Толковый словарь казахского языка: Есір>
ЕСІК-ЕСІК : есік-есік болды. #жергілікті сөз. Алды-алдына бытырап бөлінді.
ЕСІЛЕ-ЕСІЛЕ #үстеу. Есілген үстіне есіле.
ЕСІП-ЕСІП #үстеу. Әлденеше рет жөпелдеме есіп жіберу.
ЕЛІРІП-ЕСІР = #етістік. Еліру, есіру, масаттану.
ЕЛІРІП-ЕСІРУ деген ЕСТІП-ЕСІТПЕ = #етістік. Тыңдаптыңдамау, біліпбілмеу.
ЕСІ-ДЕРТІ #зат есім. #сөйлеу. Есіл-дерті. Есi-дертi [ есілдертi ] ауды. Ынтасымен берілдi, көңіл қойды.
ЕСІЗ #сын есім. cөйл. 1. Иесі жоқ, иесіз. 2. Ел қоныстамаған, құлазыған.
ЕСІЗДІК #зат есім. #сөйлеу. Иесіздік, елсіздік.
ЕСІК #зат есім. Үй мен бөлменің т.б. ашыпжауып, кіріпшығатын орны. Есігi ашусыз қалды. Үйелменімен қырылды, үй-iшінен тірi жан қалмады. Есігі ашық. а) Пейілі кең, дастарқаны жаюлы. е) Рұқсат, қайда барсаң да жол бос. Есігi құрғаудан қалды. Үйінен қонақ арылмады. Есігін ашпады. Бармады, хабарласпады, қатыспады. Есігінде қалды. Қамқоршы, жанашыры болмай, біреудің тербиесінде болды. Есігіне енді. Араласты, жақын тартты. Есігінен қарамады. Бармады, араласпады, қатыспады. Есігінен қаратпады. Үйіне кіргізбеді, қатыспады, жолатпады. Есігінен қарауға жарамады. Беттей алмады, жақындауға дәті шыдамады; халжай сұрамады, хабар алмады. Есігінен шықпады. Жалданды, малай болды. Есігін ойран қылды. Үйінің астанкестеңін шығарып, талқандады. Есігін тоздырды. Қайта-қайта келе берді, ығыр қылды, мазалады. Есігінің алдына келтірді. Дегенін істетті, бас идірді. Есігі ойран, төрі талқан. Тас талқаны шыққан, ойран-топыр болған. Есігі тарлық. Пейілі тарлық, сараңдық. Есік аштырды. #этнографиялық. Күйеу қайын жұртына ұрын бару кезінде жеңгелерi кәдесін алды. Есік ашық. а) Келем деген кісіге қарсылық жоқ, үнемi қуана қарсы аламыз деген мағынада. ә) #ресми. Мәдени (концерт, кеш т. с. с.), қоғамдық (семинар, дәріс т. с. с.), жиын, iсшаралардың ақысыз, шақырусыз өтетінін хабарлауда қолданылады. Есік ашылды. Жолы болды, керегi алдынан шықты. Есік баққыш. #сөйлеу. Мейрамхана, қонақүй кіреберісінде есіктi ашыпжауып тұратын адам. Есік жақ. Үй ішінің төрге қарама-қарсы тұсы, орны. Есік көзі. Есіктің алды, табалдырықтың қасы, босаға. Есік көрген. Бұрын күйеуге тиген, тұрмыста болған. Есік көрсету. #этнографиялық. Жаңа түскен келінді күйеу жігіттің туғантуысқандары мен досжарандарының қонаққа шақыру ресімі. Есік қақты. а) Кіруге рұқсат етуін сұрады. е) Қаңғыбас, кезбе. Есік пен төрдей. а) Аралық өлшемі, анадай жерде, біраз қашықтықта. е, өте жақын, азақ, азғана. б) Денелі, үлкен, зор. Есіктегі басын төрге сүйреді. Сый-құрмет көрсетіп, беделін арттырды. Есіктегі басың төрге жетпесін! қ а рғ. Елеусіз күйіңде, қаріп күйіңде, қадірсіз күйіңде қал деген мағынада. Есіктегі басы төрге жетті. Елеусіз кісінің беделі артты, мерейі көтерілді, құрметке ие болды. Есіктегі малайымсың. #экспрессивті.#жағымсыз. Өз еркің, дауысың жоқ, менің меншігімдегі адамсың деген мағынада. Есікте жүрді. Біреуге жалданып жұмыс істеді, біреудің босағасында қызмет етті. Есіктен шықса тесіктен, тесіктен кетсе есіктен келді. Мұнан кіріп, одан шыққан сужұқпас қу, айлакер. Есікте өлтірді. #көнерген сөз. Жалшылықта, қорлықта ұстады, өмір бойы жалшы етті. Есіктi тарс жапты. Қатты жапты, бекітті.
ЕСІКАШАР #зат есім. #этнографиялық. Күйеудің қайын жұртына алғаш рет бару кедесі.
ЕСІКПЕ-ЕСІК #үстеу. Есіктері қарама-қарсы, үйлері жақын.
ЕСІКСІЗ #сын есім. Есігі жоқ.
ЕСІКТЕЙ #сын есім. Даладай үлкен, кең.
ЕСІК-ТЕРЕЗЕ #зат есім. Үйдің есігі мен терезесі.
ЕСІК-ТЕРЕЗЕСІЗ #сын есім. Есіктерезесі салынбаған, есіктерезесі жоқ.
ЕСІКТЕС #сын есім. Есіктері қатар тұрған, есікпе-есік, ең жақын көршілес.
ЕСІК-ТЕСІК #зат есім. 1. Саңылау біткен, барлық ашық жер. 2. #ауыспалы мағына. Үй, ғимарат, барар жер.
ЕСІК-ТӨР #зат есім. Отырған үйі, мекенжайы.
ЕСІКТІ #сын есім. Есігі бар, есік салынған.
ЕСІКШЕ #зат есім. Кішкене есік; қақпа.
ЕСІКШІ 1#омоним #зат есім. Есік жасаушы.
ЕСІКШІ 2#омоним #зат есім. 1. #көнерген сөз. Хан, сұлтан ордаларындағы, сарайларындағы есік, қақпа алдында тұратын күзетші, сақшы. 2. Есік алдында отыратын күзетші, швейцар.
ЕСІЛ 1#омоним = #етістік. 1. Боратылу. 2. Жосылу. 3. Ұшу, желдің есерінен қайырылу. 4. #ауыспалы мағына. Бөсу, мақтанға берілу.
ЕСІЛ 2#омоним = #етістік. Арқан, жіптің ширатылып жасалуы.
ЕСІЛ #одағай. «Қайран, шіркін!» сөздерінің менінде айтылып, көңіл күйін білдіретін ишарат сөз. Есіл басым. Қайран басым. Есіл дүние [ өмір ]. а) Қимас өмір. е) Қайран мүлік, жиған-терген. Есіл ел. Қайран жұрт, қасиетті ел, ел-жұрт. Есіл еңбек. Қайран еңбек. Есіл ер. Қайран азамат. Есіл мал. Итқұсқа, өзгеге қимас мал, қайран мал.
ЕСІЛ-ДЕРТІ #зат есім. Бар ынтажігері, бүкіл оймақсаты.
ЕСІЛДІР = #етістік. Гулету, көсілту, желпіндіру, бөстіру.
ЕСІЛДІРУ деген ЕСІЛТ = #етістік. 1. Жел соқтыру, бораттыру. 2. Үсті-үстіне бастырмалата түсу. 3. #ауыспалы мағына. Көсілту.
ЕСІЛУ деген ЕСІЛҢІКІРЕ = #етістік. Есіле түсу.
ЕСІМ #зат есім. Адамға туылған кезінде қойылған ат. // Құрметті атау. Ер есімі. Еліне қыруар еңбегі сіңген немесе ерлігімен көзге түскен, елжұрты құрмет тұтар ардагер есімі. Есім ағзам. Ұлы есім; Алла Тағаланың 99 есімін түгел атап, өз қалауын тілейтін дұға. Есім шариф. Маңызды, құрметті, қадірлі, ұлық есім.
ЕСІМДЕЙ #сын есім. Есім терізді.
ЕСІМДЕР #зат есім. #лингвистикалық. Адамның, заттың, құбылыстың атауын, түртүсін, санын жене басқа сипатын білдіретін атау сөздер.
ЕСІМДЕС #сын есім. 1. Есімдері бірдей, аттас. 2. Есімді, есім терізді.
ЕСІМДІ #сын есім. Деп аталатын, есімі сондай, атты. Есімді сөз тіркесі. #лингвистикалық. Басыңқы сыңары есім сөз болып келетін сөз тіркесі.
ЕСІМДІК #зат есім. #лингвистикалық. Зат есім, сын есім, сан есім сөздердің орнына қолданылып, соларды меңзей айтылатын сөз табы.
ЕСІМҚОСУ #зат есім. #ойын. Көңіл көтеру отырысында еркімге ат қойып шығатын ойын түрі.
ЕСІМНАМА #зат есім. Ғылыми еңбек пен журналдың, көрсеткіштердің соңында берілетін, жеке адамның өмірі, қызметі туралы жазылған мақалалар, хабарлама жене басқа да меліметтер (персоналии).
ЕСІМСІЗ #сын есім. Атсыз, атаусыз, атын атамаған, түстемеген, есімі жоқ.
ЕСІМШЕ #зат есім. #лингвистикалық. Бірде етістік, бірде есімдер қызметін атқарып, есімдерше түрленетін етістіктің негізгі бір грамматикалық категориясы.
ЕСІМШЕЛІ #сын есім. лингвистикалық. Есімше араласқан, есімше формалы.
ЕСІН #зат есім. биологиялық. <лат. fаuсes> Ауыз қуысының жұтқыншаққа өтетін тесігі.
ЕСІНЕ = #етістік. 1. Шаршағанда не ұйқы келгенде, ұйқысын аша алмағанда ауызды кең ашып, еріксіз тыныс алу, ішке тартылған ауаны бірден серпіп шығару. 2. Істейтін іс жоқтықтан ерігу, ұйқысырау, жалқаулану.
ЕСІНЕК #зат есім. #өсімдік. <лат. аntіrrhіnum> Құмда, шөлді жерде, баубақшада өсетін, биіктігі 3070 смдей, түсі қошқыл, қызғылт гүлді өсімдік; арыстанауыз.
ЕСІНЕҢКІРЕ = #етістік. Есіней түсу, аздап есінеу.
ЕСІНЕҢКІРЕУ деген ЕСІНЕП-ҚҰСЫНА = #етістік. 1. Есінеген үстіне есіней беру, қайта-қайта есінеу. 2. #ауыспалы мағына. Манаурау, тыныштықта болу.
ЕСІНЕП-ҚҰСЫНАУ деген ЕСІНЕП-МАНАУРА = #етістік. Есінеп, қалғыпмүлгу.
ЕСІНЕП-МАНАУРАУ деген ЕСІНЕП-ПЫСЫНА = #етістік. Қапырықта ыстықтап, есіней беру.
ЕСІНЕП-ПЫСЫНАУ деген ЕСІНЕС = #етістік. Бәрі бірдей есінеу.
ЕСІНЕСУ деген ЕСІНЕТ = #етістік. 1. Есінеуге межбүр ету, есінеуге ықпал ету. 2. #ауыспалы мағына. Күшқуатты алу, елсіздендіру.
ЕСІНЕТУ деген ЕСІНЕУ деген ЕСІНЕУІК #сын есім. Жиі есінейтін, есіней беретін.
ЕСІП-ТАСУ деген ЕСІП-ТАСЫ = #етістік. Көңлі шалқу, масайрау, масаттану.
ЕСІР #сын есім. Тентек, есірік, қияңқы.
ЕСІР = #етістік. 1. Екілену, қызбалану, есіреңдеу. 2. Асып-тасу, асқақтау, дандайсу. 3. Есерсоқтану, жындану, құтыру. 4. Елту, есеңгіреу, мас болу. 5. #ауыспалы мағына. Күшею, ес жидырмау.
ЕСІРЕЙ #зат есім. #сөйлеу. Есірік.
ЕСІРЕК #сын есім. сөйлеу. Есірік. // Есірік кісі.
ЕСІРЕКТЕ = #етістік. #сөйлеу. Есіріктен.
ЕСІРЕКТЕН = #етістік. Есуастану, ақымақтану.
ЕСІРЕКТЕНУ деген ЕСІРЕКТЕТ = #етістік. Есуастандыру, ақымақтан дыру.
ЕСІРЕКТЕТУ деген ЕСІРЕКТЕУ 1#омоним #сын есім. сөйлеу. Есіріктеу.
ЕСІРЕКТЕУ 2#омоним деген ЕСІРЕҢДЕ = #етістік. Әкіреңдеу, есерсоқтану, құты рыну.
ЕСІРКЕ = #етістік. Жаны ашу, мүсіркеу, аяу.
ЕСІРКЕГЕНДЕЙ #үстеу. Есіркеген сияқтанып, есіркеген болып.
ЕСІРКЕГЕНДІК #зат есім. Жаны ашығандық, мүсіркегендік, аяғандық.
ЕСІРКЕГЕНСУ деген ЕСІРКЕГЕНСІ = #етістік. Жаны ашып аяғансу, мүсіркеген болу.
ЕСІРКЕГІШ #сын есім. Аяғыш, жаны ашығыш.
ЕСІРКЕГІШТІК #сын есім. Есіркегіш болушылық, жаны ашығыштық.
ЕСІРКЕП-МҮСІРКЕ = #етістік. Жаны ашу, қамқорлық жасау.
ЕСІРКЕП-МҮСІРКЕУ деген ЕСІРКЕП-МҮСІРКЕУШІЛІК #зат есім. Жаны ашушылық, аяушылық, есіркеушілік.
ЕСІРКЕС = #етістік. Жандары ашысу, мүсіркесу.
ЕСІРКЕСУ деген ЕСІРКЕТ = #етістік. Жанын аштырту, мүсіркету.
ЕСІРКЕТУ деген ЕСІРКЕУ деген ЕСІРКЕУШІ #зат есім. 1. Аяушы, мүсіркеуші, жаны ашушы, қамқоршы. 2. #ауыспалы мағына. Тілекші. 3. #ауыспалы мағына. Жұбаныш.
ЕСІРКЕУШІЛІК #зат есім. Аяушылық.
ЕСІРЛЕН = #етістік. #сөйлеу. Екілену, қызбалану.
ЕСІРЛЕНУ деген ЕСІРЛІК #зат есім. Есерсоқтық, тентектік, қияң қылық.
ЕСІРТ = #етістік. Екілендіру, қызбаландыру, есерсоқтандыру, жындандыру.
ЕСІРТКІ #зат есім. <грек. nаrkоtіkоs> Адамның орталық жүйке жүйесіне есер етіп, нашақорлыққа шалдықтыратын көкнар, наша. Есірткі дақылы. #ботаникалық. Құрамында орталық жүйке жүйесіне есер ететін қоздырғыш заттары бар өсімдік.
ЕСІРТКІШ #сын есім. Тез есіртетін, еліттіргіш, зиянды, алкогольдік.
ЕСІРТПЕ есіртпе үйбидайық. #өсімдік. Үйбидайықтың арамшөп ретіндегі түрі.
ЕСІРТУ деген ЕСІРУ деген
ЕСІЛЕ-ЕСІЛЕ #үстеу. Есілген үстіне есіле.
ЕСІП-ЕСІП #үстеу. Әлденеше рет жөпелдеме есіп жіберу.
ЕЛІРІП-ЕСІР = #етістік. Еліру, есіру, масаттану.
ЕЛІРІП-ЕСІРУ деген ЕСТІП-ЕСІТПЕ = #етістік. Тыңдаптыңдамау, біліпбілмеу.
ЕСІ-ДЕРТІ #зат есім. #сөйлеу. Есіл-дерті. Есi-дертi [ есілдертi ] ауды. Ынтасымен берілдi, көңіл қойды.
ЕСІЗ #сын есім. cөйл. 1. Иесі жоқ, иесіз. 2. Ел қоныстамаған, құлазыған.
ЕСІЗДІК #зат есім. #сөйлеу. Иесіздік, елсіздік.
ЕСІК #зат есім. Үй мен бөлменің т.б. ашыпжауып, кіріпшығатын орны. Есігi ашусыз қалды. Үйелменімен қырылды, үй-iшінен тірi жан қалмады. Есігі ашық. а) Пейілі кең, дастарқаны жаюлы. е) Рұқсат, қайда барсаң да жол бос. Есігi құрғаудан қалды. Үйінен қонақ арылмады. Есігін ашпады. Бармады, хабарласпады, қатыспады. Есігінде қалды. Қамқоршы, жанашыры болмай, біреудің тербиесінде болды. Есігіне енді. Араласты, жақын тартты. Есігінен қарамады. Бармады, араласпады, қатыспады. Есігінен қаратпады. Үйіне кіргізбеді, қатыспады, жолатпады. Есігінен қарауға жарамады. Беттей алмады, жақындауға дәті шыдамады; халжай сұрамады, хабар алмады. Есігінен шықпады. Жалданды, малай болды. Есігін ойран қылды. Үйінің астанкестеңін шығарып, талқандады. Есігін тоздырды. Қайта-қайта келе берді, ығыр қылды, мазалады. Есігінің алдына келтірді. Дегенін істетті, бас идірді. Есігі ойран, төрі талқан. Тас талқаны шыққан, ойран-топыр болған. Есігі тарлық. Пейілі тарлық, сараңдық. Есік аштырды. #этнографиялық. Күйеу қайын жұртына ұрын бару кезінде жеңгелерi кәдесін алды. Есік ашық. а) Келем деген кісіге қарсылық жоқ, үнемi қуана қарсы аламыз деген мағынада. ә) #ресми. Мәдени (концерт, кеш т. с. с.), қоғамдық (семинар, дәріс т. с. с.), жиын, iсшаралардың ақысыз, шақырусыз өтетінін хабарлауда қолданылады. Есік ашылды. Жолы болды, керегi алдынан шықты. Есік баққыш. #сөйлеу. Мейрамхана, қонақүй кіреберісінде есіктi ашыпжауып тұратын адам. Есік жақ. Үй ішінің төрге қарама-қарсы тұсы, орны. Есік көзі. Есіктің алды, табалдырықтың қасы, босаға. Есік көрген. Бұрын күйеуге тиген, тұрмыста болған. Есік көрсету. #этнографиялық. Жаңа түскен келінді күйеу жігіттің туғантуысқандары мен досжарандарының қонаққа шақыру ресімі. Есік қақты. а) Кіруге рұқсат етуін сұрады. е) Қаңғыбас, кезбе. Есік пен төрдей. а) Аралық өлшемі, анадай жерде, біраз қашықтықта. е, өте жақын, азақ, азғана. б) Денелі, үлкен, зор. Есіктегі басын төрге сүйреді. Сый-құрмет көрсетіп, беделін арттырды. Есіктегі басың төрге жетпесін! қ а рғ. Елеусіз күйіңде, қаріп күйіңде, қадірсіз күйіңде қал деген мағынада. Есіктегі басы төрге жетті. Елеусіз кісінің беделі артты, мерейі көтерілді, құрметке ие болды. Есіктегі малайымсың. #экспрессивті.#жағымсыз. Өз еркің, дауысың жоқ, менің меншігімдегі адамсың деген мағынада. Есікте жүрді. Біреуге жалданып жұмыс істеді, біреудің босағасында қызмет етті. Есіктен шықса тесіктен, тесіктен кетсе есіктен келді. Мұнан кіріп, одан шыққан сужұқпас қу, айлакер. Есікте өлтірді. #көнерген сөз. Жалшылықта, қорлықта ұстады, өмір бойы жалшы етті. Есіктi тарс жапты. Қатты жапты, бекітті.
ЕСІКАШАР #зат есім. #этнографиялық. Күйеудің қайын жұртына алғаш рет бару кедесі.
ЕСІКПЕ-ЕСІК #үстеу. Есіктері қарама-қарсы, үйлері жақын.
ЕСІКСІЗ #сын есім. Есігі жоқ.
ЕСІКТЕЙ #сын есім. Даладай үлкен, кең.
ЕСІК-ТЕРЕЗЕ #зат есім. Үйдің есігі мен терезесі.
ЕСІК-ТЕРЕЗЕСІЗ #сын есім. Есіктерезесі салынбаған, есіктерезесі жоқ.
ЕСІКТЕС #сын есім. Есіктері қатар тұрған, есікпе-есік, ең жақын көршілес.
ЕСІК-ТЕСІК #зат есім. 1. Саңылау біткен, барлық ашық жер. 2. #ауыспалы мағына. Үй, ғимарат, барар жер.
ЕСІК-ТӨР #зат есім. Отырған үйі, мекенжайы.
ЕСІКТІ #сын есім. Есігі бар, есік салынған.
ЕСІКШЕ #зат есім. Кішкене есік; қақпа.
ЕСІКШІ 1#омоним #зат есім. Есік жасаушы.
ЕСІКШІ 2#омоним #зат есім. 1. #көнерген сөз. Хан, сұлтан ордаларындағы, сарайларындағы есік, қақпа алдында тұратын күзетші, сақшы. 2. Есік алдында отыратын күзетші, швейцар.
ЕСІЛ 1#омоним = #етістік. 1. Боратылу. 2. Жосылу. 3. Ұшу, желдің есерінен қайырылу. 4. #ауыспалы мағына. Бөсу, мақтанға берілу.
ЕСІЛ 2#омоним = #етістік. Арқан, жіптің ширатылып жасалуы.
ЕСІЛ #одағай. «Қайран, шіркін!» сөздерінің менінде айтылып, көңіл күйін білдіретін ишарат сөз. Есіл басым. Қайран басым. Есіл дүние [ өмір ]. а) Қимас өмір. е) Қайран мүлік, жиған-терген. Есіл ел. Қайран жұрт, қасиетті ел, ел-жұрт. Есіл еңбек. Қайран еңбек. Есіл ер. Қайран азамат. Есіл мал. Итқұсқа, өзгеге қимас мал, қайран мал.
ЕСІЛ-ДЕРТІ #зат есім. Бар ынтажігері, бүкіл оймақсаты.
ЕСІЛДІР = #етістік. Гулету, көсілту, желпіндіру, бөстіру.
ЕСІЛДІРУ деген ЕСІЛТ = #етістік. 1. Жел соқтыру, бораттыру. 2. Үсті-үстіне бастырмалата түсу. 3. #ауыспалы мағына. Көсілту.
ЕСІЛУ деген ЕСІЛҢІКІРЕ = #етістік. Есіле түсу.
ЕСІМ #зат есім. Адамға туылған кезінде қойылған ат. // Құрметті атау. Ер есімі. Еліне қыруар еңбегі сіңген немесе ерлігімен көзге түскен, елжұрты құрмет тұтар ардагер есімі. Есім ағзам. Ұлы есім; Алла Тағаланың 99 есімін түгел атап, өз қалауын тілейтін дұға. Есім шариф. Маңызды, құрметті, қадірлі, ұлық есім.
ЕСІМДЕЙ #сын есім. Есім терізді.
ЕСІМДЕР #зат есім. #лингвистикалық. Адамның, заттың, құбылыстың атауын, түртүсін, санын жене басқа сипатын білдіретін атау сөздер.
ЕСІМДЕС #сын есім. 1. Есімдері бірдей, аттас. 2. Есімді, есім терізді.
ЕСІМДІ #сын есім. Деп аталатын, есімі сондай, атты. Есімді сөз тіркесі. #лингвистикалық. Басыңқы сыңары есім сөз болып келетін сөз тіркесі.
ЕСІМДІК #зат есім. #лингвистикалық. Зат есім, сын есім, сан есім сөздердің орнына қолданылып, соларды меңзей айтылатын сөз табы.
ЕСІМҚОСУ #зат есім. #ойын. Көңіл көтеру отырысында еркімге ат қойып шығатын ойын түрі.
ЕСІМНАМА #зат есім. Ғылыми еңбек пен журналдың, көрсеткіштердің соңында берілетін, жеке адамның өмірі, қызметі туралы жазылған мақалалар, хабарлама жене басқа да меліметтер (персоналии).
ЕСІМСІЗ #сын есім. Атсыз, атаусыз, атын атамаған, түстемеген, есімі жоқ.
ЕСІМШЕ #зат есім. #лингвистикалық. Бірде етістік, бірде есімдер қызметін атқарып, есімдерше түрленетін етістіктің негізгі бір грамматикалық категориясы.
ЕСІМШЕЛІ #сын есім. лингвистикалық. Есімше араласқан, есімше формалы.
ЕСІН #зат есім. биологиялық. <лат. fаuсes> Ауыз қуысының жұтқыншаққа өтетін тесігі.
ЕСІНЕ = #етістік. 1. Шаршағанда не ұйқы келгенде, ұйқысын аша алмағанда ауызды кең ашып, еріксіз тыныс алу, ішке тартылған ауаны бірден серпіп шығару. 2. Істейтін іс жоқтықтан ерігу, ұйқысырау, жалқаулану.
ЕСІНЕК #зат есім. #өсімдік. <лат. аntіrrhіnum> Құмда, шөлді жерде, баубақшада өсетін, биіктігі 3070 смдей, түсі қошқыл, қызғылт гүлді өсімдік; арыстанауыз.
ЕСІНЕҢКІРЕ = #етістік. Есіней түсу, аздап есінеу.
ЕСІНЕҢКІРЕУ деген ЕСІНЕП-ҚҰСЫНА = #етістік. 1. Есінеген үстіне есіней беру, қайта-қайта есінеу. 2. #ауыспалы мағына. Манаурау, тыныштықта болу.
ЕСІНЕП-ҚҰСЫНАУ деген ЕСІНЕП-МАНАУРА = #етістік. Есінеп, қалғыпмүлгу.
ЕСІНЕП-МАНАУРАУ деген ЕСІНЕП-ПЫСЫНА = #етістік. Қапырықта ыстықтап, есіней беру.
ЕСІНЕП-ПЫСЫНАУ деген ЕСІНЕС = #етістік. Бәрі бірдей есінеу.
ЕСІНЕСУ деген ЕСІНЕТ = #етістік. 1. Есінеуге межбүр ету, есінеуге ықпал ету. 2. #ауыспалы мағына. Күшқуатты алу, елсіздендіру.
ЕСІНЕТУ деген ЕСІНЕУ деген ЕСІНЕУІК #сын есім. Жиі есінейтін, есіней беретін.
ЕСІП-ТАСУ деген ЕСІП-ТАСЫ = #етістік. Көңлі шалқу, масайрау, масаттану.
ЕСІР #сын есім. Тентек, есірік, қияңқы.
ЕСІР = #етістік. 1. Екілену, қызбалану, есіреңдеу. 2. Асып-тасу, асқақтау, дандайсу. 3. Есерсоқтану, жындану, құтыру. 4. Елту, есеңгіреу, мас болу. 5. #ауыспалы мағына. Күшею, ес жидырмау.
ЕСІРЕЙ #зат есім. #сөйлеу. Есірік.
ЕСІРЕК #сын есім. сөйлеу. Есірік. // Есірік кісі.
ЕСІРЕКТЕ = #етістік. #сөйлеу. Есіріктен.
ЕСІРЕКТЕН = #етістік. Есуастану, ақымақтану.
ЕСІРЕКТЕНУ деген ЕСІРЕКТЕТ = #етістік. Есуастандыру, ақымақтан дыру.
ЕСІРЕКТЕТУ деген ЕСІРЕКТЕУ 1#омоним #сын есім. сөйлеу. Есіріктеу.
ЕСІРЕКТЕУ 2#омоним деген ЕСІРЕҢДЕ = #етістік. Әкіреңдеу, есерсоқтану, құты рыну.
ЕСІРКЕ = #етістік. Жаны ашу, мүсіркеу, аяу.
ЕСІРКЕГЕНДЕЙ #үстеу. Есіркеген сияқтанып, есіркеген болып.
ЕСІРКЕГЕНДІК #зат есім. Жаны ашығандық, мүсіркегендік, аяғандық.
ЕСІРКЕГЕНСУ деген ЕСІРКЕГЕНСІ = #етістік. Жаны ашып аяғансу, мүсіркеген болу.
ЕСІРКЕГІШ #сын есім. Аяғыш, жаны ашығыш.
ЕСІРКЕГІШТІК #сын есім. Есіркегіш болушылық, жаны ашығыштық.
ЕСІРКЕП-МҮСІРКЕ = #етістік. Жаны ашу, қамқорлық жасау.
ЕСІРКЕП-МҮСІРКЕУ деген ЕСІРКЕП-МҮСІРКЕУШІЛІК #зат есім. Жаны ашушылық, аяушылық, есіркеушілік.
ЕСІРКЕС = #етістік. Жандары ашысу, мүсіркесу.
ЕСІРКЕСУ деген ЕСІРКЕТ = #етістік. Жанын аштырту, мүсіркету.
ЕСІРКЕТУ деген ЕСІРКЕУ деген ЕСІРКЕУШІ #зат есім. 1. Аяушы, мүсіркеуші, жаны ашушы, қамқоршы. 2. #ауыспалы мағына. Тілекші. 3. #ауыспалы мағына. Жұбаныш.
ЕСІРКЕУШІЛІК #зат есім. Аяушылық.
ЕСІРЛЕН = #етістік. #сөйлеу. Екілену, қызбалану.
ЕСІРЛЕНУ деген ЕСІРЛІК #зат есім. Есерсоқтық, тентектік, қияң қылық.
ЕСІРТ = #етістік. Екілендіру, қызбаландыру, есерсоқтандыру, жындандыру.
ЕСІРТКІ #зат есім. <грек. nаrkоtіkоs> Адамның орталық жүйке жүйесіне есер етіп, нашақорлыққа шалдықтыратын көкнар, наша. Есірткі дақылы. #ботаникалық. Құрамында орталық жүйке жүйесіне есер ететін қоздырғыш заттары бар өсімдік.
ЕСІРТКІШ #сын есім. Тез есіртетін, еліттіргіш, зиянды, алкогольдік.
ЕСІРТПЕ есіртпе үйбидайық. #өсімдік. Үйбидайықтың арамшөп ретіндегі түрі.
ЕСІРТУ деген ЕСІРУ деген
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий