ЖАДЫ 2#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Жазы, қом.
ЖАДЫАҒАШ #зат есім. жергілікті сөз. Қом ағаш, жазы.
ЖАДЫБАС #зат есім. Басы айналған, дуаланған кісі, басқа біреу дуалаған адам.
ЖАДЫБАСТЫҚ #зат есім. Дуаланғандық, оқытылғандық, сиқырдың әсеріне шалдыққандық.
ЖАДЫГЕР 1#омоним [ ир. ] #зат есім. Ескерткіш, мұра, белгі.
ЖАДЫГЕР 2#омоним #зат есім. Жадына сақтағыш, ұмытпайтын адам.
ЖАДЫГӨЙ #сын есім. Сиқырлапдуалап, алдапарбайтын сиқыршы.
ЖАДЫГӨЙЛЕ = #етістік. Көз байлап, алдап-арбау.
ЖАДЫГӨЙЛЕН = #етістік. Қуақылану, алдамсақтану.
ЖАДЫГӨЙЛЕНУ деген ЖАДЫГӨЙЛІК #зат есім. Алдапарбаушылық, сиқырлық.
ЖАДЫГӨЙСУ деген ЖАДЫГӨЙСІ = #етістік. Алдапарбаушы, сиқыршы болғансу.
ЖАДЫГӨЙСІН = #етістік. Жадыгөйлікке салынғансу, алдапарбағансу.
ЖАДЫГӨЙСІНУ деген ЖАДЫГӨЙШЕ #үстеу. Жадыгөйге ұқсап, жадыгөй терізденіп.
ЖАДЫҒАТ #зат есім. Түрлі құрылысқа қажетті шикізат, жабдық.
ЖАДЫЛА = #етістік. Бас айналдырып сиқырлау, арбап дуалау. Жадылап алғандай. Сиқырлап, арбағандай.
ЖАДЫЛАН = #етістік. Дуалану, оқытылу, арбауға түсу.
ЖАДЫЛАУ деген ЖАДЫЛЫ #сын есім. жергілікті сөз. Жазылы, қомды.
ЖАДЫЛЫҚ #зат есім. Адамды дуалап, арбайтын сиқырлық.
ЖАДЫРА #зат есім. жергілікті сөз. Балық аулайтын аудың торы.
ЖАДЫРА = #етістік. 1. Жаймашуақтанып, көңілдену, жайнау. 2. #ауыспалы мағына. Шат-шадыман болу, жайраңдап масайрау. Жадырап сала берді. Көңілі көтерілді, қуанды.
ЖАДЫРАҢҚЫ #сын есім. 1. Жайма-шуақ. 2. Жайдарыжарқын. 3. #ауыспалы мағына. Көңілкүйі көтеріңкі, шат-шадыман.
ЖАДЫРАҢҚЫЛЫҚ #зат есім. 1. Жанға жайлыжайма шуақтылық. 2. #ауыспалы мағына. Көңілкүйі көтеріңкілік, шатшадымандылық.
ЖАДЫРАҢҚЫРА = #етістік. Көңілкүйі көтеріліңкіреу, жайнаңдаңқырау.
ЖАДЫРАП-ЖАЙНА = #етістік. Көңілкүйі көтерілу, ашыла түсу.
ЖАДЫРАП-ЖАРҚЫРАП #үстеу. Шуақтанып, нұрын төге.
ЖАДЫРАС = #етістік. Көңілдері көтерілісіп, құлпырысып, жайнаңдасу, қуанысу.
ЖАДЫРАСУ деген ЖАДЫРАТ = #етістік. Тынысын кеңейтіп, көңілін көтеру, жүзін жайнатып, көңілқошын өсіру.
ЖАДЫРАТУ деген ЖАДЫРАУ 1#омоним #сын есім. Көңілді, көтеріңкі, шаттықты.
ЖАДЫРАУ 2#омоним деген ЖАДЫТАС #зат есім. Малдың өтінде шорланып қалған минералдық қатты зат.
ЖАДЫСЫЗ #сын есім. Жады жоқ, ессіз.
ЖАДЫСЫЗДЫҚ #зат есім. Ессіздік, жадыгөйлік.
ЖАДЫШЫ #зат есім. Жадытастың көмегімен жаңбыр жаудыра алатын қасиеті бар адам.
ЖАП-ЖАДАҒАЙ #сын есім. Теп-тегіс, жап-жазық.
ЖАТ-ЖАДАҒАЙ #сын есім. Жеке-дара, бөлек-бөлек.
ЖҮДЕП-ЖАДАП #үстеу. Арыпашып, азыптозып.
ЖҮДЕУ-ЖАДАУ #сын есім. Жүдеген, нашар.
ЖҮДЕУ-ЖАДАУЛЫҚ #зат есім. Азыптозғандық, нашарлағандық.
КЭШ-ЖАДЫ #зат есім. #информатикалық. Аралық нәтижелердi және жиi қолданылатын мәліметтердi уақытша сақтайтын компьютердің жедел жадысы.
ФЛЕШ-ЖАД #зат есім. #информатикалық. <ағыл. flаsh memоry> Электрлік жолмен жазылған мәліметтерді есте сақтай алатын микросұлба (чип) түрінде жасалған жад түрі.
ЖАД 1#омоним [ ир. ] #зат есім. Адам баласына тен ой, ес, қапер. Жад етті [ қылды ]. Құлшылық етті, сиынды. Жад ету [ қылу ]. Құдайды, пірлерді құлшылық етіп есіне алу. Жады берік. Сақ, есі мықты. Жадына алды. Еске түсірді, ойлады. Жадынан көтерілді. #жергілікті сөз. Ұмытты, есінен шықты. Жадынан шықты. Естен шықты, ұмыт болды. Жадына сақтады [ ұялатты ]. Есте тұтты, ұмытпады. Жадына тоқыды. Ұғыпбіліп, есте тұтты. Жадына тұтты [ түйді ]. Есінен шығармай, ойында сақтады, ұмытпастай ұғып алды. Жадына түсірді. Есіне алды, көз алдына келтірді. Жадында жоқ. Ойында болмады, есінен шығып кетті. Жадында қалды. Ойдан кетпеді, естен шықпады, есте қалды. Жадында ұстады. Ойдан шығармады, есте тұтты. Жады тозған. Миы шаршаған, ұмытшақ болған.
ЖАД 2#омоним #зат есім. #информатикалық. <ағыл. memоry> 1. ЭЕМ-нің кодтық түрдегі ақпаратты жазуға, сақтауға жене қолданушыға беруге арналған бөлігі. 2. Ақпаратты тұрақты немесе уақытша сақтайтын орын. Жад аймағы. #информатикалық. <ағыл. stоrаge аrea> Меліметтердің бір немесе бірнеше үлестерін орналастыру үшін бөлінген жадтың адрестелетін элементтерінің тізбегі. Жад банкі. #информатикалық. <ағыл. memоry bаnk> Мультипроцессорлық режімде жұмыс істейтін компьютерлерде – негізгі жадтың бір меселеге бөлінетін ұяшықтарының жиынтығы. Жад блогы. #информатикалық. <ағыл. Stоr-аge blосk> Жад кілті теліне алатын негізгі жадтың үзілісіз аймағы. Жад диспетчері. #информатикалық. <ағыл. memоry mаnаger> а) Қатынас құруды басқаратын жене жедел жад адрестерін түрлендіретін құрылғы. е) Жүйедегі меселелер арасында жадты бөліптаратуды басқаратын программа. Жад картасы. #информатикалық. <ағыл. memоry mаp> а) Жүйелік жадтың ертүрлі аймақтарының қызметтік міндетін көрсететін сурет, листинг немесе кесте. е) Жад бөлігі қай программаны орналастыруға бөлінгенін көрсететін карта. Жадқа қатынау. #информатикалық. <ағыл. stоrаge асcess> а) Ақпаратты сақтау жене оқудың толық жүйесі. е) Жадтан оқуға, жазуға немесе меліметтер іздестіруге сұраныс жасау. Жад қорғанышы. #информатикалық. < #ағылшын тілі. memоry guаrd> Көппрограммалық өңдеу кезінде бір есептің меліметтерін басқа меселелердің бұзуынан сақтайтын аппараттық жене программалық құралдар жиынтығы. Жад сыйымдылығы. #информатикалық. < #ағылшын тілі. memоry саpаc-ity> Компьютердің сақтаушы құрылғысында бір мезгілде сақталатын меліметтің ең жоғарғы көлемі. Жад регистрі. #информатикалық. <ағыл. stоrаge reg-ister> Ақпаратты уақытша сақтауға арналған орын, тіркеуіш. Жадты басқару. #информатикалық. <ағыл. memоry mаnаgment> Жадты есепке алу жене оны программалар арасында тарату, оған қатынас құруды жасақтау жүйесі. Жадты бұғаттау. #информатикалық. <ағыл. memоry lосkоut> Жадтың шектеулі бөлігіне қатынас құруға тыйым салу. Жадты кеңейту тақшасы. #информатикалық. <ағыл. memоry expаnsіоn bоаrd> Компьютер жадыныңсыйымдылығын арттыруға арналған құрылғы. Жадты қорғау кілті. #информатикалық. <ағыл. stоrаge prоtec-tіоn key> Программаға бөлінген жад бөліктеріне телінетін жене жад блоктарына сейкес келетін код. Жадтың кілті. #информатикалық. Операциялық жүйенің жад бөлігіне тағайындап беретін кілті, коды. Жадтың шапшаңдылығы. #информатикалық. <ағыл. memоry speed> Ақпаратты шығарып оқуға, жазуға қажетті уақыт. Жадты тазалау. #информатикалық. <ағыл. gаrbаge cоlleсtіоn> Программамен пайдаланылмайтын жадтың блоктарын табу, жадты қайта үлестіру. Жад ұяшығы. #информатикалық. а) Жедел жадтың мелімет сақталатын ең кіші қарапайым арестеу бөлігі; е) Еxсel электорондық кестелерінің мелімет енгізілетін торлары.
ЖАДА cын. Ада (азайған, жоқ болған, кеміген).
ЖАДА = #етістік. 1. Еті жұқарып арықтау, жүдеу. 2. #ауыспалы мағына. Күйі кетіп арыпашу. 3. #ауыспалы мағына. Ауырып-сырқау. 4. #ауыспалы мағына. Жаны қиналу, мұңаю.
ЖАДАҒАЙ 1#омоним #зат есім. Астарсыз тігілетін жеңіл, жұқа шапан, сырт киім.
ЖАДАҒАЙ 2#омоним #сын есім. 1. Лыпасы жоқ жалаң, теп-тегіс, жайдақ. 2. Әншейін айтылған, құр, бос (сөз). 3. Тегістеу келген жайпақ, жалпақ. 4. #ауыспалы мағына. Жайдақ, ойы таяз, білгені аз. Жадағай арба [ шана ]. Үсті ашық, қорабы жоқ жайдақ арба (шана).
ЖАДАҒАЙ-ЖАЙДАҚ #сын есім. Жалаң күйде, ашық-шашық, ретсіз, қалай болса солай.
ЖАДАҒАЙДА #үстеу. Әншейінде, жайшылықта.
ЖАДАҒАЙЛА = #етістік. 1. Жайпақтап тегістеу, жайдақтау. 2. #ауыспалы мағына. Сөздің менін жұмсартып, жуыпшаю.
ЖАДАҒАЙЛАН = #етістік. Тегістеле біту, жайпақтала, жалпақтала келу.
ЖАДАҒАЙЛАНУ деген ЖАДАҒАЙЛАТ = #етістік. Сөздің, істің менін кетіріп, жайдақтатып жіберу.
ЖАДАҒАЙЛАТУ деген ЖАДАҒАЙЛАУ 1#омоним #сын есім. 1. Тегістеу, жайдақтау, үстіртіндеу. 2. #ауыспалы мағына. Мәнсіздеу, тояздау. 3. #ауыспалы мағына. Жайдақтау, жұмсақтау.
ЖАДАҒАЙЛАУ 2#омоним деген ЖАДАҒАЙЛЫҚ #зат есім. 1. Бірқалыпты жайдақтық. 2. #ауыспалы мағына. Жалаңдық.
ЖАДАЛ #зат есім. ескі #кітабистиль. Күрес, соғыс.
ЖАДАҢ #сын есім. сөйлеу. Жадау.
ЖАДАП-ЖҮДЕ = #етістік. Күйі кетіп шаршап-шалдығу, арыпашу; елсіреу.
ЖАДАП-ЖҮДЕГЕН #сын есім. Күйсіз, сүреңсіз, сиқы кеткен.
ЖАДАП-ЖҮДЕУ деген ЖАДАУ 1#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Тоған, арық.
ЖАДАУ 2#омоним #сын есім. 1. Ет жұқарып арықтаған, азған, жүдеген. 2. Күйі кетіп азыптозған, елсіреген. 3. #ауыспалы мағына. Менсіз, ретсіз, ерсіз. Жадау иін, жұтаң жұрт. Жүдеу, елсіз, нашар топ. Жадау иін, жыртық өкпе. Жұпыны, жүдеу. Жадау тартты. Мұңайды, жаны жүдеді.
ЖАДАУ 3#омоним деген ЖАДАУ-ЖҮДЕУ #сын есім. Арыпашқан, азыптозған, жүдеген, жұпыны, сиқы кеткен.
ЖАДАУЛА = #етістік. Күйі кетіп жүдеу тарту; елсіреу.
ЖАДАУЛАН = #етістік. Көңілі жүдеу тарту, жасу.
ЖАДАУЛАНУ деген ЖАДАУЛАТ = #етістік. Көңілін жасыту.
ЖАДАУЛАТУ деген ЖАДАУЛАУ #сын есім. 1. Жүдеулеу келген, арықтау. 2. Қоңторғайлау, жұтаңдау, елсіздеу.
ЖАДАУЛЫ #сын есім. Әбден тозған, ескірген.
ЖАДАУЛЫҚ #зат есім. 1. Ет жұқарып арығандық, арықтық. 2. Күйі кеткендік, жүдегендік, қажығандық.
ЖАДАУРА = #етістік. Көңілін аулау, жалпылдау.
ЖАДД #сын есім. ескі #кітабистиль. Ұлы, керемет.
ЖАДЕИТ #зат есім. #кен ісі. <франц. jаdeіte> Силикаттар класындағы пироксендер тобына жататын минерал.
ЖАДЕИТИТ #зат есім. геологиялық. Бітімі шомбал, таңдақты, құрылымы гранобластық жадеиттен тұратын мономинералды таужыныс.
ЖАДИД [ #араб тілі. ] #зат есім. #сөйлеу. Жәдид (түркі тілдері үшін жеңілдетіп алынған қадимнен кейінгі араб жазу жүйесі).
ЖАДИДШІЛДІК #сын есім. сөйлеу. Жедидшілдік.
ЖАДИЯР #зат есім. ескі #кітабистиль. Хабаршы.
ЖАДНАМА 1#омоним [ ир. ] #зат есім. Естелік.
ЖАДНАМА 2#омоним #зат есім. жаңасөз. Бір нәрсені ескерту және жасау туралы қысқа ереженұсқау жазылған кішкене парақша.
ЖАДСЫЗ жадсыз автомат. #информатикалық. Жалғыз ғана ішкі қалыпкүйі бар абстракті автомат, көп мендік логиканың функциясы.
ЖАДУ 1#омоним #зат есім. #сөйлеу. Жады.
ЖАДУ 2#омоним #сын есім. 1. #сөйлеу. Сиқырлы. 2. ескі #кітабистиль. Залым, сұрқия.
ЖАДУАЛ #зат есім. жергілікті сөз. Бір нерсе жөнін жүйелі кестелермен көрсететін мағлұмат (кесте).
ЖАДУЛАН = #етістік. Қаһарлану, арқалану.
ЖАДУЛЫҚ #зат есім. ескі #кітабистиль. Сиқыршылық.
ЖАДЫ 1#омоним [ ир. ] #зат есім. 1. Ескі наным бойынша, сиқырлы күштің біреуге ынтықтыруынан болатын сырқат. 3. #ауыспалы мағына. Бір нерсенің құпия сыры, сиқыры.
ЖАДЫ 2#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Жазы, қом.
ЖАДЫАҒАШ #зат есім. жергілікті сөз. Қом ағаш, жазы.
ЖАДЫБАС #зат есім. Басы айналған, дуаланған кісі, басқа біреу дуалаған адам.
ЖАДЫБАСТЫҚ #зат есім. Дуаланғандық, оқытылғандық, сиқырдың әсеріне шалдыққандық.
ЖАДЫГЕР 1#омоним [ ир. ] #зат есім. Ескерткіш, мұра, белгі.
ЖАДЫГЕР 2#омоним #зат есім. Жадына сақтағыш, ұмытпайтын адам.
ЖАДЫГӨЙ #сын есім. Сиқырлапдуалап, алдапарбайтын сиқыршы.
ЖАДЫГӨЙЛЕ = #етістік. Көз байлап, алдап-арбау.
ЖАДЫГӨЙЛЕН = #етістік. Қуақылану, алдамсақтану.
ЖАДЫГӨЙЛЕНУ деген ЖАДЫГӨЙЛІК #зат есім. Алдапарбаушылық, сиқырлық.
ЖАДЫГӨЙСУ деген ЖАДЫГӨЙСІ = #етістік. Алдапарбаушы, сиқыршы болғансу.
ЖАДЫГӨЙСІН = #етістік. Жадыгөйлікке салынғансу, алдапарбағансу.
ЖАДЫГӨЙСІНУ деген ЖАДЫГӨЙШЕ #үстеу. Жадыгөйге ұқсап, жадыгөй терізденіп.
ЖАДЫҒАТ #зат есім. Түрлі құрылысқа қажетті шикізат, жабдық.
ЖАДЫЛА = #етістік. Бас айналдырып сиқырлау, арбап дуалау. Жадылап алғандай. Сиқырлап, арбағандай.
ЖАДЫЛАН = #етістік. Дуалану, оқытылу, арбауға түсу.
ЖАДЫЛАУ деген ЖАДЫЛЫ #сын есім. жергілікті сөз. Жазылы, қомды.
ЖАДЫЛЫҚ #зат есім. Адамды дуалап, арбайтын сиқырлық.
ЖАДЫРА #зат есім. жергілікті сөз. Балық аулайтын аудың торы.
ЖАДЫРА = #етістік. 1. Жаймашуақтанып, көңілдену, жайнау. 2. #ауыспалы мағына. Шат-шадыман болу, жайраңдап масайрау. Жадырап сала берді. Көңілі көтерілді, қуанды.
ЖАДЫРАҢҚЫ #сын есім. 1. Жайма-шуақ. 2. Жайдарыжарқын. 3. #ауыспалы мағына. Көңілкүйі көтеріңкі, шат-шадыман.
ЖАДЫРАҢҚЫЛЫҚ #зат есім. 1. Жанға жайлыжайма шуақтылық. 2. #ауыспалы мағына. Көңілкүйі көтеріңкілік, шатшадымандылық.
ЖАДЫРАҢҚЫРА = #етістік. Көңілкүйі көтеріліңкіреу, жайнаңдаңқырау.
ЖАДЫРАП-ЖАЙНА = #етістік. Көңілкүйі көтерілу, ашыла түсу.
ЖАДЫРАП-ЖАРҚЫРАП #үстеу. Шуақтанып, нұрын төге.
ЖАДЫРАС = #етістік. Көңілдері көтерілісіп, құлпырысып, жайнаңдасу, қуанысу.
ЖАДЫРАСУ деген ЖАДЫРАТ = #етістік. Тынысын кеңейтіп, көңілін көтеру, жүзін жайнатып, көңілқошын өсіру.
ЖАДЫРАТУ деген ЖАДЫРАУ 1#омоним #сын есім. Көңілді, көтеріңкі, шаттықты.
ЖАДЫРАУ 2#омоним деген ЖАДЫТАС #зат есім. Малдың өтінде шорланып қалған минералдық қатты зат.
ЖАДЫСЫЗ #сын есім. Жады жоқ, ессіз.
ЖАДЫСЫЗДЫҚ #зат есім. Ессіздік, жадыгөйлік.
ЖАДЫШЫ #зат есім. Жадытастың көмегімен жаңбыр жаудыра алатын қасиеті бар адам.
ЖАП-ЖАДАҒАЙ #сын есім. Теп-тегіс, жап-жазық.
ЖАТ-ЖАДАҒАЙ #сын есім. Жеке-дара, бөлек-бөлек.
ЖҮДЕП-ЖАДАП #үстеу. Арыпашып, азыптозып.
ЖҮДЕУ-ЖАДАУ #сын есім. Жүдеген, нашар.
ЖҮДЕУ-ЖАДАУЛЫҚ #зат есім. Азыптозғандық, нашарлағандық.
КЭШ-ЖАДЫ #зат есім. #информатикалық. Аралық нәтижелердi және жиi қолданылатын мәліметтердi уақытша сақтайтын компьютердің жедел жадысы.
ФЛЕШ-ЖАД #зат есім. #информатикалық. <ағыл. flаsh memоry> Электрлік жолмен жазылған мәліметтерді есте сақтай алатын микросұлба (чип) түрінде жасалған жад түрі.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий