Толковый словарь казахского языка: Асыра>
АЙРАН-АСЫР #үстеу. 1. Ұлан-асыр, шашылыптөгіліп, аста-төк болып. 2. Таңданып, таң-тамаша болған түрде. Айран-асыр болды. Таң болды, есi кеттi, не қыларын білмедi.
АЛАМАН-АСЫР #зат есім. жергілікті сөз. Аламан-тасыр. // Дүрбелең, аласапыран.
АСЫР #зат есім. Ойнапкүлгендік, сайран да ғандық, ойнақ. Асыр салды. а) Жарысып, секіріп ойнақтады, шат-шадыман ойнап күлдi. ә) #поэтикалық. Еркінсідi, бұзыпжарды, билептөстедi. б) Әлек салды, астанкестенін шығарды, ойрандады.
АСЫР = #етістік. 1. Тау-тас, дөң, белес т.б. кедергілерден өткізіп жіберу. 2. Арттыру, оздыру.
АСЫРА 1#омоним #үстеу. сөйлеу. Артық қосқан, қосып айтқан. Асыра бағалады. Өсіре, артық баға бердi. Асыра бұрғылау бөлігi. #кен ісі. Ұңғыманың (шпур дың) кертпеш табаны деңгейінен төмен орналасқан бөлігi. Асыра бұрғылау коэффициентi. #кен ісі. Үңгу бет табанынан төмен түсіре бұрғыланған тереңдіктің кертпештің табанымен жүргізілген ең төменгi кедергi сызығының ұзындығына қатынасы. Асыра күйдіру. #кен ісі. Металл мен қорытпаларды тотықты ру немесе балқыту кезінде берілген тем пе ра турадан жоғары қыздырғанда олардың iшінде қайтымсыз ақаулардың болуы. Асыра мақтады [ дәріптедi ]. Өсіре, шектен тыс мақтады. Асы ра орындады. Мөлшерден артық iстедi. Асы ра суы ту. #кен ісі. Жоғары температурадан ең төменгi темпе ратураға дейін төмендетіп сал қындату процесi. Асыра сілтедi. Шамадан тыс кеттi, шаш ал десе, бас алды, орынсыз белсенділік жасады.
АСЫРА 2#омоним #сын есім. көнерген сөз. Бағынышты, мойынсұнған мағынасында. Асыра жұрт. #көнерген сөз. Аса жұрт.
АСЫРА = #етістік. 1. Бағып-қағу, киіндіріп, тамақ беріп өсіру. 2. Өсіру, бағу, күту, қолға ұстау. 3. #ауыспалы мағына. Демеу болу, медет ету, қуат беру. Асырап алды. Бiреудің баласын өзіне бала еттi, бауырына салды, иемденіп, бағыпқақты.
АСЫРАЛ = #етістік. Бағылу, күтілу.
АСЫРАЛЫН = #етістік. Қамқорлыққа алыну.
АСЫРАНДЫ #сын есім. 1. Қолға үйретілген, қолда өскен. 2. Асырап алған, «қолбала» еткен. Асыранды бала. Асырап алған бала. Асыранды кептер. Кептер тұқымдасына жататын, қолға үйретілген құс; көгершін. Асыранды үйрек. Барылдауық үйректен таралған қаз тәрізділер отрядына жататын үй құсы. Асыранды хайуанаттар [ жануарлар ]. Адамдар әртүрлi қажеттіктеріне, шаруашылыққа пайдалану үшін, етi, сүтi, терісi, жүнi, қауырсыны, мамығы т.б. өнімдерін пайдаға асыру үшін қолға үйреткен тағы жануарлар.
АСЫРАП-САҚТА = #етістік. Бағып-қағу, күту.
АСЫРАП-САҚТАУ асырап-сақта етістiгінің қимыл атауы.
АСЫРАРЛЫҚ #сын есім. Асырай алатын, асырауға жарарлық.
АСЫРАСІЛТЕУШІЛІК #зат есім. Шамадан тыс кетушілік, орынсыз белсенділік.
АСЫРАТ = #етістік. Бақтыру, күттіру, өсірту.
АСЫРАУ 1#омоним деген АСЫРАУ 2#омоним #сын есім. жергілікті сөз. Масыл.
АСЫРАУЛЫ #сын есім. Бағулы, күтулi.
АСЫРАУСЫЗ #сын есім. Бағусыз, күтусіз, қараусыз.
АСЫРАУШЫ #зат есім. 1. Бағыпқағатын, тамақ тауып беретін адам. 2. #ауыспалы мағына. Өмір сүру, тіршілік ету ортасы.
АСЫРМАЛЫ #сын есім. Асыра, көтере. Асырмалы шырай. #лингвистикалық. Заттың сынын асырып, арттырып не төмендетіп көрсететін шырай.
АСЫР-НАСЫР #зат есім. #сөйлеу. Асыр-сауық.
АСЫР-САУЫҚ #зат есім. Ойынкүлкi, той жиын, думан.
АСЫРСОҚ #сын есім. Қамсыз, жайбарақат.
АСЫР-ТАСЫР елiк. Тасыр-тұсыр, тарс-тұрс еткен дыбысты бейнелейтін сөз.
АСЫР-ТҰСЫР елiк. #сөйлеу. Опыр-топыр қимылды бейнелейтін сөз.
АСЫРУ деген АСЫРУШЫ iске [ жүзеге ] асырушы. Орындаушы, атқарушы.
АСЫРЫЛ жүзеге асырылды. Іске асырылды, жасалды.
АСЫРЫМ #зат есім. жергілікті сөз. Алыс.
ОЙРАН-АСЫР #үстеу. Әлем-тапырық, ойран-топыр. Ойран-асыр болды. Астанкестені шықты, быт-шыт болды. Ойран-асыр етті. Астан-кестен етті, тасталқанын шығарды. Ойранасырын шығарды. Тас-талқан қылды, астанкестенін шығарды, быт-шыт қылды.
ҰЛАН-АСЫР #сын есім. Ағылтегіл, аста-төк. Ұлан-асыр той жасады [ болды ]. Бүкіл елге әйгілеп, жұрттың есінде қалардай айналааймақты түгел шақырып, үлкен думанды дүрмек өткізді.
АЛАМАН-АСЫР #зат есім. жергілікті сөз. Аламан-тасыр. // Дүрбелең, аласапыран.
АСЫР #зат есім. Ойнапкүлгендік, сайран да ғандық, ойнақ. Асыр салды. а) Жарысып, секіріп ойнақтады, шат-шадыман ойнап күлдi. ә) #поэтикалық. Еркінсідi, бұзыпжарды, билептөстедi. б) Әлек салды, астанкестенін шығарды, ойрандады.
АСЫР = #етістік. 1. Тау-тас, дөң, белес т.б. кедергілерден өткізіп жіберу. 2. Арттыру, оздыру.
АСЫРА 1#омоним #үстеу. сөйлеу. Артық қосқан, қосып айтқан. Асыра бағалады. Өсіре, артық баға бердi. Асыра бұрғылау бөлігi. #кен ісі. Ұңғыманың (шпур дың) кертпеш табаны деңгейінен төмен орналасқан бөлігi. Асыра бұрғылау коэффициентi. #кен ісі. Үңгу бет табанынан төмен түсіре бұрғыланған тереңдіктің кертпештің табанымен жүргізілген ең төменгi кедергi сызығының ұзындығына қатынасы. Асыра күйдіру. #кен ісі. Металл мен қорытпаларды тотықты ру немесе балқыту кезінде берілген тем пе ра турадан жоғары қыздырғанда олардың iшінде қайтымсыз ақаулардың болуы. Асыра мақтады [ дәріптедi ]. Өсіре, шектен тыс мақтады. Асы ра орындады. Мөлшерден артық iстедi. Асы ра суы ту. #кен ісі. Жоғары температурадан ең төменгi темпе ратураға дейін төмендетіп сал қындату процесi. Асыра сілтедi. Шамадан тыс кеттi, шаш ал десе, бас алды, орынсыз белсенділік жасады.
АСЫРА 2#омоним #сын есім. көнерген сөз. Бағынышты, мойынсұнған мағынасында. Асыра жұрт. #көнерген сөз. Аса жұрт.
АСЫРА = #етістік. 1. Бағып-қағу, киіндіріп, тамақ беріп өсіру. 2. Өсіру, бағу, күту, қолға ұстау. 3. #ауыспалы мағына. Демеу болу, медет ету, қуат беру. Асырап алды. Бiреудің баласын өзіне бала еттi, бауырына салды, иемденіп, бағыпқақты.
АСЫРАЛ = #етістік. Бағылу, күтілу.
АСЫРАЛЫН = #етістік. Қамқорлыққа алыну.
АСЫРАНДЫ #сын есім. 1. Қолға үйретілген, қолда өскен. 2. Асырап алған, «қолбала» еткен. Асыранды бала. Асырап алған бала. Асыранды кептер. Кептер тұқымдасына жататын, қолға үйретілген құс; көгершін. Асыранды үйрек. Барылдауық үйректен таралған қаз тәрізділер отрядына жататын үй құсы. Асыранды хайуанаттар [ жануарлар ]. Адамдар әртүрлi қажеттіктеріне, шаруашылыққа пайдалану үшін, етi, сүтi, терісi, жүнi, қауырсыны, мамығы т.б. өнімдерін пайдаға асыру үшін қолға үйреткен тағы жануарлар.
АСЫРАП-САҚТА = #етістік. Бағып-қағу, күту.
АСЫРАП-САҚТАУ асырап-сақта етістiгінің қимыл атауы.
АСЫРАРЛЫҚ #сын есім. Асырай алатын, асырауға жарарлық.
АСЫРАСІЛТЕУШІЛІК #зат есім. Шамадан тыс кетушілік, орынсыз белсенділік.
АСЫРАТ = #етістік. Бақтыру, күттіру, өсірту.
АСЫРАУ 1#омоним деген АСЫРАУ 2#омоним #сын есім. жергілікті сөз. Масыл.
АСЫРАУЛЫ #сын есім. Бағулы, күтулi.
АСЫРАУСЫЗ #сын есім. Бағусыз, күтусіз, қараусыз.
АСЫРАУШЫ #зат есім. 1. Бағыпқағатын, тамақ тауып беретін адам. 2. #ауыспалы мағына. Өмір сүру, тіршілік ету ортасы.
АСЫРМАЛЫ #сын есім. Асыра, көтере. Асырмалы шырай. #лингвистикалық. Заттың сынын асырып, арттырып не төмендетіп көрсететін шырай.
АСЫР-НАСЫР #зат есім. #сөйлеу. Асыр-сауық.
АСЫР-САУЫҚ #зат есім. Ойынкүлкi, той жиын, думан.
АСЫРСОҚ #сын есім. Қамсыз, жайбарақат.
АСЫР-ТАСЫР елiк. Тасыр-тұсыр, тарс-тұрс еткен дыбысты бейнелейтін сөз.
АСЫР-ТҰСЫР елiк. #сөйлеу. Опыр-топыр қимылды бейнелейтін сөз.
АСЫРУ деген АСЫРУШЫ iске [ жүзеге ] асырушы. Орындаушы, атқарушы.
АСЫРЫЛ жүзеге асырылды. Іске асырылды, жасалды.
АСЫРЫМ #зат есім. жергілікті сөз. Алыс.
ОЙРАН-АСЫР #үстеу. Әлем-тапырық, ойран-топыр. Ойран-асыр болды. Астанкестені шықты, быт-шыт болды. Ойран-асыр етті. Астан-кестен етті, тасталқанын шығарды. Ойранасырын шығарды. Тас-талқан қылды, астанкестенін шығарды, быт-шыт қылды.
ҰЛАН-АСЫР #сын есім. Ағылтегіл, аста-төк. Ұлан-асыр той жасады [ болды ]. Бүкіл елге әйгілеп, жұрттың есінде қалардай айналааймақты түгел шақырып, үлкен думанды дүрмек өткізді.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий