Толковый словарь казахского языка: Апар>
АПА #зат есім. 1. Баланың туған анасы, шешесi. 2. Бiрге туған қыздардың үлкенi, әпке. 3. #жергілікті сөз. Әке сінің шешесi, әжесi. 4. #жергілікті сөз. Жасы үлкен әйел адамды құрметтеу мағынасында айтылатын қаратпа атауыш.
АПАЖАН #зат есім. 1. Апасына еркелеу, оны қастер тұту мағынасында айтылатын қаратпа атауыш. 2. Апасына еркелеу, оны қастер тұту мағынасында айтылатын атауыш.
АПАЙ 1#омоним #зат есім. 1. Жасы үлкен әйелге құрмет білдіре айтылатын қаратпа атауыш. 2. Жасы үлкен әйелге құрмет білдіре айтылатын атауыш. 3. Әйел мұғалімдi сыйлау мағынасында ресми айтылатын атауыш.
АПАЙ 2#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Төскей бет.
АПАЙ-ТОПАЙ #үстеу. Апыр-топыр, астан-кестен, апалаң-топалаң. Апайтопайын шығарды. Астанкестенін шығарды, апыр-топыр қылды.
АПАЙТӨС #сын есім. 1. Кең кеуделi, омыраулы. 2. Кең алқапты, төскейлi.
АПА-ҚАРЫНДАС #зат есім. Туған я туыстас келетін әйел адамдар.
АПАҚ-САПАҚ #зат есім. Кешкілік, алакөлеңке, қараңғы түсе бастаған кез.
АПАҚ-САПАҚТА #үстеу. Кешкілікте, қарбалас уақытта, алакөлеңкеде.
АПАҚ-ШАПАҚ #үстеу. Мәзмәйрам, мәре-сәре.
АПАЛА = #етістік. #сөйлеу. «Апа, апа» деу.
АПАЛАҚТА = #етістік. Не iстерін білмеу, сасқалақтау, абыржу.
АПАЛАҚТАС = #етістік. Бiрнеше адамның сасқалақтауы, не iстерін білмей, абыржуы.
АПАЛАҚТАУ деген АПАЛАҢ-ТОПАЛАҢ #үстеу. Апыр-топыр, апыл-ғұпыл, астан-кестен. Апалаң-топалаң болды. Абыр-сабыр болды, асыпсасты, астанкестенi шықты.
АПАЛЫҚ #сын есім. Апаға тән, апаға қатысты (қасиет).
АПАЛЫ-СІҢЛІДЕЙ #сын есім. Өте жақын, бірге туған қыздардай, апасы мен сіңлісi сияқты.
АПАЛЫ-СІҢЛІЛІ #сын есім. Үлкендi-кішілi жа қын, туған әйелдер, қыздар.
АПАН #зат есім. 1. Ойылған жер, шұңқыр. 2. Қас қырдың, аюдың жасырынатын шұңқыры, iнi. 3. Ауызы кең, суы тайыздан шығатын құдық. Апан құдық. Терең құдық.
АПАНДАЙ #сын есім. 1. Апан сияқты, апан тәріздi. 2. #ауыспалы мағына. Ебедейсіз үлкен, қолапайсыз.
АПАНДЫ #сын есім. Апаны көп, апаны мол.
АПАНША #зат есім. Көлемi шағын, кішкене апан.
АПАП-ТАПА = #етістік. #сөйлеу. Жапыру, қопару, тез қимылдау.
АПАП-ТАПАУ деген АПАР = #етістік. 1. Затты бір жерден екіншi жерге алып бару, жеткізу. 2. Алып кету, соңына ерту, бастау. 3. Жақындату, таяту. Апарып соқты. Тап болды, ұшырады, жеттi.
АПАРА #орыс тілі. #зат есім. Ашытқы қосылған қамыр.
АПАРҒЫЗ = #етістік. Затты бір жерден екіншi жерге алып барғызу, апарту.
АПАРҒЫШ #сын есім. Апаруға құмар, апара бергіш.
АПАРҒЫШТА = #етістік. Жиi апарып тұру.
АПАРҒЫШТАУ деген АПАРТ = #етістік. Затты бір жерден екіншi жерге апарғызу.
АПАРТЕИД [ #африка тілдері. аppаrtheіd ] #зат есім. #саяси. Адамдарды түрi мен ұлтына, дініне қарай бө лек теу.
АПАРТОН #зат есім. #сөйлеу. Оппортунист.
АПАР-ТОПАР #зат есім. Ырду-дырду, шым-шытырық.
АПАРТУ деген АПАРУ деген АПАРУШЫ #зат есім. Алып барушы.
АПАРЫЛ = #етістік. Бiр жерден екіншi жерге әкеліну, тасымалдану.
АПАРЫЛУ деген АПАРЫС = #етістік. Бiрнеше адамның әкелуi, бірге тасымалдауы.
АПА-САПА #үстеу. Абыр-сабыр, әбігер.
АПАС-ҚАПАС #үстеу. Қарбалас, асығыс тез.
АПАС-ҚАПАСТА #үстеу. Асығыста, қарбаласта.
АПАСТИЯ [ #грек тілі. аpаstіa ] #зат есім. Тамақ iшудi тежеудi білдіретін ұғым.
АПАТ 1#омоним [ #араб тілі. ] #зат есім. 1. Қауіпқатер, қырғын, ауыртпалық. 2. Мәшине немесе басқа техниканың бүлінуi нәтижесінде адам өліміне соқтыратын оқиға. Апат болды. а) Қаза тапты, қырылды. ә) Жайсыз, қолайсыз болды. Апат комиссары. Сақтандырылған мүлкіне байланысты сақтандыру жағдайы туған кезде сақтандырушылар өз мүдделерін қорғау үшін қызметіне жүгінетін адам, жеке не заңды тұлға. Апатқа ұшырады. Зор шығынға ұшырады, шығын болды, қаза тапты; күлталқаны шығып қирады, бүліндi. Апат серти фикаты. #экономикалық. Сақтандырылған мүлікке келтірілген зиянның сипатын, мөлшерi мен салдарын растайтын құжат.
АПАТ 2#омоним #үстеу. Шапшаң, тез.
АПАТАЙ #зат есім. Апасынан немесе жасы сол тұстас әйел адамнан бір нәрсенi жалына сұрағанда құрметтеу мәнінде айтылатын қаратпа атауыш.
АПАТАЙЛА = #етістік. #сөйлеу. Апатайапатай деу.
АПАТИТ [ #грек тілі. аpаte ] #зат есім. #минералогиялық. Фосфаттар тобына жататын минералды #зат есім.
АПАТИЯ [ #грек тілі. аpаtheіa ] #зат есім. Енжарлық, селқостық, сылбырлық.
АПАТРИД [ #грек тілі. a – емес, жоқ, pаtrіs – отан ] #зат есім. #құқықтық. Жер бетіндегi бірде-бір мемлекетте азаматтығы жоқ жеке тұлға.
АПАТРИДИЗМ [ #латын тілі. аpаtrіs ] #зат есім. #саяси. Жер бетіндегi бірде-бір мемлекетте азаматтығы жоқ адамның әлеуметтікқұқықтық жағдайын көрсететін ұғым.
АПАТТА = #етістік. Қырып жою, қырғынға ұшырату.
АПАТТЫ #сын есім. Қауіпқатерлi, зиянды, ауыр, қиынқыстаулы. Апатты сигнал. #информатикалық. Ақауды iздестіру үшін желілерде қолданылатын әдіс. Апатты қойма. #кен ісі. Кен кәсіпорындарының қалыпты жұмыс режімi бұзылған кезде пайдалы қазбаларды сақтауға арналған қойма. Апатты тасқын. #су шаруашылық. Су шаруашылық және гидроэкологиялық есептерде өте сирек қайталанатын, көлемi өте жоғары тасқын (су тасу).
АПАТТЫҚ #сын есім. Апатпен байланысты, апат орын алған. Апаттық жағдай. #информатикалық. Міндеттерінің орындалуын тоқтатуға екелетін есептеуіш жүйе нің істен шығуы. Апаттық табалдырық #кен ісі. Апатты жағдайда барлық балқыманы немесе әрбір шалаөнімді жеке-жеке шығаратын табалдырықтар.
АПАТШЫЛ #сын есім. Апатқа, қырғынға ұшыратқыш.
АПАШ-ҚҰПАШ #үстеу. Асығыс-үсігіс, қарбалас, тез, жылдам.
АПАШЫМ #зат есім. #экспрессивті. 1. Көбіне анасына деген ыстық сезімін білдіру үшін айтылатын қаратпа атауыш. 2. Анасына деген ыстық сезімін білдіру үшін айтылған атауыш.
АПАЖАН #зат есім. 1. Апасына еркелеу, оны қастер тұту мағынасында айтылатын қаратпа атауыш. 2. Апасына еркелеу, оны қастер тұту мағынасында айтылатын атауыш.
АПАЙ 1#омоним #зат есім. 1. Жасы үлкен әйелге құрмет білдіре айтылатын қаратпа атауыш. 2. Жасы үлкен әйелге құрмет білдіре айтылатын атауыш. 3. Әйел мұғалімдi сыйлау мағынасында ресми айтылатын атауыш.
АПАЙ 2#омоним #зат есім. жергілікті сөз. Төскей бет.
АПАЙ-ТОПАЙ #үстеу. Апыр-топыр, астан-кестен, апалаң-топалаң. Апайтопайын шығарды. Астанкестенін шығарды, апыр-топыр қылды.
АПАЙТӨС #сын есім. 1. Кең кеуделi, омыраулы. 2. Кең алқапты, төскейлi.
АПА-ҚАРЫНДАС #зат есім. Туған я туыстас келетін әйел адамдар.
АПАҚ-САПАҚ #зат есім. Кешкілік, алакөлеңке, қараңғы түсе бастаған кез.
АПАҚ-САПАҚТА #үстеу. Кешкілікте, қарбалас уақытта, алакөлеңкеде.
АПАҚ-ШАПАҚ #үстеу. Мәзмәйрам, мәре-сәре.
АПАЛА = #етістік. #сөйлеу. «Апа, апа» деу.
АПАЛАҚТА = #етістік. Не iстерін білмеу, сасқалақтау, абыржу.
АПАЛАҚТАС = #етістік. Бiрнеше адамның сасқалақтауы, не iстерін білмей, абыржуы.
АПАЛАҚТАУ деген АПАЛАҢ-ТОПАЛАҢ #үстеу. Апыр-топыр, апыл-ғұпыл, астан-кестен. Апалаң-топалаң болды. Абыр-сабыр болды, асыпсасты, астанкестенi шықты.
АПАЛЫҚ #сын есім. Апаға тән, апаға қатысты (қасиет).
АПАЛЫ-СІҢЛІДЕЙ #сын есім. Өте жақын, бірге туған қыздардай, апасы мен сіңлісi сияқты.
АПАЛЫ-СІҢЛІЛІ #сын есім. Үлкендi-кішілi жа қын, туған әйелдер, қыздар.
АПАН #зат есім. 1. Ойылған жер, шұңқыр. 2. Қас қырдың, аюдың жасырынатын шұңқыры, iнi. 3. Ауызы кең, суы тайыздан шығатын құдық. Апан құдық. Терең құдық.
АПАНДАЙ #сын есім. 1. Апан сияқты, апан тәріздi. 2. #ауыспалы мағына. Ебедейсіз үлкен, қолапайсыз.
АПАНДЫ #сын есім. Апаны көп, апаны мол.
АПАНША #зат есім. Көлемi шағын, кішкене апан.
АПАП-ТАПА = #етістік. #сөйлеу. Жапыру, қопару, тез қимылдау.
АПАП-ТАПАУ деген АПАР = #етістік. 1. Затты бір жерден екіншi жерге алып бару, жеткізу. 2. Алып кету, соңына ерту, бастау. 3. Жақындату, таяту. Апарып соқты. Тап болды, ұшырады, жеттi.
АПАРА #орыс тілі. #зат есім. Ашытқы қосылған қамыр.
АПАРҒЫЗ = #етістік. Затты бір жерден екіншi жерге алып барғызу, апарту.
АПАРҒЫШ #сын есім. Апаруға құмар, апара бергіш.
АПАРҒЫШТА = #етістік. Жиi апарып тұру.
АПАРҒЫШТАУ деген АПАРТ = #етістік. Затты бір жерден екіншi жерге апарғызу.
АПАРТЕИД [ #африка тілдері. аppаrtheіd ] #зат есім. #саяси. Адамдарды түрi мен ұлтына, дініне қарай бө лек теу.
АПАРТОН #зат есім. #сөйлеу. Оппортунист.
АПАР-ТОПАР #зат есім. Ырду-дырду, шым-шытырық.
АПАРТУ деген АПАРУ деген АПАРУШЫ #зат есім. Алып барушы.
АПАРЫЛ = #етістік. Бiр жерден екіншi жерге әкеліну, тасымалдану.
АПАРЫЛУ деген АПАРЫС = #етістік. Бiрнеше адамның әкелуi, бірге тасымалдауы.
АПА-САПА #үстеу. Абыр-сабыр, әбігер.
АПАС-ҚАПАС #үстеу. Қарбалас, асығыс тез.
АПАС-ҚАПАСТА #үстеу. Асығыста, қарбаласта.
АПАСТИЯ [ #грек тілі. аpаstіa ] #зат есім. Тамақ iшудi тежеудi білдіретін ұғым.
АПАТ 1#омоним [ #араб тілі. ] #зат есім. 1. Қауіпқатер, қырғын, ауыртпалық. 2. Мәшине немесе басқа техниканың бүлінуi нәтижесінде адам өліміне соқтыратын оқиға. Апат болды. а) Қаза тапты, қырылды. ә) Жайсыз, қолайсыз болды. Апат комиссары. Сақтандырылған мүлкіне байланысты сақтандыру жағдайы туған кезде сақтандырушылар өз мүдделерін қорғау үшін қызметіне жүгінетін адам, жеке не заңды тұлға. Апатқа ұшырады. Зор шығынға ұшырады, шығын болды, қаза тапты; күлталқаны шығып қирады, бүліндi. Апат серти фикаты. #экономикалық. Сақтандырылған мүлікке келтірілген зиянның сипатын, мөлшерi мен салдарын растайтын құжат.
АПАТ 2#омоним #үстеу. Шапшаң, тез.
АПАТАЙ #зат есім. Апасынан немесе жасы сол тұстас әйел адамнан бір нәрсенi жалына сұрағанда құрметтеу мәнінде айтылатын қаратпа атауыш.
АПАТАЙЛА = #етістік. #сөйлеу. Апатайапатай деу.
АПАТИТ [ #грек тілі. аpаte ] #зат есім. #минералогиялық. Фосфаттар тобына жататын минералды #зат есім.
АПАТИЯ [ #грек тілі. аpаtheіa ] #зат есім. Енжарлық, селқостық, сылбырлық.
АПАТРИД [ #грек тілі. a – емес, жоқ, pаtrіs – отан ] #зат есім. #құқықтық. Жер бетіндегi бірде-бір мемлекетте азаматтығы жоқ жеке тұлға.
АПАТРИДИЗМ [ #латын тілі. аpаtrіs ] #зат есім. #саяси. Жер бетіндегi бірде-бір мемлекетте азаматтығы жоқ адамның әлеуметтікқұқықтық жағдайын көрсететін ұғым.
АПАТТА = #етістік. Қырып жою, қырғынға ұшырату.
АПАТТЫ #сын есім. Қауіпқатерлi, зиянды, ауыр, қиынқыстаулы. Апатты сигнал. #информатикалық. Ақауды iздестіру үшін желілерде қолданылатын әдіс. Апатты қойма. #кен ісі. Кен кәсіпорындарының қалыпты жұмыс режімi бұзылған кезде пайдалы қазбаларды сақтауға арналған қойма. Апатты тасқын. #су шаруашылық. Су шаруашылық және гидроэкологиялық есептерде өте сирек қайталанатын, көлемi өте жоғары тасқын (су тасу).
АПАТТЫҚ #сын есім. Апатпен байланысты, апат орын алған. Апаттық жағдай. #информатикалық. Міндеттерінің орындалуын тоқтатуға екелетін есептеуіш жүйе нің істен шығуы. Апаттық табалдырық #кен ісі. Апатты жағдайда барлық балқыманы немесе әрбір шалаөнімді жеке-жеке шығаратын табалдырықтар.
АПАТШЫЛ #сын есім. Апатқа, қырғынға ұшыратқыш.
АПАШ-ҚҰПАШ #үстеу. Асығыс-үсігіс, қарбалас, тез, жылдам.
АПАШЫМ #зат есім. #экспрессивті. 1. Көбіне анасына деген ыстық сезімін білдіру үшін айтылатын қаратпа атауыш. 2. Анасына деген ыстық сезімін білдіру үшін айтылған атауыш.
© 2021. Wonder Words
Институт интеллектуальных технологий